Canon RF 800mm
Objectief in uitgeschoven toestand. Bemerk de control ring met zelf te kiezen functie, gevolgd door de scherpstelring.


Op de hoogte blijven van onze nieuwste artikelen?

Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief en ontvang elke week onze beste artikelen in je mailbox.


Een 800mm-supertele is voor de meeste fotografen een utopie. Met zo’n objectief haal je alles heel dichtbij, maar ze zijn meestal erg duur en zwaar. Het gewicht en de prijs van de nieuwe Canon RF 800mm liggen echter niet op tele-afstand. Tekst en foto’s door Marc De Schuyter

In juli van vorig jaar lanceerde Canon in de RF-lensreeks twee supertele’s die de nodige aandacht trokken. Een 600mm en 800mm, beiden met een vaste opening van f11. En we trappen meteen de deur in, want deze beide objectieven brengen fotograferen met een supertele een flinke stap dichterbij een grote groep fotografen.

Niks nieuws, denkt u nu? Dergelijke brandpunten bestaan inderdaad al jaren en met een veel groter diafragma, dat is juist. Maar om dit soort supertelelenzen te hanteren heb je wel wat spiermassa nodig, en een al even gespierde beurs. Maar de door ons geteste 800mm weegt slechts een kwart van het gewicht van de 800mm f/5.6 IS USM met EF-mount.

Hoe dat mogelijk is? Met de komst van de systeemcamera kan er wat betreft lensontwerp veel meer dan met onze klassieke dslr’s. Hiermee doelen we dan vooral op de lichtsterkte. Een elektronische zoeker biedt nu eenmaal meer mogelijkheden dan een optische. In rechtstreeks verband met de lichtsterkte staat het gewicht: hoe lichtsterker een lens, hoe groter is de lensdiameter ervan en dus ook haar gewicht.

Ik vind het een geniale zet van Canon: een telelens ontwerpen met een brandpunt van 800 mm, een gewicht van slechts 1260 gram en een aankoopbedrag van ongeveer één mille. (Natuurlijk zijn deze getallen bij de 600mm-versie alle nog iets lager.)

Samen met de EOS R5 mocht ik een tijdje met de Canon RF 800mm f/11 IS STM op stap. Uiteraard richt je deze lens op vogels of dieren, maar een landschapje met een supertele lukt ook wel. Vliegtuigspotters en sportfotografen zullen ook niet onberoerd blijven voor dit soort objectieven.     

Lichtgewicht, maar niet in prestaties

Wauw, dat was min of meer mijn eerste reactie bij het opnemen van dit objectief. Bij het zien van de indrukwekkend smalle en lange buis verwacht je toch een zeker gewicht. Dat is er wel, maar iets meer dan één kg is toch echt indrukwekkend voor een 800 mm. Noem dit dus gerust een lichtgewicht. Materiaalkeuze is naast de bovengenoemde lichtsterkte mede verantwoordelijk voor het geringe gewicht. En met grote en zware objectieven fotografeer je logischerwijs veel lastiger.

Dit objectief meet 351,8 mm in lengte en heeft een diameter van 101,6 mm. Werkelijk goed gevonden is dat je de achterste tubus uitschuift bij gebruik van de lens. Bij het opbergen verkort het objectief zo met 70 mm, dat scheelt een flink stuk ruimte in de rugzak.

Onmiddellijk voorbij de lensvatting zit de klemring voor het in- en uitschuiven van de lens. Daarvoor vinden we drie schakelaartjes voor keuze tussen AF en MF, een afstandslimiter en het in- en uitschakelen van de beeldstabilisatie. Daarvoor zit een brede scherpstelring, direct gevolgd door de control ring. Aan die laatste kan je allerlei functies kan toewijzen.

De frontlens heeft een filterschroefdraad van 95 mm, al zal je waarschijnlijk weinig filters van dergelijke grootte opschroeven. Misschien hooguit een beschermingsfilter of een polafilter. Deze laatste neemt dan weer minstens twee stops licht weg.

Canon RF 800mm
Objectief in ingeschoven toestand met zicht op de schakelaars. Linksonder de platte statiefaansluiting.

