Ontdek hoe je start met wildlifefotografie: praktische tips over dierenparken, fotohutten, materiaal en compositie voor mooie dierenfoto’s.
De wereld van wildlifefotografie roept een gevoel van avontuur en verwondering op. Het vastleggen van dieren in hun natuurlijke omgeving is een uitdagende maar lonende ervaring. Als beginner is het hard werken om een knappe foto te maken. In dit artikel delen we waardevolle tips en tricks om je op weg te helpen in de wereld van wildlifefotografie.
Net als alle fotografische thema’s is wildlifefotografie, dierenfotografie of natuurfotografie een onderwerp met heel veel specifieke mogelijkheden, eisen en verwachtingen. Professionele natuur- of wildlifefotografen (of -gidsen) merken een ernstige toename van interesse in, en beoefenaars van, deze uitdagende vorm van fotografie. Dat heeft zowel positieve als negatieve gevolgen. We willen dus enerzijds technisch-fotografisch je vooruit helpen, maar je zeker ook ethisch en verantwoordelijk leren zijn.
De eerste misvatting is misschien dat je een safari in Afrika of een expeditie naar de gestreepte gevlekte tijger-oetang in Bornindië moet boeken? Nee, uiteraard niet. Integendeel zelfs. Dat soort reizen is voor veel verder in je ontwikkeling als wildlifefotograaf. Om te starten doe je het net als vele andere zaken die je nieuw leert: comfortabel, dicht bij huis, met voldoende oefenmogelijkheden, op je eigen tempo, en onder begeleiding van specialisten.
Lees ook: Hoe plan je een fotosafari?
Een gezonde interesse in je onderwerp hebben is noodzakelijk. Je hoeft geen bioloog, boswachter of spoorzoeker te zijn, maar als je wildlife gewoon ziet als een fotografische trofee, dan zal het zeer moeilijk worden om die trofee binnen te halen. Een basishouding van kennis en respect ten opzichte van je onderwerp is een must. Dat hoef je zeker niet te hebben van in het begin. Alles kan je ontwikkelen, stap per stap.
Het fotograferen van dieren is al moeilijk genoeg. Ze vinden in het bos, de heide of in een weiland is in je beginperiode een stap te ver en te moeilijk.
Een iets ethischer versie van een zoo is een wildpark. In een wildpark zijn de leefgebieden groter en hebben de dieren dus meer plaats. Ook om zich te verstoppen. Hier moet je dus al wat meer geluk hebben, of geduld, om je favoriete dier op de sensor te krijgen. In sommige parken mag je de dieren ook zelf voederen, wat je kan helpen om je onderwerp mooi voor je lens te krijgen.
Wil je nog ethischer te werk gaan, bezoek dan een wildlife sanctuary. Dit zijn opvangparken voor achtergelaten of verwaarloosde dieren. In deze opvang worden ze terug verzorgd zodat ze kunnen herstellen en groeien. Vrijlaten in de natuur zit er helaas niet meer in. Dit soort opvangparken heeft meer regels rond bezoekers (aantallen, openingsuren, enz.) dus dat moet je goed plannen.
Het is een goed idee om les te krijgen van iemand met meer ervaring. Niet alleen fotografisch krijg je heel wat tips, maar ook over hoe een wildpark (of fotohut, zie later) werkt, bijvoorbeeld. Er zijn immers heel wat do’s and don’ts.
Je kan een portret van een dier aanpakken als een portret van een mens. Je focust op de ogen (of het oog het dichtst bij de camera). Gebruik een groot diafragma (klein diafragmagetal) zodat het dier wat loskomt van zijn omgeving. Maak gebruik van contrasten: een donker dier probeer je tegen een lichte achtergrond te fotograferen, een dier met een lichte kleur vang je tegen een donkere achtergrond.
Heel belangrijk, net als bij menselijke portretten, is dat er geen storende elementen in beeld aanwezig zijn. Net als je geen boom uit het hoofd laat groeien bij een menselijk portret, doe je dat ook niet bij een dierlijk portret. Takjes voor het gezicht, bijvoorbeeld, vermijd je best, ook al is dat niet evident.
Dan is er de keuze over de compositie en kadrering. Ga je voor een heel dichtbij portret (waarbij er geen omgeving mee op je foto staat), of breng je het dier grotendeels in beeld of zelfs helemaal, en toon je de leefomgeving mee? Denk na over de compositie van je foto’s en probeer een verhaal te vertellen. Gebruik natuurlijke elementen zoals takken, bladeren of water om diepte en context toe te voegen aan je beelden. Experimenteer met verschillende perspectieven en standpunten om unieke composities te creëren.
Er zijn fysieke obstakels in dierenparken: tralies en glas. Als je met een telelens de lens tegen de tralie houdt, dan kan je alsnog ‘door de tralie’ heen fotograferen zonder dat die mee op de foto staat. De reflectie uit glas houden is iets moeilijker; daarvoor moet je al een goede invalshoek hebben en proper glas, maar het is zeker doenbaar. Nooit flitsen, trouwens; je stoort daarmee de dieren.
