Deze nieuwe 42,5mm-lens van Panasonic mag het keurmerk van Leica dragen, en geeft het Micro Four Thirds-systeem het equivalent van een lichtsterk 85mm-objectief in een veel kleiner formaat.

Bij makers van reflexcamera’s is het gebruikelijk om lenzen in twee reeksen te produceren: een voor de hobbyfotograaf en een voor de professional. Bij makers van compacte systeemcamera’s is die tweedeling nog niet doorgedrongen, ook al omdat er nog niet zo veel lenzen voor bestaan. Panasonic is de uitzondering, en heeft gebruik gemaakt van de Leica-merknaam om duidelijk te maken welke lenzen van topkwaliteit zijn. Naast verschillende Lumix X Vario-zoomlenzen en lichtsterke objectieven met vast brandpunt, zoals de Leica 25mm f/1.4 Summilux, is er nu deze portretlens met erg groot diafragma. Hij moet een prachtige en beperkte scherptediepte zoals bij 85mm-lenzen op full-framecamera’s mogelijk maken.

Kenmerken

Bij brandpuntsafstanden worden zelden cijfers na de komma vermeld, maar in dit geval is het zinvol. Panasonic is heel voorzichtig in zijn poging om de stijl van een lichtsterke 85mm-lens te repliceren. Daarom heeft het gekozen voor een brandpuntsafstand die dat duidelijk maakt. Met de vergrotingsfactor van 2x in het Micro Four Thirds-systeem geeft 42,5 mm namelijk exact dezelfde beeldhoek als 85 mm op een fullframecamera.

Het grootste diafragma is f/1,2, en is per 1/3 stop instelbaar tot een minimaal diafragma van f/16. Gebruikers van een fullframecamera denken nu misschien dat f/16 niet klein genoeg is, maar onthoud dat het diafragma op een Micro Four Thirds-lens een kleinere fysieke opening nodig heeft dan hetzelfde f-getal op een grotere fullframelens. Het is de fysieke grootte van het diafragma dat aberraties veroorzaakt die een foto minder scherp maken, niet het f-getal.

Panasonic bouwde ook een optische beeldstabilisator Power OIS in. Daarmee zou je de lens uit de hand kunnen gebruiken met sluitertijden die tot drie stops langer zijn dan normaal.

Bouw en bediening

Panasonic heeft zijn best gedaan om deze lens goed te laten aanvoelen – zo dicht bij een echte Leica als mogelijk. De metalen behuizing is afgewerkt in mat zwart, met de brandpuntsafstand geschilderd in typisch geeloranje Leica-letters. Voor de eerste keer bij een Micro Four Thirds-lens krijgen we een diafragmaring op de lens die aangenaam klikt wanneer je het diafragma wijzigt. Kenners van de Leica M-lenzen herkennen met hun ogen dicht dat deze lens niet helemaal dezelfde vlotte ervaring geeft als een echt Leica-product, maar het is toch een aangenaam en nuttig detail.

Op de diafragmaring staat ook een A-positie, zodat je het diafragma ook via de camerabody kan instellen. Zelf vind ik het veel aangenamer om de ring te gebruiken. Op Olympus-camera’s moet je de A-positie gebruiken, want die herkennen de instellingen van de diafragmaring niet.

Prestaties

Fotografen verlangen naar lenzen met groot diafragma omwille van de creatieve toepassingen, niet omwille van technische prestaties. En dat is maar goed ook, want er zijn weinig lenzen met diafragma groter dan f/1.8 die in een testlab perfect scoren. Dat geldt ook voor deze lens, maar in vergelijking met andere lichtsterke objectieven doet hij het niet slecht. Het is normaal dat het beeld aan de randen minder scherp is wanneer dit soort lenzen met volledig open diafragma wordt gebruikt, maar de Nocticron slaagt erin om ook in de hoeken veel detail en resolutie te behouden.

Vignettering (donkere hoeken) is een andere typische eigenschap van deze lens, en speelt mee bij alle diafragma’s groter dan f/5.6. Bij f/1.2 wordt dit effect nog benadrukt doordat het midden van het beeld helderder wordt. In een labotest wordt zoiets zwaar aangerekend; in de praktijk is het een zegen doordat de aandacht van de kijker subtiel naar het heldere midden van het beeld gestuurd wordt.

Panasonic is erin geslaagd om de dramatische kleurafwijkingen die je op veel lichtsterke objectieven aantreft te reduceren en bijna te elimineren. Dit is een belangrijke eigenschap van deze lens, waardoor hij bruikbaarder is dan sommige andere vergelijkbare objectieven. De weergave van onscherpe hooglichten is erg aangenaam – mooi afgerond, zelfs aan de beeldranden. Op f/1.2 zijn ze soms helderder in het midden.

Conclusie

Compacte systeemcamera’s hebben lenzen zoals deze Nocticron nodig om gebruikers van reflexcamera’s te overtuigen. Dit is echt een fantastische lens. Strikt technisch gezien slaagt hij er niet helemaal in om de sensor egaal te belichten, maar de creatieve resultaten zijn haast verslavend. Met het diafragma van f/1.2 kun je een visuele look en stijl realiseren die met een andere lens onmogelijk zou zijn.

Of dit objectief een verantwoorde investering is, hangt af van je budget en van de meerwaarde die het maximale diafragma voor je fotografie kan bieden. Ik heb hem graag gebruikt, en als ik de beelden bekijk die ik ermee kon maken, wil ik dat blijven doen.

Prijs: 1.599 euro

[extern_gallery urls=”http://cdn.minoc.com/zd_images/2014/23/137105_h-ns043e-kslant-lr.jpg||http://cdn.minoc.com/zd_images/2014/23/137105_web1120413-copy3.jpg||http://cdn.minoc.com/zd_images/2014/23/137105_web1120423-2-copy.jpg” caption=”Het Micro Four Thirds-systeem is licht en compact, maar met 425 gram is deze lens geen lichtgewicht.||Het contrast in het midden van de lens is hoog, waardoor ze veel detail uit de scène trekt. Bij kleinere diafragma’s als f/5.6 en f/8 verbetert de detailweergave nog.||Dit beeld toont hoe een groot diafragma een onderwerp kan losmaken van de achtergrond, zelfs als de afstand tussen beide beperkt is. Dit is een krachtig effect waardoor je foto’s eruitzien als stills uit een film.”]