Tips voor vogelfotografie op pier en strand: locaties, objectieven en techniek voor prachtige vogelfoto’s aan de Zuidpier van IJmuiden.
Deze hotspot voor vogelfotografie mag je als vogelfotograaf niet gemist hebben: de Zuidpier van IJmuiden. Zowel op de betonblokken van de pier, als op het strand en boven zee is het een eldorado voor de vogelfotograaf. Talloze soorten komen hier foerageren of uitrusten tijdens de vogeltrek, waaronder bijzondere soorten als de sneeuwgors. Vogels zoals de kuifaalscholver, zwarte zee-eend, steenloper en paarse strandloper; je komt ze hier allemaal tegen. Met zoveel vogels zijn de fotografische mogelijkheden groot!
Als vogelfotograaf kom je niet om een bezoek aan de Zuidpier van IJmuiden heen. Deze pier loopt tot twee kilometer de zee in en biedt jouw als vogelfotograaf heel veel mogelijkheden tot prachtige foto’s. Het begint eigenlijk al op het strand bij de pier. Hier bevinden zich met name in de hoek van het strand aan het begin van de pier altijd wel scholeksters, drieteenstrandlopers en steenlopers. Die kan je hier heel makkelijk fotograferen. Ga op het zand liggen en de laatste twee soorten komen zeker tot op twee meter of dichter. Ook zie je hier altijd wel groepjes meeuwen.
In de winterperiode zijn er vaak ook groepjes sneeuwgorzen op het strand te vinden. Bijzondere en prachtige wintergasten! De beste plek om ze van heel dichtbij te fotograferen is aan het begin van de pier op en tussen de stenen. De beste periode om je op die pier te begeven is in het najaar en tijdens de winter. Op de pier en vooral aan de zijkanten zie je tussen de stenen tal van vogels, waaronder de paarse strandloper, scholekster, en oeverpieper.
Vergeet ook niet de talrijke steenlopers en drieteen strandlopers. Meer dan de moeite waard om ze eens te fotograferen! In de zee zijn er altijd wel groepjes zwarte zee-eend te zien, maar ook maak je kans op een kuifduiker en roodkeelduiker. Tijdens de najaarstrek zie je dan weer zeevogels zoals de Jan van Gent en grote jager.
Een andere goede locatie om tijdens de zeevogeltrek allerlei zeevogels te fotograferen is de Brouwersdam met een lengte van bijna zeven kilometer. Deze verbindt de voormalige eilanden Schouwen-Duiveland en Goeree-Overflakkee. In de herfst en winter is het daarom een van de beste plekken voor vogelfotografie. Vlak bij de dam verschijnen bij westenwind en hoogwater tal van vogels in het water. Op het talud bij de Brouwersdam zie je zo steltlopers als de kanoet, wulp, zilverplevier en rosse grutto. Vanuit de auto heb je hier de beste fotografiemogelijkheden omdat je dan dichter bij de vogels kunt komen.
Fotograferen op de pier en op het strand is een uitdaging, zowel in fotografisch opzicht als door de weerelementen. Vooral in het najaar heb je te maken met de natuurelementen wind en regen. Dit levert vaak prachtige luchten op waar altijd wel vogels in te zien zijn. Het ene moment kan er prachtig licht over het strand schijnen terwijl je- liggend op het zand – een paar steltlopers in de vloedlijn fotografeert. Een moment later doemt dan weer een donkere regenlucht op, en enkele ogenblikken later valt de regen met bakken tegelijk uit de lucht. Als fotograaf moet je zowel met je kleding alsook met je apparatuur daarop voorbereid zijn. Lees dus zeker ons artikel over fotografie in slechte weersomstandigheden. Vooral zand en zout water zijn grote vijanden van objectief en camera. Als de harde wind het fijne stuifzand doet opwaaien, haal je objectief dan zeken niet van je camera. Zand dat in je camera terechtkomt veroorzaakt storingen.
Pas ook op bij lage standpunten bij de vloedlijn aan het strand: voor je het weet, krijgt jouw apparatuur een golf zeewater te verduren met als gevolg een noodzakelijke kostbare reparatie, of een camera-objectief combinatie die niet meer te herstellen is. Vooral bij het fotograferen op de pier kan het geen kwaad om regelmatig ook de frontlens van het objectief te controleren. Bij veel wind zweven er minuscule waterdruppels door de lucht en dat levert uiteindelijke een vervelende aanslag op het objectief op, die uiteindelijk ook voor softe beelden zorgt. Leuk bij modelfotografie maar niet bij vogelfotografie! Blaas eerst met een blaaskwast de zandkorrels van het objectief en haal vervolgens met het zachte doek de aanslag van de frontlens.
