Yves Adams: Natuur met een vleugje kunst (interview)

Als ervaren natuurfotograaf reis je de hele wereld rond. Zo staan er in de agenda van Yves Adams al trips naar Canada, Rusland, Slovenië en Groenland ingepland. Gelukkig konden wij hem nog even spreken op de dag voordat hij naar Tsjernobyl afreisde.

Je kent Yves Adams wellicht van zijn beelden van de zeldzame gele koningspinguïn. Die gingen vorig jaar rond op sociale media en verschenen in ­verschillende gevestigde media. Shoot was benieuwd hoe een professionele natuurfotograaf te werk gaat bij het maken van dat soort verrassende foto’s.

Hoewel … natuurfotograaf, die term ligt hem eigenlijk niet zo. “Er is een enorm breed ­spectrum van type foto’s die je als natuurfotograaf kan maken. Dan denk ik bijvoorbeeld aan het puur registreren van een landschap, aan dieren voor wetenschappelijk werk en aan het puur artistiek werk. Ik weet niet zo goed waar ik me situeer in dit spectrum. Ik maak bijvoorbeeld wetenschappelijke beelden, maar ik ­probeer ze voor de kijker ook een beetje artistiek te brengen. Voor de wetenschappers, die een groot deel van mijn klanten zijn, maak ik geen beelden van een zonsondergang of een mooi mistig landschap. Dus geen romantisch beeld met wat beweging of onscherpte erin. Er is totaal niets mis met die beelden, maar wetenschappers willen een echt wetenschappelijk beeld puur sang: een specifiek beeld over een bepaalde begroeiing bijvoorbeeld of een dier in zijn echte biotoop zonder dat het dier me opmerkte. Ik kan niet zeggen wat voor mij het plezierigste is, ik houd van beiden.”

Wanneer ging je van start met fotografie?

“Ik ben rond mijn twaalfde jaar begonnen, in het bos op zoek naar dieren. Op mijn dertiende kocht ik mijn eerste fototoestel en kon ik de dingen die ik zag echt vastleggen. Ik wou die onderwerpen als kind tonen, want dan pas geloofden de mensen me dat ik dat bepaald die had gezien. Als ik vertelde dat ik een bepaald dier had gezien, geloofde men me niet altijd. Met mijn fototoestel kon ik het bewijzen.

Mijn eerste fototoestel was de Nikon F801S, toen werkte ik natuurlijk nog met filmrolletjes. Wat je nu op de markt kan vinden is totaal anders, elk toestel is goed geworden. En je hoeft de ontwikkeling niet meer te betalen, want toen was dat, zeker voor een jonge kerel zoals ik, héél veel geld. Ik wilde ook fotografieles volgen, maar dat mocht niet van thuis. Uiteindelijk ben ik dat op latere leeftijd toch gaan doen in avondschool.

“Mijn echte start was in bijberoep. Ik wist ook al vrij snel dat ik nood had aan een groot ­portfolio, zodat ik steeds foto’s had van ­bepaalde dieren en landschappen als er vraag naar was. Ik ging dus veel op reis, zowel in binnenland als in buitenland. En dat was niet altijd eenvoudig. Ons gezin ging nooit echt op reis, dus het was een grote ­verandering voor mij. En langzaamaan heb ik mijn vaste werk stap voor stap kunnen afbouwen om steeds meer te fotograferen. Wat dat ging niet meer samen met het ­toenemende aantal reizen.”

Hoe verschilt natuur­fotografie met een ander type fotografie?

“Soms was ik wel eens heel jaloers op studiofotografen of sportfotografen. Ze komen aan op hun job en beginnen meteen te fotograferen. Voor mij is dat helemaal anders. Het fotograferen zelf is soms maar een halve procent van heel de opdracht. Ik moet soms uren, dagen, weken of zelfs jaren wachten voordat ik mijn foto kan nemen. Ik denk dan aan bepaalde wilde dieren of specifieke planten, waar dan ook op de wereld. Je moet bijvoorbeeld goed plannen als je weet dat een plant op een ­specifiek moment bloeit in een ander werelddeel. Hetzelfde geldt voor verschillende natuurfenomenen. En denk ook maar eens aan een wetenschappelijk beeld van een ­zeldzaam dier dat je amper kan vinden in Europa. Het vergt dus heel wat kennis voor je van start kan gaan bij natuurfotografie.”

Draag je dan ook camouflage­kleding terwijl je op je buik ligt in het gras?

“Ik heb ooit zo’n pak gekregen van een vriend van me, maar dat heb ik nog nooit gedragen. Het zal wel ergens nut hebben, maar je moet weten dat dieren veel slimmer zijn dan dat. Je moet werken met natuurlijk materiaal, want ze ruiken de plastiek van je tas. En alles moet ook aanvaard worden door de dieren. Soms moet je wel eens iets zetten waarachter je kan zitten of schuilen, maar dat moet er liefst al weken of maanden staan. Om een voorbeeld te geven denk ik aan een trekvogel die aankomt in de lente, dan moet het er al staan. Niet uit plastiek want dat ruikt, maar uit natuurlijk materiaal, zodat het dier het vertrouwt.

Spiegelloze camera’s zijn voor mij de beste uitvinding, want die werken zonder geluid. De dieren horen de klik niet, dus ik word niet meer opgemerkt. Dieren die een klik horen, staren even, want ze vragen zich af wat ze hoorden. Dan tonen ze geen natuurlijk gedrag meer en dat zie je echt aan de foto’s. Het geluidloos kunnen werken met de nieuwe generatie mirrorless camera’s is voor mij echt een droom die uitkwam.

