Concertfotografie: praktische tips voor betere concertfoto’s
Wat een line-up, de 'bazen' van Vlaanderen eren The Boss die 75 werd. Guy Swinnen, Patrick Riguelle, Tom Vanstiphout & Jan Hautekiet kijken, wijzen allemaal naar saxofonist Marc De Maeseneer. Beeld: Geert Matton Sony A7, f4, 1/160, 1600, 24 mm
Praktische tips voor concertfotografie: van voorbereiding, apparatuur en licht tot compositie, kadrering en nabewerking van je concertfoto’s.
Het lijkt zo mooi, de camera mee naar concerten. Maar evident is het niet, dat merkte ik al snel bij een concert van Elvis Costello. Het begint al bij de vraag of ik überhaupt met mijn camera naar binnen mag. Dat mag, maar na een paar nummers komt er een beveiliger naar me toe en zegt onomwonden: “Maak nog één foto en ik zet je van het plein af.” Daar sta je dan als fotograaf, terwijl concertgangers om me heen hun mobieltjes hoog in de lucht steken zonder problemen. Maar mijn camera blijkt wel een probleem te zijn.
“Spinvis verrast me met een schaduwspel. Op het podium zijn hokjes gemaakt voor de muzikanten, met gordijntjes die openen en sluiten. Ze worden van achteren belicht, waardoor hun bewegingen worden uitvergroot in schaduwen.” Beeld: Geert Matton Sony A7, f4, 1/160, 4000, 24 mm
Rond diezelfde tijd bezocht ik een lezing van Anton Corbijn, de beroemde Nederlandse pop- en rockfotograaf die met U2 en Depeche Mode heeft samengewerkt en een film maakte over Joy Division. In zijn begintijd kon hij backstage bij Golden Earring gewoon zijn camera meenemen. Maar nu kom ik met mijn camera niet eens frontstage. Twee passies combineren lijkt onmogelijk: genieten van het concert én met een paar mooie foto’s thuiskomen, zonder iemand echt tot last te zijn. Mijn camera hangt netjes aan mijn zij, en af en toe breng ik hem op ooghoogte. Meer is het niet.
Scott von Ryper, The Jesus And Mary Chain, guitarist in the spotlight. Beeld: Geert Matton Sony A7, f4, 1/160, 2500, 105 mm
Wil je toch je camera meenemen? Dan moet je een perskaart aanvragen, je aansluiten bij een collectief, of gestuurd worden door de media. Maar ook dat heeft zijn beperkingen. Als je al toegang krijgt, want hoe groter de locatie, hoe meer kandidaten. En dan sta je wel mooi vooraan, maar alleen voor de eerste drie nummers. Daarna is het klaar en moet je terug backstage. Kan het niet anders? Zijn er plekken waar je wél foto’s mag maken? Zijn er bands en artiesten die dit waarderen? Ja, ja en nog eens ja. Er is een andere weg.
Geen grote festivals, geen gedoe met speciale pasjes. Geen echt grote namen, dat ook niet. Maar dat is niet erg: lokale helden zijn blij met je foto’s, zeker als je ze met hen deelt. Hier kun je nog echt contact leggen, een netwerk opbouwen, ontdekken wie welk instrument speelt en bij welke andere bands ze betrokken zijn. Zo breng je het Vlaamse muzieklandschap in kaart, als een web waarin alle bands met elkaar verbonden zijn. Eén grote muzikale familie. En die leg je vast, met je camera.
Voorbereiding: locatie, band en lenskeuze
Een goede voorbereiding is het halve werk, zeker in de concertfotografie. Stap niet zomaar met je camera de zaal of het veld op. Leer de locatie kennen en bedenk waar je zult staan of zitten, zodat je de juiste lens kunt kiezen. Weet ook wie er op het podium staat en waar, zodat je kunt anticiperen op hun bewegingen. Ken niet alleen de band en de nummers, maar ook de momenten die ze benadrukken tijdens bepaalde liedjes. Ben voorbereid op alle fronten en ken je onderwerp door en door. Dan ben je klaar om binnen te gaan, met je camera.
Bij Flip Kowlier verwacht ik niet zo dicht bij te staan, maar ik sta uiteindelijk pal voor zijn neus, met een iets te sterke telelens. Ik probeer zoveel mogelijk achterover te leunen. Vloekend, maar toch genietend van het concert.
Camera en lens voor concertfotografie
Met welke camera en lens werk je? Zelf geef ik de voorkeur aan een full-frame camera; die biedt me meer mogelijkheden om met scherptediepte te spelen, zelfs bij concerten. En bij voorkeur gebruik ik lichtsterke lenzen, voor zover mijn budget dat toelaat. Lichte zoomlenzen geven me wat meer speelruimte, maar vaste lenzen kunnen ook prima werken dankzij hun lichtsterkte. Licht is het cruciale element in concertfotografie. Het is vaak óf te weinig óf te veel en verandert razendsnel. Ook de ISO-waarde speelt een rol: bij een hogere gevoeligheid dringt ruis je foto binnen.
Artiesten maken graag gebruik van lichtshows om sfeer te creëren en de nummers kracht bij te zetten. Fantastisch voor de fan, een uitdaging voor de fotograaf. Het licht gaat alle kanten op, en de kans op over- of onderbelichting is groot. De snelle wisselingen en felle kleuren kunnen ook een negatieve invloed hebben op de huidtinten van de artiesten. Toch is het licht juist wat de sfeer maakt en een essentieel onderdeel vormt van je foto’s. Leer ermee werken en geniet ervan: laat het licht de artiesten omhullen en versterken.