Voor het fotograferen van steltlopers zoals de drieteenstrandloper, scholekster en steenloper voldoet een objectief van rond de 400 mm op een APS-C camera. Deze vogelsoorten zijn namelijk niet schuw en laten zich dus prima van dichtbij fotograferen. Zelfs close-ups en details van het verenkleed zijn bij een steenloper mogelijk, zo dichtbij komen ze! Ook een prachtige wintergast als de sneeuwgors is heel goed met zo’n objectief vast te leggen. Met name voor de vogels zoals de eidereend, zwarte zee-eend en kuifaalscholver is het vaak beter om met iets meer tele te werken, omdat deze vaak wat verder van de pier in het water blijven. Een objectief van 500 mm of 600 mm voldoet dan beter. Ook voor vliegende vogels is wat meer bereik wel handig. Een soort zoals de steenloper komt op de pier dan weer zo dichtbij zitten dat je deze zelfs met een groothoekobjectief kan fotograferen. Leuk om te doen en ook functioneel, omdat je met dit type beeld laat zien in welke omgeving hij/zij leeft.
Krijg je de vuurtoren van de zuidpier in de achtergrond, dan zou dat helemaal mooi zijn!
Met het wisselen van objectieven moet je zowel aan het strand als op de pier wel oppassen. Zoals ik eerder al aangaf kunnen waterdruppels of zand in de camera namelijk tot storingen leiden. Werk best met twee camera’s als je deze hebt: eentje met het tele-objectief en de andere met het groothoekobjectief. Wil je toch het objectief wisselen, ga dan met de rug tegen de wind in staan en houd de camera tijdens de wissel voor je borst. Zo verlaag je het risico dat er zand of water in de camera terecht komt.
Zowel aan het strand als op de pier is het in het algemeen aan te raden om een statief te gebruiken. Met name door de wind is het vaak lastig om stil te blijven staan en ook de camera stil te houden. Met een snelle sluitertijd van 1/1500 sec. of hoger is dat wel nog op te vangen, maar met een flinke tele is het heel vervelend wanneer je compositie telkens verstoord wordt door de wind die je camera heen en weer beweegt. Bij het fotograferen drieteenstrandlopers is een laag standpunt wel aan te bevelen. Liefst op ooghoogte met de vogels om zo een mooi mogelijke vage voor- en achtergrond te krijgen.
Dat betekend dat jouw statiefpoten horizontaal geplaatst moet kunnen worden. De middenzuil moet ook heel kort zijn, om zo heel laag over het strand te kunnen fotograferen. Een alternatief is een rijstzak. Let op de pier ook op dat je statief niet omver waait! Door de harde wind is die kans immers zeer groot. Dat wil je natuurlijk niet en daarom is het beter om de camerariem iets te verlengen en om je hals te houden tijdens het fotograferen.
Bij vogels die veelal op de grond actief zijn zoals aan het strand – werkt het prima door langzaam, zoals een zeehond, steeds dichterbij te kruipen. Met deze sluipmethode is het vaak mogelijk om van nog dichterbij vogels te fotograferen, want ze zien je dan minder als een gevaar. De groundpod is hiervoor een ideaal hulpmiddel. Het is ronde plaat – die lijkt op een wieldeksel – waar je jouw balhoofd op monteert. Hiermee kan je je al tijgerend richting je onderwerp bewegen, waarbij je de camera-lenscombinatie op de ground pod voor je uitschuift. Het voordeel van deze manier van voortbewegen is dat je een stuk kleiner bent en daardoor minder bedreigend voor de vogels die je wil fotograferen. De NatureScaped Skimmer Ground Pod ll is een veel gebruikt type. Een goedkoper alternatief voor zo’n grondstatief is een oude koekenpan. Boor er een gat in en je kunt er dan een balhoofd op monteren; goedkoop en prima te gebruiken als een ground pod. Last but not least: met de ground pod (of koekepan) heb je meteen een superlaag standpunt voor die prachtige onscherpe voor- en achtergrond!
Toegegeven: staand op de pier is niet het mooiste perspectief als je de vogels die lager zitten op de betonblokken fotografeert. Op ooghoogte met de vogels levert in het algemeen toch de mooiste foto’s op. Door net over een dichter bijgelegen betonblok te fotograferen kan je op de voorgrond een mooie onscherpe laag creëren, die het beeld een stuk rustiger maakt.
Als je toch tussen de betonblokken wil staan voor een beter standpunt, dien je wel op te passen en heel voorzichtig te zijn! De ondergrond is namelijk spekglad! Wil je niet het risico lopen op ongelukken dan zijn er altijd mogelijkheden, want ook tussen de hoger gelegen blokken en op het pad zie je vogels, waaronder de parmantige steenlopers. Na een regenbui ontstaan er op het looppad bij de pier trouwens kleine plasje water waarin vogels gaan badderen. Leg de camera neer op het pad en je hebt een laag standpunt om deze activiteit mooi in beeld te brengen.