Tegenwoordig werk ik daarom met een Nikon Z7 II, maar ik heb ook nog twee exemplaren van de Nikon D850. Dat zijn voor mij de beste camera’s die er bestaan. Ze zijn stabiel, hebben goede resolutie en reageren snel. Maar de nabije toekomst is nog meer zonnig, want de nieuwe Nikon Z9 is meer dan een droomtoestel. Die werkt stil, heeft een hoge resolutie, is razendsnel … echt een topper! Natuurlijk heb ik hem hier in Veldegem al besteld.

Verder werk ik meestal met een 600mm-lens, omdat je in Europa veel bereik moet hebben. De dieren in Europa zijn schuwer dan buiten Europa. En met zo’n 600mm-objectief krijg je ook een mooie bokeh en een goede ­scherptediepte. Ik werk dus niet met van
die monsterlenzen.”

Gebruik je veel nabewerking?

“Ik zit liever buiten dan binnen, en dat zou zo moeten zijn bij elke natuurfotograaf. Ik maak dus niet zo veel tijd voor nabewerking en zorg er persoonlijk voor dat mijn beeld quasi afgewerkt genomen wordt. Zeker qua compositie en het croppen. Ik ben redelijk allergisch aan bijsnijden. Ik ben dus best perfectionistisch naar het maken van beelden toe en wil goede beelden die rechtstreeks uit de camera komen. En met dertig jaar aan ervaring als natuurfotograaf wil ik natuurlijk enkel goede kwaliteit. Ik vind dat er niet veel uitdaging is om een beeld te nemen, te croppen en dan veel tijd te besteden aan nawerking. Voor mij moet het goed uit het toestel komen. Een goed beeld start trouwens bij een goede en juiste achtergrond. Als ik dat niet heb, ga ik niet verder. Dan wordt het terug zoeken.”

Wat is de toekomst voor ­natuurfotografie?

“Natuurfotografie trekt heel veel mensen; er zijn veel fotografen actief in dit genre. Dat zijn meestal wel hobbyfotografen en een hobby­fotograaf kan natuurlijk niet doen wat een beroeps doet. Ik denk dan aan opdrachten met veel reizen, de kennis opbouwen en dergelijke. Ik werk met officiële instellingen die echt zeker van de afgeleverde foto’s moeten zijn. Dat staat los van de kwaliteit van de foto dan, want ik heb al heel mooie beelden gezien van hobbyfotografen. Er is dus zeker een markt voor de natuurfotograaf, en al helemaal voor de technische natuurfotograaf. Het is de combinatie van de kennis als bioloog en als goede fotograaf die je nodig hebt en die in ons beroep eerder zeldzaam is.”

Ooit al eens de schrik van je leven beleefd?

“Als je met veel kennis kan werken ben je natuurlijk goed voorbereid. Je kan het niet permitteren om fouten te maken. Je mag het dier niet storen en je moet weten hoe je een technisch goede foto maakt. Ik heb wel eens iets gehad in Noorwegen toen ik vinvissen onder het water aan het volgen was. Ik was toen echt veel te lang aan het volgen, de ­vinvissen waren me al in volle vaart voorbijgezwommen. Plots kwam ik in een wervelstroom terecht en werd ik helemaal onder water geduwd. Dat had zeker fout kunnen aflopen.”

Wat is het verhaal achter de zeldzame fluogele ­koningspinguïn?

“Ik maakte de foto in 2019 tijdens een expeditie. Quark Expeditions had me gevraagd een ­expeditie te doen van twee maanden in Antarctica en South Giorgia – dat was eigenlijk al een droom op zich. De eerste seconde toen ik het dier zag was natuurlijk ‘hey, wat is dat daar?’ Al snel wist ik wat ik gezien had, maar ik moest het verhaal wel beter kaderen voor de kijker. Je moet je voorstellen: er staan daar honderdduizenden pinguïns op dat strand. Het is een enorm spektakel, dus je kan niet echt concentreren op één bepaald iets. Toen ik plots het zeldzame dier zag, wist ik dat ik een soort van snapshot had genomen.

De foto’s waren technisch goed, maar op zich niet spectaculair goed. Ik heb daarom een tijd gewacht voordat ik het beeld liet zien, omdat ik eerst mijn opdracht moest afwerken. De pers reageerde onmiddellijk heel positief. Mijn foto van de pinguïn kwam in de kranten, maar werd ook gepubliceerd in de inter­nationale National Geographic. De foto ging bovendien viraal; hij werd op een paar dagen tijd bekeken door enkele honderdduizenden mensen!”

Je organiseert ook reizen voor fotografen?

“Dat klopt. Omdat ik zelf zo veel op reis ging en veel kennis kreeg over dieren en locaties ben ik daarmee gestart. Eerst als reisbegeleider, maar ondertussen werk ik samen met bijvoorbeeld Starling Tours en Vega Expeditions. Mijn voorkeur gaat uit naar het Noorden, het gebied met de mooie sneeuwlandschappen. Het is daar zo dankbaar om met de dieren te kunnen werken. In Europa is er heel wat te zien van dieren, maar je moet ze vinden. In het Noorden zitten ze direct in een prachtige setting. Maar zonder kennis van de locatie zijn ze voor mensen erg moeilijk te vinden. Met mijn reizen vind je de dieren en kan je ze samen leren fotograferen.”

Op zijn website kan je naast zijn indrukwekkend portfolio ook alle informatie vinden over de fototours die Yves Adams organiseert over de hele wereld.