Geen drone, wel Photoshop. Dit is The World From Above van Werner Roelandt
Werner Roelandt
Gewapend met een fullframe camera, een krachtige zoomlens en een uitgebreide set aan Photoshop-skills construeert Werner Roelandt zijn eigen wereld met een veelvoud aan foto’s.
Dankzij de voortrazende technologische ontwikkelingen zien we op Instagram en fotografiebladen als Shoot steeds meer beelden die vanuit de lucht en recht naar beneden zijn gemaakt. Maar een hypermoderne drone is geen vereiste om stilistische beelden vanuit het vogelperspectief te maken. Met zijn ‘normale’ fullframe camera naar beneden gericht maakte Werner Roelandt op uiteenlopende locaties uitgebreide reeksen beelden, en monteerde de foto’s met een flinke portie Photoshop tot opvallende collages. Het resultaat is zijn serie getiteld The World From Above. De Lennikse fotograaf won meerdere internationale prijzen met de reeks en stelde ze al meerdere malen tentoon.
Veranderd perspectief
Roelandt is een fervent wereldreiziger en kreeg het idee voor The World From Above op een meer dan zeshonderd meter hoge Noorse klif. “Een paar jaar geleden zat ik op de Preikestolen in Noorwegen. Ik keek recht naar beneden naar wat er onder me te zien was. Het verticale beeld was fantastisch en totaal verschillend van het normale horizontale”, vertelt hij over het ontstaan ervan.
“In het echte leven zien we de wereld altijd horizontaal. Ik wilde dit perspectief veranderen, dus waarom niet eens naar de wereld kijken van bovenaf? Het is een soort straatfotografie waarbij je een unieke kijk op onze wereld krijgt.” Alle foto’s van The World From Above zijn gemaakt van op openbare plaatsen.
Wat je op de beelden kan zien, is hetzelfde als andere mensen vanaf die plek hadden kunnen zien. Maar door meerdere afbeeldingen te combineren, creëerde Roelandt een nieuwe realiteit waarin hij tijd en ruimte heeft samengebracht. “Deze nieuwe foto kan een plaats zijn waar, door het combineren van tientallen afbeeldingen, de minuten of uren die op die ene plaats zijn verstreken, tot één moment zijn teruggebracht. Maar het kan ook een nieuwe dimensie zijn, uitgaande van één afbeelding door deze afbeelding voortdurend te herhalen met andere objecten of mensen op diezelfde plaats.”
Spiral. “Toen ik op de Warandetoren in Middelkerke stond had ik onmiddellijk het idee om met de toegangsweg een spiraal te gaan vormen. Een eerste poging om deze foto te nemen heb ik moeten stoppen. Er was zoveel wind dat de toren heel erg bewoog. Dit is in principe normaal aangezien hij helmgras voorstelt, maar het voelde toch niet echt veilig aan en er waren ook niet veel bezoekers. Een tweede poging gaf me het juiste resultaat.”
Fotograaf in spe
Roelandt is al van jongs af aan gepassioneerd geweest door beelden. “Op het eind van het middelbaar was ik al de reisfotograaf van dienst tijdens onze trip naar de toenmalige Sovjet-Unie. Hiervoor gebuikte ik de reflexcamera van mijn vader”, vertelt hij over zijn liefde voor fotografie in zijn jeugdjaren. “In de jaren negentig ontdekte ik de videografie en legde me toe op het filmen en monteren van Hi8 video’s.
Toen leerde ik voor de eerste keer al dat bij fotografie en videografie naast het nemen van beelden ook de nabewerking belangrijk is om de kijker te boeien.” In 2000 kocht hij zijn eerste eigen reflexcamera, een Canon EOS 300. Omdat hij zo tevreden was met dit toestel schafte hij vijf jaar later de digitale versie van deze camera aan, de EOS 300D. Toen kwam zijn fotografie-avontuur pas echt tot bloei.
“De mogelijkheid om onbeperkt zaken uit te proberen, zoals ik kon doen met het filmen en monteren met een videocassette, kon ik nu volop doen met een digitale camera en Photoshop”, herinnert hij zich zijn digitale beginjaren. Om nog betere foto’s te nemen en de verschillende aspecten van fotografie – portret, architectuur, food, reportages, … – te leren kennen besloot hij jaren later een opleiding fotografie te volgen in avondonderwijs aan het toenmalige Elishout in Anderlecht, wat nu CVO Brussel is. The World From Above werd Roelandts portfolioproject om af te studeren als fotograaf.