Aan het strand en op de pier fotograferen betekend actiefoto’s. De vogels zijn namelijk continu in de weer met eten zoeken. Dat levert mooie momenten op die een foto ook interessanter maken. Denk dan aan bijvoorbeeld een scholekster die een mossel of schelp openbreekt. Je kan ook proberen de woeste zee een rol te laten spelen in het beeld. Een flinke wind helpt hierbij goed en zeker op de pier heb je dan heel wat fotogenieke mogelijkheden. Vogels zoals de drieteenstrandloper zoeken vooral aan de randen van de betonblokken naar voedsel en worden zo iedere keer gedwongen even op de vliegen als er weer een golf over hun heen dreigt te spatten. Net dat moment is een uitdaging om op beeld vast te leggen. Vooral het effect van het opspattende water is indrukwekkend. Gebruik hiervoor een snelle sluitertijd van 1/2000 sec om de waterdruppels te bevriezen.
Het levert je met wat inspanning uiteindelijk mooie platen op! Veel foto’s maken is wel het devies, want je zult zien dat er veel beelden afvallen omdat de vogel net niet scherp is, of dat er net een waterdruppel voor het oog van de vogel zit. Gelukkig krijg je kansen genoeg, want de vogels blijven vaak lang op één plek foerageren of vliegen even op om vervolgens tien meter verderop weer eten te zoeken. Volg ze dan voorzichtig, zet je statief neer, en je kan weer een hele serie maken.
Met name op het strand, maar ook op het vlakke deel van de pier zijn dynamische foto’s te maken van de rennende vogels met een langzame sluitertijd. Is dat je ding, dan zijn er volop kansen om hiermee te experimenten. Zet bij voorkeur de camera op sluitertijdvoorkeuze en start met 1/15 sec als uitgangspunt. Begin vervolgens te experimenteren en probeer ook andere sluitertijden. Soms werkt een nog lagere sluitertijd beter, en soms een net wat hogere sluitertijd. Zet je camera zeker ook op continu-AF, zodat je de bewegende vogels goed in beeld kan houden. Door de langzame sluitertijd krijg je een mooie streepeffect en accentueer je de beweging van de vogel. Een deel van de vogel zal onscherp zijn en dat is niet erg, maar enige scherpte in kop, snavel en oog is wel fijn. In de praktijk komt het er dan op neer om veel foto’s maken en thuis kijken of er geslaagde exemplaren bij zitten.
Eigenlijk levert elk weer bij het strand of pier wel mooie vogelfoto’s op. Bij bewolkt weer zijn er op strand bijvoorbeeld high key foto’s te maken.
En bij zonnige dagen heb je kans op een mooie zonsopkomst en ondergang. Regenachtige omstandigheden zijn wel minder! Deze maken het fotograferen minder prettig, want je moet met regenhoezen werken om de apparatuur droog te houden. En hele harde wind is ook uit ten boze, want de zuidpier wordt voor het publiek afgesloten vanaf windkracht 6 uit het westen, zuidwesten of noordwesten. Er hangt dan een rode vlag en het toegangshek is gesloten. Dat is niet zonder reden want de hoge golven die over de pier heen slaan maken de locatie levensgevaarlijk. Goed de weersverwachting in de gaten houden is dus de boodschap. Een dagje vogels fotograferen aan de strand en op de pier levert je altijd een volle geheugenkaart op. Kans op zeldzame soorten is er altijd, maar vergeet ook niet de alledaagse soorten te fotograferen, zoals zilvermeeuwen of steenlopers, want ook zij zijn prachtig en leveren mooie foto’s op!
Je vaste routine – na een dag lekker aan strand en op de pier fotograferen – is de schoonmaak. Goed onderhoud is immers noodzakelijk! Gebruik eerst een blaaskwast om vuil en zand van je materiaal te blazen. Een kwast kan ook handig zijn om het vastgeplakte zand vlot weg te borstelen. Een doek natgemaakt met lauw water kan ook helpen. Zo ben je klaar voor een volgende trip naar strand en pier, want eenmaal je vogels aan zee gefotografeerd hebt, wil je zeker weer terug!
Schrijf je in op onze nieuwsbrief en ontvang elke woensdag en vrijdag het beste uit de fotografiewereld in je mailbox.
Krijg Shoot Magazine 6 keer per jaar (inclusief 2 extra dikke dubbelnummers) vol inspiratie, tips en fotoplezier rechtstreeks in je brievenbus.
