De mooiste fotolocaties van Schotland

De Highlands van Schotland spreken tot de verbeelding van menig landschapsfotograaf. Ruige, uitgestrekte en desolate landschappen, veen- en heidegebieden, reusachtige meren en indrukwekkende bergketens vormen er het landschap. Op deze roadtrip door neem ik je mee langs de mooiste fotolocaties van Schotland.

We starten onze trip in Edinburgh en rijden vanaf de luchthaven meteen richting het noordwesten van Schotland, want daar vind je de meest imposante landschappen en hoogste bergen. De rit duurt enkele uurtjes, maar onderweg is er al heel wat te zien. Het bruggencomplex over de Firth of Forth, een gigantisch estuarium in het noorden van Edinburgh, is er één van. Hier zou je al meteen kunnen postvatten om er de iconische rode spoorwegbrug vast te leggen, terwijl ze opdoemt uit de mist. We zetten onze route echter verder richting Glencoe. Deze vulkaanvallei werd in de ijstijd door een enorme gletsjer uitgesleten en is genoemd naar de rivier Coe die er nu doorheen stroomt.

Rannoch Moor

Vooraleer je de vallei bereikt kom je langs een uitgestrekt moerasland: Rannoch Moor. Hou hier zeker even halt ter hoogte van Loch Ba om er het veenlandschap en de imposante pieken van de Black Mount in beeld te brengen wanneer ze reflecteren in het meer of een van de talrijke poeltjes. In de herfst ligt er ongetwijfeld al sneeuw op de toppen, die een sterk contrast biedt met de roestbruine herfstkleuren die je in de lagergelegen delen terugvindt. Een dergelijk uitgestrekt landschap breng je vaak het best in beeld door er een panorama van te maken. Zet het statief perfect waterpas (iets wat niet altijd eenvoudig is op een veenachtige ondergrond), positioneer de camera in de portretstand (een L-bracket is in zo’n geval erg praktisch) en maak verschillende beelden waarbij je telkens twintig tot dertig procent overlapt. Fotografeer in de manuele stand en hou de belichting en de witbalans constant over alle beelden. Om de juiste belichting te bepalen doe je best eerst een steekproef. Meet het licht op een aantal plaatsen in het landschap en neem dan het gemiddelde van al deze waarden.

Glencoe

Na een half uurtje rijden kom je bij de vallei van Glencoe. De 1022 meter hoge Buachaille Etive Mòr domineert er de omgeving. Vele fotografen vatten hier post bij de bekende Etive Mor-waterval om er de rivier en de berg samen in beeld te brengen. Er zijn echter ook veel andere opties. Je kunt bijvoorbeeld de smallere rivier Coupall als voorgrond gebruiken om de kijker mee te nemen richting de imposante bergketen. Met een sluitertijd van ongeveer 1 à 2 seconden creëer je dynamiek in het water. Een polarisatiefilter helpt je dan weer om de kleurcontrasten in de vegetatie rondom de rivier en in het water te bevorderen.

Vooraleer we de A82 verder volgen richting het dorp van Glencoe slaan we net voorbij Kingshouse Hotel eerst even linksaf en volgen de rivier Etive. De rivier is de ideale omgeving om op een grijze regenachtige dag op zoek te gaan naar allerlei details. Met de laarzen aan slenter je langs het water en let je op leuke composities en intieme landschappen in en rond de rivier. Wat verderop kom je bij een klein meertje: Loch Urr. Ook hier kan je heel wat leuke beelden maken van het meer en de omliggende bossen, waar de bomen bedekt zijn met algen en mossen.

We keren nu op onze stappen terug en zetten onze weg in westelijke richting verder langs de A82. Je zult ongetwijfeld op verschillende plaatsen willen stoppen om er het indrukwekkende herfstlandschap in beeld te brengen. Na een eindje rijden duikt er op de linkerkant een klein wit huisje op dat sterk contrasteert met het desolate roestbruine landschap eromheen. Een ideaal aandachtspunt in een beeld van dit fotogenieke berglandschap.

