Op haast elke reflexcamera vind je een Bulb-stand. Waar dient die eigenlijk voor en wat kan je ermee?

Bulb is een speciale instelling voor lange sluitertijden. De langste sluitertijd die je op de normale manier kan instellen, is 30 seconden. Stel je camera eens in op manuele modus en draai aan het instelwieltje om de sluitertijd te veranderen: je zal zien dat je maar tot maximaal 30 seconden kan gaan.

Draai je verder, dan verschijnt de instelling 'Bulb'. De Bulb-stand zet de sluiter open zolang de ontspanknop ingedrukt blijft.

Statief en draadontspanner
Het spreekt vanzelf dat we bij dergelijke lange sluitertijden op statief gaan werken. Maar wanneer je je vinger zo lang op de ontspanknop moet houden, zijn trillingen onvermijdelijk, ook als je camera op een statief staat. Daarom moet je met een draadontspanner werken. Bijna alle draadontspanners zijn voorzien van een vergrendelknop. Je drukt af, en vergrendelt de ontspanknop tot de gewenste tijd verstreken is.

Als je een draadontspanner aanschaft, let er dan op dat die geschikt is voor jouw cameramodel. Er bestaan ook programmeerbare draadontspanners waarop je sluitertijden tot 99 uur, 59 minuten en 59 seconden kunt invoeren. Dat is langer dan je ooit nodig zal hebben. De meeste digitale camera’s schakelen zichzelf immers automatisch uit na 30 minuten, om beschadiging van de sensor door oververhitting te vermijden.

Lange belichtingen
Waarvoor hebben we de Bulb-stand nu nodig? Er zijn tal van redenen voor. Een belichting van 30 seconden is vaak niet lang genoeg om een bepaald effect te verkrijgen. Een eerste en meest gebruikte toepassing is om er bij nachtfotografie voor te zorgen dat de sterren een boogvormige lijn vormen in het beeld, de zogenaamde startrails.

Wil je ervoor zorgen dat die 'sterrenstrepen' een cirkel vormen, zorg er dan voor dat de Poolster (Polaris) centraal in je beeld staat. Van op aarde gezien lijkt het immers zo dat alle sterren rond de Poolster draaien.

Schrijven met licht
Je kan de Bulb-stand ook voor nachtfotografie gebruiken: er is dan gewoon te weinig licht om met sluitertijden van minder dan 30 seconden te werken. Ook voor vuurwerkfotografie kan de Bulb-stand nuttig zijn: je houdt de sluiter dan geopend tot de vuurpijl ontploft, en sluit hem wanneer je wilt.

Met de Bulb-stand kan je ook 'schrijven met licht'. Dat is veeleer spelen dan fotograferen. Je zet de sluiter open en tekent dan binnen het kader van het beeld met een zaklamp allerlei figuren in de lucht. Dat zorgt vaak voor leuke soms wat artistieke opnames.

Ook de sluiter openzetten en dan met de camera heen en weer zwaaien zorgt soms voor aangename verrassingen.

Bulb overdag
Maar ook overdag of bij valavond kan de bulbstand handig van pas komen. Je moet er dan wel op letten dat je sluitertijd voldoende lang kan zijn. Zelfs op de laagste gevoeligheid en een klein diafragma zoals f/16 of f/22 is dat niet altijd het geval. Dan heb je een ND-filter (neutral density) nodig.

Zo'n filter houdt afhankelijk van zijn sterkte één, twee of vier stops licht tegen, zodat je sluitertijd respectievelijk twee, vier of zestien keer langer wordt. Met een bigstopper kan je zelfs acht tot tien stops licht blokkeren voor extreem lange sluitertijden. Lees hier meer over in dit artikel over bigstoppers.

Deze manier van werken zorgt ervoor dat voorbijglijdende wolken weergegeven worden als een soort sluier en bewegend water een soort mistachtig effect krijgt. Een extra voordeel is ook dat voorbijrijdende wagens en langslopende mensen amper of helemaal niet op de foto staan.

Let op wanneer je een ND-filter aanschaft. De waarde aangeduid op de filter is niet het aantal stops dat hij wegneemt, maar hoeveel langer je sluitertijd moet worden. Een 2 ND staat voor 1 stop, 4 ND 2 stops, 8 ND 3 stops, 16 ND 4 stops, 32 ND 5 stops, 64 ND 6 stops, 128 ND 7 stops, 256 ND 8 stops.

[extern_gallery urls=”http://cdn.minoc.com/zd_images/2012/51/127374_web42-37019646.jpg||http://cdn.minoc.com/zd_images/2012/51/127374_webbulb01.jpg||http://cdn.minoc.com/zd_images/2012/51/127374_webbulb02.jpg||http://cdn.minoc.com/zd_images/2012/51/127374_webmg4726.jpg” caption=”Je kan de Bulb-stand ook voor nacht- en vuurwerkfotografie gebruiken.||Bij deze opname liepen 46 mensen door het beeld gedurende een belichting van 90 seconden. Slechts één persoon bleef lang genoeg staan. Deze is helemaal achteraan wel te zien. (f/22, 90 seconden, ISO 100, 18 mm)||Ook bij nachtopnames kan het gebruik van extreem lange sluitertijden handig zijn. Ook hier liepen tal van mensen door het beeld zonder dat daar iets van te zien is. (f/10, 59 seconden, ISO 100, 32 mm)||Door met een lamp figuren te vormen, teken je met licht. (f/13, 5 seconden, ISO 100, 18 mm)”]