Portfolio: foodfotografe Pauline Daniel

Na studies Beeldende Kunsten aan de Panthéon-Sorbonne universiteit van Parijs en fotografie aan de École Nationale Superiéure de la Photographie in Arles, begon Pauline Daniel haar carrière als fotograaf met eigen reportages die haar naar Afrika, Australië of de Verenigde Staten brachten. Daarna spitste ze haar werk toe op de culinaire foto, waarvoor ze in de loop der jaren tal van prijzen ontving. Zo mocht ze onder meer de Grand Prix Milano 2015 van het Festival International de la Photographie Culinaire, de tweede prijs van de Photographie de l’année 2016, de eerste prijs voor Food van de International Color Award 2015 en de eerste prijs in de categorie Stilleven van de Photographie de l’année 2014 in ontvangst nemen. Ook werd haar werk geselecteerd voor een tentoonstelling in het Franse paviljoen op de wereldtentoonstelling van Milaan in 2015. Onlangs mocht ze ook de Foodprint Culinary Photo Award 2019 op haar palmares bijschrijven – voor Shoot een mooie aangelegenheid om haar te spreken over haar veelgeprezen werk.

Zelfs in de beslotenheid van haar studio neemt Pauline Daniel ons mee op reis. Ze is naar eigen zeggen nauwkeurig en zelfs maniakaal, en behandelt haar foto’s als schilderijen waarvan ze zowel het materiaal als het onderwerp gaat boetseren. Een tiental jaar geleden heeft deze Franse fotografe met een achtergrond als beeldend kunstenares een culinaire bocht genomen, en zo is ze uitgegroeid tot een van de grote namen in haar vakgebied. Haar gekneusde wortel met fijne franjes heeft de voorkeur van de lezers van Foodprint weggedragen en de Foodprint Culinary Photo Award 2019 gewonnen. Een ontmoeting met een vrije en veeleisende kunstenares.

Je winnende foto voor de Foodprint Culinary Photo Award 2019 maakt deel uit van een heuse reeks. Kun je wat vertellen over hoe die tot stand is gekomen?

“Het is een reeks die ik gemaakt heb in samenwerking met de voedselbanken. Ze gaven mij carte blanche om hun strijd tegen verspilling te ondersteunen en hun acties rond ‘lelijke groenten’ in de kijker te plaatsen, want die worden maar al te vaak geweigerd door de grote distributieketens. Ik ben bij hen langsgegaan in hun ateliers waar fruit en groenten een tweede leven krijgen, en heb een aantal exemplaren meegenomen om er een foto van te maken. Elke opname heb ik bewerkt als tweeluik met het beschadigde deel als vertrekpunt, om het zo naar een hoger niveau te tillen en er de verborgen schoonheid van te tonen. Zo werd die wortel in een soort kleedje met fijne franjes gestopt.”

Je hecht in je werk in het algemeen een groot belang aan details. Het heeft een ver doorgedreven zin voor accuratesse. Waar komt dit streven naar nauwkeurigheid vandaan?

“Vóór ik fotografe werd, studeerde ik Beeldende Kunsten in Parijs. Ik bewerk mijn foto’s volgens de benadering die ik heb meegekregen uit de beeldhouw- en schilderkunst. Ik moet mijn onderwerpen kunnen aanraken, transformeren. Ik maak letterlijk mijn handen vuil. Dat is trouwens wat ik zo fijn vind aan culinaire fotografie, dat ik te maken heb met een kneedbare en erg reële materie. Ik werk slechts zelden met stylisten, ik behoud liever zelf de controle: zorgvuldig opbouwen en niet op een afstand blijven zoals de foto dat vraagt, maar ook manueel tussenkomen.”

Hoe heeft u de wereld van de culinaire fotografie de laatste tien jaar zien evolueren?

“Ik ben zelf in de culinaire fotografie gestapt op het moment dat die begon te boomen, zo’n tien jaar geleden dus. Volgens mij dachten we toen allemaal dat het om een modegril ging, gelinkt aan de beginnende sterrenstatus van de chefs, maar ook aan vernieuwing binnen de gastronomie. Nu kun je er niet meer omheen, het gaat niet om een voorbijgaande trend, er is nog steeds even veel enthousiasme en vraag.

Het creatieve en artistieke element stond enkele jaren geleden nog in zijn kinderschoenen. Heel weinig fotografen durfden risico’s te nemen. Vandaag kan je makkelijker van de platgetreden paden af, weg uit het bord, om je blik elders te laten rusten.”

Stoor je je niet aan het effect van Instagram en sociale netwerken?

“Als fotograaf niet. Ik bekijk het beeld vanop een zekere afstand. Al begrijp ik dat mensen hun ervaringen willen delen. Persoonlijk neem ik niet graag foto’s met mijn telefoon, en geniet ik liever van het moment zoals het is, eerder dan alles op beeld te willen vastleggen. Vanuit het standpunt van de chefs ligt dat natuurlijk anders. Voor velen onder hen vervormen foto’s die op sociale netwerken gepost worden hun wereld. Met een chef samenwerken is net die wereld tegemoet gaan, en jezelf soms wegcijferen om iets uit te beelden. In dat geval weet ik mij ook aan te passen en compromissen te sluiten. Mijn maniakale kantje even op slaapstand zetten…”

Uit de reeks ‘Effervescence’ voor het Festival Internationale Photographie Culinaire, met als thema feest en luxe. Pauline: “Ik heb deze gerealiseerd met bruisende champagne. De fijne belletjes doen de bessen ronddansen en creëren een feestelijke atmosfeer. Ik wenste weg te komen van de klassieke setting op een bord en koos ervoor om een ​​bad met mousserende wijn te maken met verse producten in verband met gastronomie en verfijning. Tijdens deze opnames liet ik me verrassen door hun dansen en hun evoluties in dit bubbel-universum dat hen verwelkomde. De serie creëert een dromerige gastronomische wereld die luxe en feest oproept.” 

Uit de reeks ‘Biodiversité’. “Hier ben ik op zoek gegaan naar de oneindige variëteit in vorm en kleur bij onze dagelijkse groenten. Het is een hommage aan de schoonheid die in de natuur, zo nabij, te vinden is. Groenten met wonderbaarlijke vormen en kleuren, openbaren zich in al hun poëtische mogelijkheden. Door contrast, clair-obscur en een simple enscenering zijn de beelden een uniek en metaforisch standpunt over het thema biodiversiteit.”

De foto op de eerste pagina is de het beeld dat de Foodprint Culinary Award 2019 won en is net als deze twee foto’s afkomstig uit de reeks ‘épluchez-moi’ die Pauline maakte in samenwerking met de Voedselbank. Het thema is de strijd tegen voedselverspilling. De fotografe hierover: “Een derde van ons voedsel gaat verloren tussen productie en consumptie. Als foodfotograaf moet ik meestal ook enkel de allermooiste producten fotograferen. Met deze foto’s wil ik tonen  dat ook weggegooide groenten en fruit, na bewerking terug een mooie en poëtische zijde krijgen.”