De weg kronkelt verder richting het dorpje Glencoe. Eenmaal aangekomen tref je het reusachtige Loch Leven aan. Op rustige dagen kan je hier vanop verschillende plaatsen de imposante bergen rondom het meer fotograferen, terwijl ze reflecteren in het water. Ter hoogte van de Glencoe Boat Club vind je ongetwijfeld enkele leuke bootjes die de voorgrond wat kunnen opvullen. Hier aan het meer eindigt het eerste deel van onze roadtrip.

Isle of Skye

We zetten vervolgens koers richting Isle of Skye dat zich nog wat noordelijker bevindt. Skye is het grootste en noordelijkste eiland van de Binnen-Hebriden, een eilandengroep voor de westkust van Schotland. De ruige pieken van het Cuillin-gebergte beheersen er het landschap en gaan langzaam over in een indrukwekkende kustlijn met baaien en schiereilanden. Skye staat, naast haar overweldigende ruige landschappen, ook bekend om haar prachtige luchten en dramatisch licht. Het is dus niet verwonderlijk dat Skye het drukstbezochte eiland van heel Schotland is.

Wanneer je het eiland nadert via de A87 kom je ter hoogte van Dornie één van de bekendste kastelen van heel Schotland tegen: Eilean Donan Castle. De prachtige ligging aan de oevers van Lock Duich met op de achtergrond de machtige bergen van de Five Sisters of Kintail maakt Eilean Donan Castle tot één van de meest iconische locaties van Schotland. Het kasteel schitterende dan ook al meermaals in verschillende filmdecors.

Je kunt Eilean Donan Castle vanop twee plaatsen in beeld brengen. ‘s Morgens sta je best bij de hoofdparking, want het kasteel wordt dan mooi opgelicht van achteren als de zon boven de bergen piept. Bij hoog water en rustig weer krijg je hier bovendien prachtige reflecties in de baai. Plaats de horizon in dit geval in het midden om de symmetrie extra te benadrukken. ’s Avonds fotografeer je het kasteel best vanaf de kleine parking aan de overkant van de brug over Loch Long. Het kasteel baadt dan in het warme avondlicht. Afhankelijk van de getijden en het moment van het jaar vind je hier op de rotsen in het ondiepe water ook prachtige felgele zeewieren die kan je gebruiken in de voorgrond om het beeld diepte te geven. Om de voorgrond optimaal in beeld te brengen neem je best een lager standpunt in, maar let dan wel op de scherpte. Je hebt waarschijnlijk focus stacking nodig om zowel de voorgrond als het kasteel helemaal scherp te krijgen. Als eenmaal de duisternis valt, gaat de verlichting op het kasteel branden. Je kunt die artificiële kleuren combineren met de koele tinten van het blauwe uurtje.

Elgol

Na de avondshoot rijden we verder richting Skye. Net voorbij Kyle of Lochalsh steken we de brug over en bereiken we het fameuze eiland. Ter hoogte van Broadford sla je linksaf en volg je de B8083. Deze smalle kronkelweg brengt je naar Elgol: één van de mooiste stranden van Skye. Onderweg zal je ongetwijfeld nog even halt willen houden bij het oude kerkhof van Kilchrist en het meertje Loch Cill Chriosd waar de Red Cuilins vaak prachtig reflecteren in het dichtbegroeide water.

Na een klein uurtje rijden over smalle wegen kom je uiteindelijk bij Elgol. Het rotsachtige strand vormt er de perfecte voorgrond voor de indrukwekkende skyline in de achtergrond. Afhankelijk van de getijden en de golfslag kan je hier experimenteren met lange sluitertijden. Opnieuw zal een sluitertijd van ongeveer 1 seconde ideaal zijn om de dynamiek in het water vast te leggen. Wil je meer minimalistische beelden? Fotografeer dan met een extreem lange sluitertijd van 30 seconden tot 1 à 2 minuten. Op die manier verdwijnt alle beweging in het water en kan je de voorbijtrekkende wolken visualiseren.

