Ontdek de 30 grootste beginnersfouten in de fotografie en leer met praktische tips hoe je ze vermijdt voor scherpere, betere foto’s.
“Your first 10.000 pictures are your worst” zei Henri Cartier-Bresson. Falen is inherent aan het proces van leren. Als je door Shoot bladert kan je als beginnend fotograaf misschien denken “verdorie, die kwaliteit haal ik nooit” of “miljaar, waarom zijn die foto’s zo goed en die van mij niet?”. Het duurt lang eer je als nieuwe fotograaf tevreden zal zijn over je werk. We geven je hier een duwtje in de rug door je de grootste beginnersfouten (die we natuurlijk ook zelf maakten) te bespreken.
Fotografie is een uitgebreid vak met vele vaardigheden die je dient onder de knie te krijgen. Het is niet alleen de juiste compositie vinden en op de knop duwen. Het is licht begrijpen, storytelling, fotobewerking, emotie, technische aspecten, je onderwerp begrijpen, en zoveel meer. Het is logisch dat je geen topfotograaf wordt op een jaar tijd.
Dure camera’s, liefst nog het allerlaatste model, prijzige lenzen, sprankelende gadgets… We kunnen er niet omheen; fotografie kan een ernstige aanval op je portefeuille zijn. Vele beginnende fotografen denken dat ze topmateriaal moeten hebben om goede foto’s te maken. Laat ons daar meteen duidelijk in zijn: neen. “The best camera is the one you have with you” zei Chase Jarvis ooit. Dat kan zeker een gsm-camera of een instapbeginnerscamera met een kitlens zijn. Elke fotograaf is ooit begonnen met eenvoudig materiaal. Het is belangrijker eerst je vaardigheden te oefenen en je kennis te verbreden en verdiepen dan om geld uit te geven aan nieuw materiaal dat je niet optimaal kan gebruiken.
Als je interesse hebt in fotografie zal je online al snel getarget worden door persoonlijke reclame met fotomateriaal allerhande. Je denkt “oh, dit zit er nuttig uit, en zal mijn foto’s beter maken”. Trap niet in die val. Het enige wat je echt nodig hebt is een camerabody, een lens, product voor lens- en sensorreiniging en misschien een statief en reportageflitser. Wacht nog even met die mobiele studio, vier filters, automatische AI berekengadgets of andere geldverslinders.
Dat je lens geen toplens is, is niet zo erg. Dat er vlekken op zitten, wel. Reinig ze dus regelmatig. Stof op je sensor is een realiteit waar je zal moeten mee leven. Je zal dus zelf je sensor dienen te leren reinigen. Dat is niet moeilijk of duur.
Ja, we weten het, een handleiding is saai. Maar een goede fotograaf kan blind haar camera bedienen. Weet alle knopjes staan én weet waarvoor ze dienen, hoe ze te wijzigen naar eigen voorkeuren, en snel van setting te veranderen. Neem dus een paar avonden de tijd om door de handleiding te gaan, je settings naar je eigen voorkeuren aan te passen, en te weten hoe je lichtmeting, je autofocus en je tracking werkt.
Belichting kan je nog een beetje herstellen in nabewerking, maar focus niet. Het heeft me een half jaar gekost om te beseffen dat bij bewegende onderwerpen ik niet standaard kon focussen, maar ik tracking focus moest gebruiken. Weet dus hoe je focus in verschillende settings werkt.
Voor je een nieuwe lens koopt, moet je goed begrijpen wat die lens doet en of ze geschikt is voor het type fotografie dat jij wil beoefenen. Een groothoek of standaard of tele, een prime of zoom, lichtsterk? Elk objectief heeft zijn specificaties, vooral naar compressie en scherptediepte. Je kitlens is meer dan voldoende om je eerste stappen in de fotografie te zetten, dus wacht even met de aanschaf van een onnodige dure telelens met een diafragma van 1.8mm.
Bewegingsonscherpte gebeurt door trillingen van je hand op het moment dat je op de ontspanner klikt. Hoe verder je camera van je lichaam verwijderd is, hoe gevoeliger aan bewegingsonscherpte. Hou de camera dicht tegen je lichaam, ondersteund door een hand en leun zelf tegen een muur om zoveel mogelijk stabiliteit te voorzien.
Als je een goede fotograaf wil worden, moet je minstens leren om volledig manueel te fotograferen. Dus niet op de full auto-stand of de P-stand. Je zal moeten leren werken met de belichtingsdriehoek: een verhouding tussen diafragma, sluitertijd en ISO. Enkel zo zal je alle technieken die je nodig hebt om je creatieve wensen tot uitvoering te brengen kunnen leren controleren. Later kan je gebruik maken van de diafragma- en sluitertijdmodus als je begrijpt hoe die werken.
Die belichtingsdriehoek werkt op basis van ‘stops’. Stops zijn een eenheid van verdubbeling of halvering van licht. Leer de volgorde van je diafragma, sluitertijd en iso van buiten, zodat je snel en correct kan inspelen op veranderende lichtsituaties.
Veel van je foto’s zijn niet correct belicht? Te licht of te donker? Op het schermpje op de achterkant van je camera kan je dat soms niet goed zien. Een veel betrouwbare methode is het histogram gebruiken. Dat toont perfect of je foto perfect is.
“Eerst de regels kennen voor je ze kan breken.” Fotografie leent zich uiteraard tot creatief omgaan met ‘regels’. Maar het is goed om eerst je oog te oefenen met basiscomposities zoals de regel van derden, diagonalen, looplijnen, etc.