Enclosed Cars. “In Namen fotografeerde ik alle wagens die de citadel bezochten. Daarna plaatste ik ze in een strikt kader zodat het op een parkeerplaats lijkt met een paar lege plaatsen. Dit is de Special Edition exclusief gemaakt voor Fotografiecircuit Vlaanderen.”
Constant op zoek
Dat project is nog steeds niet ten einde. “Als ik ergens rondloop, dan ben ik eigenlijk nog steeds op zoek naar een locatie vanwaar je recht naar beneden foto’s kan nemen en waar er voldoende beweging is. Deze locaties kunnen zich zowel binnen (shopping centra, stations, …) als buiten (bruggen, torens, gebouwen, skiliften, …) bevinden. Ik heb dus nog heel wat ideeën voor nieuwe afbeeldingen vanop toffe locaties.” Tijdens het werken aan The World From Above kwam Roelandt in contact met de werken van Katrin Korfmann.
Zij maakt ook foto’s van mensen vanboven en zorgde voor een extra dosis inspiratie. “Maar het meest intrigerend vind ik nog steeds de foto’s van Pelle Cass, die door honderden beelden te combineren laat zien wat er zich op een bepaalde plaats gedurende een bepaalde tijd heeft afgespeeld.” Verder haalt hij zijn inspiratie voor nieuw werk uit het bezoeken van fotogalerijen en fototentoonstellingen. “Mijn voorkeur gaat enerzijds uit naar landschapsfotografie, wat te maken heeft met mijn andere passie om te reizen.
Maar anderzijds vind ik zalig om naar surrealistische beelden te kijken. In de schilderkunst is mijn favoriet René Magritte maar ook in de fotografie zijn er prachtige surrealistische werken zoals die van Erik Johansson.” Dat surrealistische gevoel wil hij ook opwekken met zijn foto’s in The World From Above. In eerste instantie lijken de beelden heel realistisch, maar als je nog eens kijkt krijg je een surrealistisch gevoel. “Van op een afstand zie je een patroon, maar als je van dichterbij kijkt, zijn er ongelooflijke details te ontdekken.”
Photo Finish Covid-19 Version. “Deze speciale coronaversie was een van de foto’s die de visuele kunstenaar Mark Swysen selecteerde om deel uit te maken van zijn tentoonstelling ‘Social Distance / Rethinking Society’ in de ZLDR Luchtfabriek te Heusden-Zolder. De originele foto met meer wielertoeristen is gemaakt toen er van Covid-19 nog geen sprake was en voelt nu toch wel speciaal aan omdat niemand erop anderhalve meter afstand houdt.”
Geen drone, wel Photoshop
“Om mijn foto’s te maken, heb ik nooit een drone gebruikt”, vertelt Roelandt als we hem om zijn werkwijze vragen. “Alhoewel dit wel de meest voorkomende vraag is als mensen mijn foto’s zien of dit met een drone gemaakt is en hoe je dit dan zonder kan maken. Het merendeel van mijn foto’s zijn genomen met mijn 24-105mm-objectief. Enkel de foto’s van op een hogere locatie zijn met mijn 70-200mm-lens genomen.” Omdat de fotograaf bij het maken van de foto’s heel beweeglijk wil zijn en verschillende posities wil kunnen innemen, gebruikt hij geen statief bij het nemen van de beelden.
Wet Street. “Dit beeld toont wat er zich gedurende dertig minuten heeft afgespeeld op het plein voor de Elbphilharmonie te Hamburg. Iedere persoon is op die plek geweest op de foto, maar niet allemaal op hetzelfde moment. De afbeelding is een combinatie van meer dan tachtig verschillende foto’s. Het is een gigantische panoramafoto geworden van bijna 40.000 pixels breed en 10.000 pixels hoog; met andere woorden een 400megapixelfoto.”
Het overwinnen van de zwaartekracht is wellicht nog de grootste uitdaging bij de shoots. “Mijn 24-105mm-objectief gaat door de zwaartekracht steeds naar de 105mm-positie. Omdat het belangrijk is dat mijn foto’s allemaal met dezelfde brandpuntsafstand genomen zijn, ben ik dus steeds op stap met tape om van mijn zoomobjectief een primelens te maken.”
Als ingenieur van opleiding heeft de Lennikse fotograaf altijd veel interesse gehad in het technische aspect van fotografie en het bewerken van de beelden achteraf. Photoshop geeft hem de mogelijkheid om juist dat beeld te creëren dat hij in gedachten heeft. “Mijn favoriete quote is ‘you don’t take a photograph, you make it’ van Ansel Adams.