Naast het spelen met sluitertijden is Elgol ook de plaats bij uitstek om op zoek te gaan naar details op het strand en de kliffen.

Tips voor fotograferen met lange sluitertijden

1. Bepaal eerst de compositie en stel manueel scherp. Werk steeds op statief met een draadontspanner.
2. Stel het diafragma in en probeer te streven naar een sluitertijd van 1/30, 1/15 of 1/8.
3. Maak een testfoto en controleer de belichting aan de hand van het histogram. De informatie in het histogram moet zich mooi aan de rechterkant bevinden.
4. Bereken de sluitertijd in combinatie met een filter van 10 stops. Deze wordt respectievelijk 30 seconden, 1 min of 2 min.
5. Schuif of schroef de filter voor de lens.
6. Dek de zoeker af en belicht in de manuele stand of de bulbstand (indien de sluitertijd langer wordt dan 30 sec) met behulp van de draadontspanner.

Slichagan

Na de shoot keren we terug naar Broadford en zetten we onze weg langs de A87 verder naar het noorden. Ter hoogte van Sligachan kom je bij een prachtige rivier met een authentiek stenen bruggetje. In de achtergrond domineren de Cuilins. Ook hier kan je met de laarzen aan uren slenteren langs het water op zoek naar leuke watervalletjes en stroomversnellingen. Omdat je hier vrij dicht bij de hoogste bergen van Skye zit, zal je ongetwijfeld af en toe een stevige bui moeten trotseren. Maar dergelijke weersomstandigheden zijn net ideaal om deze rivierlandschappen in beeld te brengen. De donkere wolken en buien geven karakter aan het beeld.

Fairy Pools

Aan de andere kant van de bergen bij Glenbrittle vind je de Fairy Pools. Hier zoekt de rivier Allt Coire a Mhadaidh zich een weg naar beneden en creëert op verschillende plaatsen turkooizen gekleurde poeltjes en watervallen. Je komt best vroeg genoeg, want later op de dag vind je hier amper een parkeerplaats. Wacht bovendien op een grijze dag, want dergelijke landschappen fotografeer je best bij zacht licht. Een staalblauwe lucht is hier absoluut uit den boze!

Het icoon van Schotland

In het noorden van het eiland, op een kwartiertje rijden van Portree, vinden we het meest iconische herkenningspunt van Isle of Skye en misschien wel gans Schotland: de Old man of Storr. Deze rotspilaren zijn ontstaan door een enorme aardverschuiving die zich bijna helemaal tot het uiterste noorden van het eiland uitstrekt. Om de Old Man goed in beeld te brengen zal je een stevig paar wandelschoenen moeten aantrekken, want vanaf de parking langs de A855 is het toch een uurtje klimmen om tot bij de beste uitkijkpunten te komen.

Raadpleeg vooraf ook steeds het weerbericht via de Mountain Weather Information Service en let vooral op de wind en de zichtbaarheid. Je wilt namelijk geen uur klimmen om dan tot de constatering te komen dat de Storr verborgen zit in de wolken. Of dat er zoveel wind staat dat het onmogelijk is om scherpe foto’s te maken.

Die wind kan ook op andere plaatsen in Skye fotografie lastig maken. In zo’n geval hou je het statief best laag bij de grond en zet je de poten wijd open. Zo verhoog je de stabiliteit en verklein je de impact van de wind op het statief.

Eenmaal terug beneden, kan je ook nog even halthouden bij Loch Leathen en Loch Fada. Vanaf de oevers krijg je een mooi zicht op de Old Man of Storr die zich aftekent aan de horizon. Maak gebruik van het riet, de grassen en de keien in het water om het beeld wat diepte te geven.