De statiefaansluiting zit heel dicht tegen het objectief, wat het geheel stabieler maakt. Een klassieke ¼inch-aansluiting geeft je de mogelijkheid om een snelkoppelingsplaatje te monteren. Een statiefring is er echter niet. Daardoor is het wat moeilijker om verticale beelden te schieten op een statief of monopod. Mensen die een schommelkop gebruiken schieten hierdoor ook meestal horizontaal. Misschien is een speciale L-plate de oplossing?

Uiteraard komt dit objectief met een behoorlijke zonnekap om strooilicht te vermijden.
Een klein nadeel is de zwarte kleur, waardoor de lens meer warmte opneemt bij hogere omgevingstemperaturen. Het objectief heeft niet dezelfde mate van stof- en waterdichtheid als professionele lenzen. Een regenhoes is dus zeker aan te raden als je gaat fotograferen bij regenachtig weer.   

Canon RF 800mm is een DO-objectief

Telelenzen zijn in het algemeen zeer gevoelig voor chromatische aberratie of kleurschifting. Dit is een lensfout die ontstaat doordat licht van verschillende golflengten niet in dezelfde mate wordt gebroken en bijgevolg niet in één vlak (de sensor) samenvalt. In klassieke systemen wordt glas met verschillende brekingsindexen gecombineerd om deze fout tot een minimum te beperken. Fluoriet is een gekend materiaal dat in veel tele’s terug te vinden is. Een andere mogelijkheid is om een speciaal geslepen lens (zaagtand) of meerdere te combineren met klassieke lenzen. Het licht gaat hier anders door en wordt als het ware opgevouwen. Niet enkel is er dan een hoge mate van correctie op chromatische aberratie, de ganse constructie kan bovendien veel compacter worden samengesteld.

Net als enkele andere teleobjectieven van Canon is de RF 800mm f/11 IS STM optisch ontworpen met de geavanceerde diffractive optics (DO) technologie. Met DO-lenselementen is het mogelijk om de lens compact en licht te maken, en de chromatische aberratie te regelen. De met DO-technologie ontworpen optica met elf lenselementen in acht groepen laat deze 800mm echt scherpe beelden produceren. Het is wel zo dat de beeldkwaliteit naar de hoeken toe iets afneemt, maar de resultaten zijn zeker niet slecht. En ook de vignettering is met twee stops aanvaardbaar. Je kan ervoor kiezen om deze te verwijderen in nabewerking of juist te laten om het oog van de toeschouwer meer op het onderwerp te houden. Vervormingen zijn in de beelden van deze telelens nauwelijks waar te nemen.

Ontworpen voor het R-systeem

Het AF-systeem in de Canon RF 800mm maakt gebruik van een stappenmotor, geen uitzondering bij RF-objectieven. Dit interne focussysteem is behoorlijk snel en stil. Het scherpstellen verloopt betrouwbaar en nauwkeurig. Een kleine opoffering door de beperkte lichtsterkte van f/11 is het kader waarbinnen je kan scherpstellen. Hier word je beperkt tot 40% horizontaal en 60% verticaal. In de zoeker zie je dit als een donkerblauw kader. Hoewel dit een nadeel is, mag je niet vergeten dat je fotografeert met een lensopening van f/11. Ter vergelijking: met een spiegelreflex mag je al blij zijn als je met enkele focuspunten kan scherpstellen bij hooguit f/8. Op het objectief zit een schakelaar die de scherpstelling limiteert tussen 20 meter en ∞ of het volle bereik. Bevindt je onderwerp zich voorbij deze 20 meter, dan is de autofocus veel sneller als je het eerste bereik kiest.

Een statief of monopod zorgt voor stabielere beelden, zeker bij dit soort brandpunten. Composities kadreer je ermee veel sneller en je houdt ze ook stabieler. Dankzij de interne beeldstabilisatie van vier stops is uit de hand fotograferen met deze 800mm-tele toch mogelijk. De stabilisatie werkt bovendien zo stil dat je twijfelt of hij wel aanstaat.
Beeldstabilisatie biedt ook een groot stuk veelzijdigheid, je bent veel wendbaarder in het volgen van bewegende onderwerpen zoals vogels in vlucht. Mits je sluitertijden rond de 1/100 seconde aanhoudt, ben je verzekerd van scherpe opnames. Lager kan ook, maar de kans op bewogen beeld is dan natuurlijk groter.