Doe het niet. Alles wordt platgeflitst. Je houdt een lelijke foto over. Leer met een aparte opzetflits te werken, of andere lichtbronnen, of pas je belichtingsdriehoek aan.
“If your pictures aren’t good enough, you’re not close enough.” Dixit Robert Capa. Afstand zorgt voor desinteresse van de kijker. Je moet als kijker het gevoel hebben dat je er bij bent, dichtbij staat. Dus ga dichter. Vul je beeld.
Draai je camera eens in de portretstand, ga lager en hoger staan, ga op je buik liggen, …
In het begin van je fotografieleven kan je gerust werken in JPG. Je camera zal dan kiezen hoe het de foto ‘bewerkt’ op het moment van opname. Je kan dat in de camera zelf aanpassen door een specifiek ‘profiel’ te kiezen. Dit geeft echter minder ruimte voor nabewerking in programma’s als lightroom. Als je verder leert fotograferen zal je overschakelen naar fotograferen in RAW. Dat zijn ‘ruwe beelden’ die je zelf moet bewerken in een fotobewerkingsprogramma.
Eens je dan zelf aan de slag gaat met je RAW beelden moet je zelf beslissen over kleuren, contrast, tonaliteiten, etc. Dat is een heel lang leerproces. In het begin zal je ofwel veel te veel bewerken (te sterke kleuren, teveel contrast) wat zal leiden tot schreeuwlelijke foto’s (HDR-overdrijvingen bijvoorbeeld). Of je zal teweinig aanpassen, waardoor je foto flets blijft en zijn kracht verliest.
Tegenwoordig komen nabewerkingsprogramma’s al met een hoop ‘filters’ inbegrepen. Dit zijn voorinstellingen om je foto te bewerken. Het risico is dat je filters gaat gebruiken die niet passen bij je (volledige) set. Overdrijf niet met kleurwijzigingen, met donkere randen, vlekeffecten en dergelijke zaken. Ze leiden af van je echte beeld.
Ja, je bent trots op je foto en je wil die publiceren online. Top, zeker doen. En feedback vragen. Bijvoorbeeld in de Facebook-groep van Belgiumdigital.com waar beginners zeker welkom zijn. Maar je hoeft echt geen kanjer van een watermerk temidden van je foto te zetten. Niemand zal je foto stelen en gebruiken in een grote mediacampagne. Een watermerk leidt af en verknalt je beeld.
Een veelgemaakte fout bij portretten is het niet aandachtig zijn tijdens het fotograferen op objecten die achter het hoofd of lichaam aanwezig zijn, waardoor het lijkt alsof ze uit het lichaam groeien. Neem zelf een ander standpunt in of verplaats je model.
Hou ook rekening met de horizon. Als die zich tussen het hoofd en het lichaam bevindt, lijkt het alsof je model onthoofd wordt. Hou je camera hoger om je model volledig op de voorgrond te krijgen.
Als je model naar rechts kijkt, plaats haar hoofd dan links in beeld en laat wat ruimte rechts van haar. Zo kan de kijker de blik van het model even volgen alvorens ‘van de foto te vallen’. Zet je model niet centraal in beeld; dat is saai.
Je kan gerust ‘snijden’ in een portret. De bovenkant van het hoofd, of halverwege de dijen is bijvoorbeeld ok. Wat je zeker niet mag doen is snijden op gewrichten (ellebogen, knieën) of halve handen of voeten op de foto overhouden.
De kans dat je met een niet-professioneel model werkt is heel groot. Dat het model er dus ongemakkelijk bij staat dus ook. Neem je tijd om een pose en een blik te vinden die niet krampachtig is.
Het centrum van een portret zijn de ogen. Je focus moet dus exact op de ogen zijn, niet op de wenkbrauw, de kaak of de neus. Zeker als je werkt met beperkte scherptediepte is een exacte focus extreem belangrijk. Meestal staat je model in een lichte profielpose, dus met één oog dichter bij de camera; kies dan dit dichtste oog als focuspunt.
Tenzij je een zeer specifieke creatieve reden hebt, dient de horizon waterpas te zijn. Een zeehorizon die links lager is dan rechts, “loopt leeg” aan de linkerkant. Het is slordig en de kijker zal zich (mogelijk onbewust) er aan storen.
Een landschapsfoto moet ergens in het beeld een punt hebben waar het oog stopt, tot rust komt na de belangrijkste lijnen gevolgd te hebben. Anders blijft het dwalen en zoeken naar een onderwerp, en dat is frustrerend.
Sta open voor kritiek en zie dit als een manier om te verbeteren, niet om je te vernederen.
Geef zelf ook feedback, ook al ben je ‘maar een beginner’. Elke foto roept een gevoel op, dus daar kan je al zeker iets over vertellen. Zo leer je zelf ook goed te kijken naar foto’s en te zien wat werkt en niet.
Blijf interesse hebben in alles wat met fotografie te maken heeft. Andere stijlen, andere onderwerpen. Ga naar tentoonstellingen, lees boeken, verspil tijd op YouTube en Instagram. Dompel jezelf onder in deze mooie, brede wereld.
Onthoud dit: je bent niet in een race met een ander, enkel met jezelf. Je moet niet beter worden dan iemand anders. Het enige wat je moet doen is proberen beter te worden dan je zelf was enige tijd geleden.
Schrijf je in op onze nieuwsbrief om het laatste nieuws uit de fotografiewereld te ontvangen én het gratis ebook ‘Start met Fotograferen’.
Krijg Shoot Magazine 6 keer per jaar (inclusief 2 extra dikke dubbelnummers) vol inspiratie, tips en fotoplezier rechtstreeks in je brievenbus.