Mother Mercury. Beeld: Geert Matton Sony A7, f4, 1/80, 6400, 70 mm
Het beslissende moment vastleggen
Henri Cartier-Bresson sprak over ‘het beslissende moment’. Wanneer druk je af? Je wilt meer dan alleen een goed belichte en scherpe foto; je wilt magie vastleggen. Een moment dat jouw foto onderscheidt van een kiekje. Dit vraagt om kennis van de band, hun repertoire en hun moves, zodat je altijd klaarstaat om dat ene moment vast te leggen.
Compositie: portretten en interactie op het podium
Naast timing is ook compositie essentieel. Wat breng je in beeld, en hoe? Zelf fotografeer ik graag portretten van dichtbij het podium, om de emotie vast te leggen, vooral bij gitaristen die met hun hele lichaam hun instrument bespelen. Let ook op interactie tussen de bandleden: de blikken die ze uitwisselen, hoe ze op het podium staan en of ze er zin in hebben. Dat kan je allemaal vastleggen met je camera. Speel met de zoom om zowel individuen als de hele band in beeld te brengen, eventueel met de lichtshow op de achtergrond.
Stijn Meuris kadreert zijn gitarist Lars Van Bambost. Beeld: Geert Matton Canon 6D, f4, 1/80, 1000, 80 mm
Zangers en gitaristen vallen op, maar drummers zijn meestal moeilijker vast te leggen, vaak achteraan. Behalve bij Isolde Lasoen, waar de drumster het middelpunt van de band vormt.
Isolde Lasoen, frontvrouw, dus drumster eens center stage. Beeld: Geert Matton Canon 6D, f4, 1/160, 400, 75 mm
Kadrering: verticaal, horizontaal en bijsnijden
Gebruik je zoom, maar draai ook je camera. Varieer tussen horizontale en verticale kaders. Snijd de beelden achteraf bij om smalle verticale foto’s, uitgestrekte overzichten of vierkante portretten te maken. Sta je vooraan, leg dan de artiesten vast; sta je verder in het publiek, dan kun je de sfeer en energie van het geheel vastleggen, zoals handen die in de lucht gaan. Vanuit een hoog balkon in Mechelen had ik het perfecte zicht om Patrick Riguelle vast te leggen terwijl hij door de benen van gitarist Bjorn Eriksson kroop tijdens een Lou Reed-tribute, precies op het moment dat hij recht in het kruis van de gitarist keek.
Lou Reed tribute, bij Waves Of Fear kruipt Patrick Riguelle door de benen van Bjorn Eriksson. Beeld: Geert Matton Sony A7, f4, 1/160, 3200, 105 mm
“Emotie, gevoel, zangers die hun hart uitstorten, gitaristen die alles uit hun gitaar persen. Met zwierige bewegingen, met zwiepende haren, volop in de spotlight, in die lightbeam, als een aureool om hen heen. Goddelijk.”
Franky De Smet-Van Damme en Sofie Engelen die luchtgitaar spelen, Tom Barman die zijn micro haast in de sax stopt, Daan die V for Victory met de Vingers maakt. Klaarstaan, klikken, genieten en thuis nagenieten.
Daan gaat voor Victory. Beeld: Geert Matton Canon 6D, f4, 1/60, 400, 105 mm
Nabewerking van concertfoto’s
‘Kill your darlings’ – het heeft weinig zin om foto’s te bewaren die je niet écht goed vindt. Beslis snel: is de foto goed, dan blijft hij. Zo niet, verwijder hem dan. Licht slecht? Weg. Onscherp? Weg.
Ik fotografeer in RAW en gebruik meestal enkele schuifregelaars in mijn favoriete fotobewerkingssoftware, zoals Hooglichten, Schaduwen en Textuur. Maar bij concertfotografie komt veel meer kijken: het aanpassen van kleurtemperatuur, tint en verzadiging is soms nodig. Soms werkt een foto zelfs beter in zwart-wit. Elke foto vraagt een unieke nabewerking door de wisselende verlichting.
Tom Barman steekt zijn microfoon haast in de saxofoon van Robin Verheyen bij een TaxiWars optreden. Beeld: Geert Matton Canon 6D, f4, 1/80, 1250, 90 mm
Concertfoto’s delen met artiesten en fans
Sommige foto’s wil je graag delen. Deel ze vooral met de artiesten zelf. Zoek ze op via sociale media of hun website en stuur ze je foto’s, met de vraag of ze je naam willen vermelden. Plaats een watermerk in een hoek. Deel je foto’s ook met de fans.
Ik hoop je met dit artikel op weg te hebben geholpen als je aspiraties hebt om concertfotograaf te worden. Of als je een muziek- & fotografieliefhebber bent en die twee passies wil combineren, zodat je nadien thuis kan nagenieten via je beelden.
Shoot wil van elke lezer een betere fotograaf maken. Daarbij kiezen we voor een praktijkgerichte aanpak met realistische onderwerpen. Ervaren fotografen, die bekend staan als de top in hun vak, delen in Shoot hun kennis. Een begrijpelijke uitleg en praktische tips helpen jou als lezer om betere foto’s te maken. Van glamourportret tot straatbeeld, van reisreportage tot concertshot.