Canons nieuwste systeemcamera’s, de EOS R5 en R6, hebben ook beeldstabilisatie in de body ingebouwd. Deze werkt samen met de IS in deze lens, zodat je nog lagere sluitertijden kan gebruiken. De foto van de poes hieronder is op 1/40 seconde uit de hand gemaakt, echt indrukwekkend. Een bijkomend voordeel van fotograferen met ingeschakelde IS is dat de nauwkeurigheid van de autofocus in sterke mate toeneemt.

Vast diafragma van f/11?

“Oeps, f/11, wie gaat dit kopen?”, was mijn eerste gedachte. Toch zijn er veel mogelijkheden om deze tele in te zetten. Toegegeven, de momenten rond schemering zullen je dwingen om met hoge ISO-waarden aan de slag te gaan. Maar bij helder licht schittert de lens. En heb je omwille van bewegende onderwerpen korte sluitertijden nodig, dan is de huidige generatie systeemcamera’s in staat om ook bij hoge ISO-waarden nog een prima beeldkwaliteit af te leveren.

Omdat er geen iris is en je dus steeds vol open fotografeert met een volle ronde opening, is de bokeh van de RF 800mm F11 prima. Door de brandpuntsafstand van 800 mm steekt je onderwerp scherp af tegen een snel verdwijnende onscherpe achtergrond, zelfs dichtbij en bij f/11. Weerom halen de lichtsterkere lenzen nog betere resultaten. Maar bekijk opnieuw eens de foto van de poes. Hoewel dichtbij verloopt het gras in de achtergrond al snel in een heerlijke onscherpte. Er is geen betere brandpuntsafstand om dit soort gecompresseerde beelden te leveren – landschappen worden als het ware opgevouwen.

Hitte is niet in het voordeel bij het fotograferen met supertele’s. Hierdoor  kunnen beelden bij grote afstanden warmtewemeling vertonen.  

RF Extender 1,4x en 2x

De kortste instelafstand is 6 meter en voor de lens zijn er (nog?) geen tussenringen ontworpen door de fabrikant. Fotodiox en Meike bieden wel compatibele tussenringen aan voor het RF-systeem. Een andere manier om je onderwerp nog dichter te halen is met de extenders 1,4x en 2x. Hier gaan we werkelijk de superlatieven in qua brandpuntsafstanden: een respectievelijke 1120 en 1600 mm vallen daarmee binnen de mogelijkheden. Dat is voor statische onderwerpen oké, maar het volgen van beweging is een ganse uitdaging met dergelijke nauwe beeldhoeken.

Extenders bieden naast de voordelen ook nadelen. De belangrijkste is het terugvallen van de lichtsterkte. Met diafragma’s van f/16 voor de 1,4x en f/22 voor de 2x is fotograferen al veel minder evident, hoewel er zeker omstandigheden zijn waarbij dit lukt. Maar positief is dat de autofocus van de EOS R5 zo’n situatie aankan. Bovendien compenseert de elektronische zoeker voor deze lichtsterktes, zodat je nog steeds onderwerpen kan volgen. Uiteraard is de stabilisatie in de lens (en body) dan een bijkomende factor voor het welslagen van scherpe beelden. Bedenk wel dat bij deze diafragma’s diffractie al gauw roet in het eten komt strooien.

Conclusie Canon RF 800mm

Deze nieuwe supertele is een schitterend initiatief van Canon om deze tak van de fotografie betaalbaarder en dus toegankelijker te maken. Met het intrekbaar mechanisme is de lens gemakkelijk mee te nemen, ook op reis. De hanteerbaarheid en stabilisatiemogelijkheden, al dan niet in combinatie met de EOS R5 en R6, zijn zo goed dat uit de hand schieten prima lukt. De beelden zijn verrassend goed van kwaliteit. Al overtreffen de high-end tele’s deze nog, voor de meeste doeleinden levert de Canon RF 800mm f/11 IS STM meer dan toereikende prestaties. Zeker voor deze prijs is het een uitstekend objectief.

Adviesprijs: 1070 euro

www.canon.be



Wil je beter leren fotograferen?

Neem dan een abonnement op Shoot Magazine (8x per jaar).

Shoot is hét fotografiemagazine voor en door enthousiaste fotografen. In Shoot vind je de beste tips en trucs, workshops en cursussen voor geslaagde foto’s, de knapste fotoplekjes in België, de helderste uitleg over fotografietechnieken, tests van nieuwe camera’s, lenzen en meer, plus foto’s van de beste Belgische fotografen.


LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in