Ondanks je aan het oefenen bent in een park of zoo zal je toch nog wat geduld moeten oefenen. De dieren hebben immers hun eigen ritme en gedrag. Soms slapen ze overdag, of staan ze met hun kont naar je toe. Een dier dat recht in de lens kijkt is een mooie pose. Ook geeuwende dieren, dieren in een gevecht, huilende wolven, spelende dieren, … leveren mooie plaatjes op. Bekijk zeker de timing van de voedermomenten en plan je fotomomenten daarnaar. De dieren worden levendiger, en er is zeker wat actie.
Als laatste is ‘licht’ uiteraard een belangrijk compositie-element. Tegenlicht levert mooie dromerige beelden op. Bij hard licht kan je spelen met licht en schaduw, en zelfs op grijze dagen kan je knappe beelden maken. Als het kan, probeer te fotograferen tijdens de gouden uren, net na zonsopgang of voor zonsondergang, wanneer het licht warm en zacht is.
Koop niet onmiddellijk een dure telelens, je kan die makkelijk huren. Een wildlifelens zoals een 150-600mm is zeer handig als je echt portretten wil maken, de dieren gevuld in beeld wil brengen, of in wildparken om toch iets dichter bij je onderwerp te geraken, maar je kan zeker ook met een groothoek of standaardlens aan de slag.
Als de dieren zich dicht bij de omheining bevinden kan je met een kortere lens net die sfeer van middenin de dieren te zitten voelbaar maken. Gezien het tamelijk onvoorspelbare gedrag van de dieren moet je wel snel kunnen reageren. Zet je instellingen dus op vaste en snelle waarden. Gebruik je servo- of continufocus, zodat die de bewegende dieren volgt. Een goed statief kan handig zijn, en is zeker noodzakelijk in fotohutten.
Heb je wat ervaring opgebouwd in zoo’s en wildparken? Dan kan je al snel overschakelen naar open natuurgebieden. We raden je sterk aan om te werken met een (fotografie)gids. Niet alleen zal je kans om dieren te vinden exponentieel vergroten, maar opnieuw zal je leren hoe jij jezelf het beste gedraagt in deze situatie. Waar je mag lopen, hoe je zonder dieren te verstoren beweegt en een standplaats zoekt, wat geluid als effect heeft, of en hoe je dieren mag lokken.
In vele gebieden in België en Nederland heb je tegenwoordig een vergunning nodig als fotograaf. Boswachters doen gerichte controles. Op belangrijke momenten in het jaar worden sommige locaties echt overspoeld door fotografen en de impact op fauna en flora kan enorm zijn. Ken de regels en hou je er aan.
In plaats van op zoek te gaan kan je ook een fotohut huren. Dat zijn goed uitgeruste hutjes in het bos, op een weide of op andere plaatsen waar het wild dat je wil fotograferen voorkomt. Jij neemt plaats in de hut (samen met andere fotografen) en je wacht tot het wild voor je neus passeert. Doorheen heel Europa vind je zo’n hutten, en er zijn verschillende reisorganisatoren waaruit je kan kiezen voor specifieke bestemmingen. Ook hutten hebben hun eigen regels naar gebruik, dus ook hier ga je best eerst met een gids of ervaren fotograaf die je alles kan uitleggen.
Een tentje opzetten en hopen op wildlife is zeer moeilijk. Enerzijds zal je tentje er lange tijd moeten staan om de aanwezige fauna er aan te laten gewennen, en anderzijds bots je tegen wetgeving aan. Zelf een camouflagepak aantrekken en zo fotograferen is enkel voor heel gevorderde fotografen. Eens je België en Nederland gezien hebt, kan je naar fotohutten in het verdere buitenland.
Wil je zelf meer gaan ‘jagen’? Dan zijn er heel veel safarifototrips in de aanbieding. Grote katten, the big five, unieke diersoorten, er is voor elke interesse een oplossing. Om zelf (of met een gids) dieren te vinden zijn nog heel wat andere vaardigheden dan fotograferen nodig. Reken op enkele jaren training en ervaring.
Is budget nog minder van belang en wil je echt de speciale toer op? Dan zijn fotocruises misschien wel je ding. Pinguïns op Antarctica of ijsberen op de noordpool? Zonder twijfel levert dat naast schitterende foto’s ook unieke ervaringen op, maar begin eerst met de aapjes en de leeuwen in de zoo en leer stappen voor je gaat vliegen, duiken of springen. Veel ontdekkingsplezier!
Schrijf je in op onze nieuwsbrief om het laatste nieuws uit de fotografiewereld te ontvangen én het gratis ebook ‘Start met Fotograferen’.
Krijg Shoot Magazine 6 keer per jaar (inclusief 2 extra dikke dubbelnummers) vol inspiratie, tips en fotoplezier rechtstreeks in je brievenbus.