Quiraing

Als je de aardverschuiving verder volgt richting het noorden kom je in de Quiraing terecht. Ook deze locatie is erg indrukwekkend en bovendien een stuk gemakkelijker te bereiken. Vanaf de parking sta je op enkele minuten te midden van de bergen. Zo krijg je met relatief weinig inspanning een bijzonder indrukwekkend berglandschap te zien. Je kunt hier gebruik maken van de verschillende boompjes die je op de rand van de kliffen vindt om de voorgrond wat in te vullen.

De Quiraing is zuidoostelijk georiënteerd. Dat betekent dat je in het najaar en de winter, wanneer de zon zuidelijker opkomt, ‘s morgens tegen de zon in fotografeert. Op dat moment is het contrast zo hoog dat de camera er niet in slaagt om het beeld goed te belichten. Je zult dus gebruik moeten maken van grijsverloopfilters om contrast terug te dringen of foto’s maken met verschillende belichting om achteraf te combineren als HDR.

Neist Point

Van het noorden van het eiland rijden we nu helemaal richting het meest westelijk gelegen punt voor de zonsondergang. Vanaf de kliffen bij Neist Point krijg je een prachtig uitzicht op de gelijknamige vuurtoren die zich helemaal op het einde van het schiereiland bevindt. Hier beukt de Atlantische oceaan in op de kliffen en brokkelt het land verder af. In de verte zien we de eilanden North en South Uist, die samen met Lewis en Harris de Buiten Hebriden vormen.

De vuurtoren van Neist Point kan je op verschillende manieren in beeld brengen. Met een standaardlens of een groothoek kan je gebruik maken van de rotsen in de voorgrond om de wijdere omgeving in beeld te brengen. Met een telelens haal je de vuurtoren en de kliffen dan weer dichterbij waardoor ze beiden imposanter overkomen.

Moray Coast

We verlaten Skye en rijden nu helemaal naar de oostkust van Schotland. Ten oosten van Inverness, tussen Burghead en Cullen, vinden we Moray Coast. Een prachtig en relatief onbekend stukje kust. De meest dramatische landschappen tref je aan ter hoogte van Portknockie. Daar steken verweerde kliffen en rotsblokken boven de Noordzee uit. De kust is hier oostelijk georiënteerd: dat betekent dat je hier ’s morgensvroeg moet zijn voor het beste licht. Een ochtend met wat bewolking, maar ook met wat gaten in het wolkendek, is ideaal. Dan krijg je meestal de meest spectaculaire zonsopgangen. Opnieuw zal je een grijsverloopfilter nodig hebben om het contrast onder controle te houden. Een harde verloopfilter van 2 stops is in vele gevallen voldoende. Met een polarisatiefilter kan je de kleurcontrasten in het water en de rotsen bevorderen en een grijsfilter laat je ten slotte toe om de sluitertijd wat te vertragen. Zo kan je de dynamiek in het water mooi visualiseren.

Niet alleen landschapsfotografen komen aan de kust van Moray aan hun trekken. Op de kliffen broedden ook tal van zeevogels. Drieteenmeeuwen, kuifaalscholvers, alken en noordse stormvogels komen hier jaarlijks tot broeden. Ga bijvoorbeeld op zoek naar een abstract beeld van kliffen bezaaid met broedende vogels. Let ook op zeezoogdieren: dwergvinvis en tuimelaars worden hier regelmatig gespot.

Cairngorms National Park

De laatste bestemming op onze roadtrip door Schotland is Cairngorms National Park, het grootste aaneengesloten natuurgebied van Groot-Brittannië dat zich centraal in de Schotse Hooglanden bevindt. Het park met een oppervlakte van ruim 4500 vierkante kilometer dankt zijn naam aan Cairn Gorm, één van de hoogste toppen in het gebied en een populaire skibestemming bij vele Britten. Het is echter niet de sneeuw die ons naar hier brengt, maar de uitgestrekte heideterreinen die er eind augustus en begin september prachtig in bloei staan.