Deze typeert volledig The World From Above. Door tijd en ruimte in één beeld samen te brengen creëerde ik een nieuwe realiteit. Mijn foto’s zijn uiteindelijk een combinatie van tientallen beelden.” Bij het maken van iedere foto probeert Roelandt steeds weer nieuwe zaken uit om zijn vaardigheden in Photoshop te verbeteren.
“Ik heb al heel wat tutorials bekeken. Vooral die van PiXimperfect vind ik heel interessant en leerrijk, ze hebben me al veel bijgeleerd.” Om één foto te maken is hij gemiddeld zo’n dertig tot veertig uur bezig, maar voor sommige is dat het dubbele om alles tot de laatste pixels in orde te hebben. Een finale foto bevat dan ook gemiddeld tussen de vijftig en honderd beelden.
Umbrellas. “Ik maakte deze foto op een regenachtige dag in Brussel, zelf ook schuilend onder een paraplu. De kleuren van de paraplu’s geven een mooi contrast met de natte kasseien. Door de paraplu’s perfect te aligneren wordt het surrealistische effect gecreëerd.
“Het begint met op locatie al een idee te hebben hoe finaal de gecombineerde foto er zal uitzien. Ik moet dus ter plaatse in mijn gedachten het concept uitwerken en dan zorgen dat ik de juiste en voldoende beelden neem op locatie. Als achteraf blijkt dat één foto ontbreekt om mijn concept uit te werken, kan ik opnieuw beginnen.”
Voor een goed eindresultaat is het ook belangrijk dat de condities qua belichting min of meer constant blijven tijdens de shoot. Die duurt gemiddeld een uurtje, afhankelijk hoeveel beweging er op de locatie is. Maar de grootste uitdaging is de achtergrond, zeker bij het soort foto’s waarbij Roelandt een nieuwe dimensie maakt.
“Bij een timelapse, zoals bijvoorbeeld Wet Street of Massive Shadows, waarbij je in één foto ziet wat er zich gedurende dertig minuten op een plein heeft afgespeeld, moet ik zorgen dat ik alle verschillende onderdelen van het plein heb zodat ik een perfecte panoramafoto kan maken. En bij het maken van de tientallen beelden moet ik ook rekening houden met het perspectief. Ondanks dat de finale foto surrealistisch is, moet die in eerste instantie wel heel realistisch lijken.”
The World From Above geeft een unieke kijk op de wereld en mensen ervaren het als een soort Waar is Wally?-effect.
Rush Hour Special Edition. “In deze versie van Rush Hour lopen de mensen in beide richtingen. Ze lijken zich niet bewust van de medereizigers rondom hen zodat botsingen onvermijdelijk lijken. Het patroon op de vloer zorgt voor een symmetrisch contrast ten opzichte van de chaos van de mensen.”
Lokaal publiek
Met The World From Above is Werner Roelandt dit seizoen een van de tien fotografen die hun werk kunnen tonen aan een breed publiek in zeventien Vlaamse culturele centra. Zijn serie kreeg reeds internationale erkenning en behaalde prijzen en nominaties bij fotowedstrijden in onder meer Amerika, Frankrijk, Groot-Brittannië en Japan, maar de deelname aan Fotografiecircuit Vlaanderen is voor Roelandt de ideale gelegenheid om ook Vlaanderen te laten genieten van zijn beelden.
“Op de voorbije fototentoonstellingen heb ik gemerkt dat mensen mijn foto’s niet gewoon voorbijlopen maar heel lang blijven kijken. Ze ervaren de foto’s echt als een unieke kijk op de wereld en hebben een soort Waar is Wally?-effect.”
The World From Above is tot maart 2024 op tournee door Vlaanderen. Op www.theworldfromabove.be kun je alle locaties en data ontdekken en terecht voor fine art prints van de serie. Meer werk van Werner Roelandt vind je op zijn Instagram.
Massive Shadows. “Dit beeld is van boven op het MAS in Antwerpen genomen. Als je de eerste keer naar de foto kijkt, dan denk je personen te zien, maar in feite zie je de schaduwen. Wil je een compleet ander beeld zien? Draai dan deze Shoot een kwartslag naar links.”
Schrijf je in op onze nieuwsbrief en ontvang elke woensdag en vrijdag het beste uit de fotografiewereld in je mailbox.
Shoot wil van elke lezer een betere fotograaf maken. Daarbij kiezen we voor een praktijkgerichte aanpak met realistische onderwerpen. Ervaren fotografen, die bekend staan als de top in hun vak, delen in Shoot hun kennis. Een begrijpelijke uitleg en praktische tips helpen jou als lezer om betere foto’s te maken. Van glamourportret tot straatbeeld, van reisreportage tot concertshot.