We starten in de buurt van Aviemore bij Loch Morlich: een uitgestrekt meer aan de voeten van Cairn Gorm. Op rustige dagen reflecteert het 1300 meter hoge icoon van het nationale park hier prachtig in het water. Met wat geluk hangt er ook wat nevel of mist boven het meer en barst het landschap van de sfeer. Op zo’n momenten kom je ogen en handen te kort. Probeer zoveel mogelijk te fotograferen en breng de omgeving zowel weids als meer in detail in beeld.

Loch Mallachie & Loch Garten

Een andere prachtige locatie in de Cairngorms is Loch Mallachie. Dit meer is kleiner en ligt meer beschut waardoor er sneller reflecties ontstaan. Op een koele ochtend hangt hier dus steevast nevel boven het water en rond de heide- en veengebieden. Het kleine eilandje in het meer is ongetwijfeld de aandachtstrekker en kan je gebruiken om verschillende composities mee te maken.

Rondom het meer vind je prachtige dennenbossen die heerlijk reflecteren en tot abstracte beelden leiden. Let op dat er geen elementen zijn die deze abstractie kunnen verstoren. De lucht en andere storende elementen hou je dus best uit beeld. Bovendien kan je de abstractie extra benadrukken door de horizon in het midden te plaatsen. De wortels van de dennen rondom het meer liggen op verschillende plaatsen bloot en ook daarmee kan je leuke composities maken. Maak gebruik van een groothoek om het beeld te vullen met de wirwar van wortels. Op je weg terug naar de parking kom je langs Loch Garten waar je ongetwijfeld nog meer fotomogelijkheden ziet.

Heide tot zover het oog reikt

Wie over Schotland spreekt denkt onmiddellijk aan heide, het is er een van de meest voorkomende planten. De mooiste heideterreinen in de Cairngorms vind je bij Loch an Eilean. Vanaf het meer vertrekt een wandelpad richting Rothiemurchus Forest, een uitgestrekt heidelandschap afgewisseld met dennen en bossen. Dit is voor mij één van de hoogtepunten van het nationale park. Eind augustus zie je hier bloeiende struikheide tot zover het oog rijkt, die de heideterreinen in België en Nederland sterk doen verbleken.

Vanaf de talrijke heuveltjes fotografeer je hier het omringende berglandschap met de paarse tinten in de voorgrond. Vermijd echter windstille dagen, want de heide trekt niet alleen fotografen, maar ook duizenden midges (soort muggen, red.) aan die het de fotograaf erg onaangenaam kunnen maken.

Speyside

De Cairngorms worden doorkruist door een van de snelst stromende en langste rivieren in Schotland, de Spey. Deze rivier is niet alleen belangrijk voor de zalm, maar ook voor de talloze whiskystokerijen die zich aan de oevers van de rivier bevinden.

Wij houden de whisky echter voor later op de dag, want de Spey is ook de plaats bij uitstek om mistige rivierlandschappen te fotograferen. Met name het stuk tussen Boat of Garten en Grantown-on-Spey is bijzonder fotogeniek. Aan de oevers van de rivier kan je ’s morgens vaak genieten van prachtige reflecties, terwijl het omliggende berglandschap boven de mist uitsteekt en een gigantische zalm af en toe uit te water springt. Wordt het nog mooier?

Hoe reis je naar Schotland?

Er zijn verschillende manieren om in Schotland te geraken:

• Met Brussels Airlines vlieg je rechtstreeks naar Edinburgh of Glasgow. Vanaf daar kan je met een huurwagen verder richting de Highlands.
• Vanuit Nederland vlieg je met KLM naar Inverness en zit je vlakbij de Schotse Hooglanden.
• Ga je liever met de eigen wagen? Neem dan de ferry van IJmuiden naar Newcastle.
• Met P&O Ferries vaar je vanaf Zeebrugge naar Hull, maar moet je nog een hele eind rijden tot in de Highlands.
• Ten slotte kan je ook vanuit Calais met de ferry of de trein naar Dover, maar dan moet je rekenen op een rit van minimum 12 tot 14u om bijvoorbeeld tot in Skye te geraken.