Op de hoogte blijven van onze nieuwste artikelen?

Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief en ontvang elke week onze beste artikelen in je mailbox.


Elk jaar brengt BREEDBEELD, het steunpunt voor (nog) niet professionele beeldmakers, met Opus One een selectie van de meest interessante eindwerken fotografie tot bij het brede publiek. Dat doet de vzw met een tentoonstelling, die dit jaar plaatsvond in Bibliotheek Permeke in Antwerpen. Ook geeft het jaarlijks een fotoboek uit, dat te koop is bij alle Confituur-boekhandels en online. Met de selectie fotografen van Opus One kijkt BREEDBEELD telkens over de verschillende opleidingstypes heen. Het is een bonte mix van hogeschoolstudenten, studenten aan deeltijds kunstonderwijs en aan het volwassenenonderwijs.

“Het ophalen van een overledene. Ik was toevallig aanwezig bij dit tafereel. De extra beschermende kledij en de stilte eromheen voelden erg vreemd. Toch vroeg ik voorzichtig of ik hen mocht fotograferen.”

De meest recente editie, Opus One ’20, toont een bloemlezing uit de afstudeerwerken van zestien fotografen die afstudeerden in 2020. Het is een uitgave met een breed scala aan onderwerpen geworden, van zeemeerminnen en modeshoots via webcam, tot infraroodfotografie en woontorens op Linkeroever. Het boek bevat ook interviews met de alle fotografen. Een van de zestien geselecteerden is Ingeborg Selleslags. Zij studeerde vorig jaar af aan CVO Encora in Berchem met haar eindwerk Covid-19. Voor Opus One interviewde Mats Pylyser van BREEDBEELD Ingeborg over haar indrukwekkende reeks. Shoot vroeg haar om ook de verhalen achter de beelden te vertellen.

“Een ambulancier belt aan om een patiënt op te halen. Een eenzame en telkens beangstigende gebeurtenis.”

Kwetsbaarheid in beeld

De wereldgeschiedenis en hoe we die beleven in de ban van Covid-19, daar gaat deze reeks van Ingeborg Selleslags over. Met haar middenformaatcamera focust ze niet op de spectaculaire beelden of de abstracte cijfers die we alle dagen in de media te zien krijgen. Ingeborg wil net de kwetsbaarheid van ieder van ons, in het midden van deze crisis, vastleggen. Angst, verdriet, pijn, eenzaamheid, het loslaten en achterblijven, al deze emoties worden op eenzelfde moment ervaren door zoveel mensen, over landsgrenzen en godsdiensten heen. Het ‘ik’ van gisteren is het ‘wij’ van vandaag, of zou dat toch kunnen zijn alleszins.

“Een hulpverlener liet me toe een foto van haar te nemen. Het is mooi om zien hoe, ondanks alles, haar ogen je toelachen.”

De fotograaf kreeg voor de reeks de mogelijkheid om het transport van corona-patiënten van het UZ Leuven van dichtbij te volgen. Ze was onder de indruk van de geconcentreerde aanpak van de eerste-hulp-verleners. Hoe geliefden elkaar naar de ambulance begeleiden en vervolgens gescheiden worden, is hartverscheurend om te zien. Deze crisis van zo dichtbij beleven, stemt tot nadenken. Ingeborg hoopt dat deze ervaringen de start kunnen zijn van een nieuw tijdperk, waarin empathie een belangrijke plaats mag innemen in onze samenleving.

Je reisde voor de reeks mee met de ambulance die coronapatiënten transporteerde. Dat lijkt me niet vanzelfsprekend?

“Dat was inderdaad geen evidentie om tijdens deze bizarre tijden toestemming daarvoor te krijgen. Ik heb van heel dichtbij deze eerste crisis beleefd, dankzij het Vlaamse Wit-Gele kruis dat me toeliet beelden te maken bij het vervoer van covidpatiënten van het UZ Leuven en tweemaal een dubbele shift mee te draaien. Alvorens te starten hebben we samen overlopen hoe en waar ik de beelden zou kunnen maken. Ik heb later de beelden ook aan hen geschonken.”

“Een ambulancier in de ziekenwagen met allerlei knopjes en draden om hem heen. Geen idee waar alles voor dient, maar het beeld en het perspectief geven een unieke inkijk in deze plek.”

Je spreekt rond de reeks veel over de kwetsbaarheid en empathie van mensen. Hoe was het voor jezelf om van zo dicht die kwetsbaarheid te ervaren?

“Allereerst was ik erg onder de indruk van de gedisciplineerde en geconcentreerde aanpak van de ambulanciers. Uiteraard raakt het je wanneer je voor het eerst de mensen ontmoet en het leed ziet dat schuilgaat achter de coronacijfers en statistieken die je dagelijks in het nieuws ziet. Het is erg triest om te zien hoe geliefden van elkaar gescheiden worden wanneer de ambulance haar deuren sluit en vertrekt. Achterblijvers zijn vaak eenzaam. Je wil hen troosten, maar dat gaat niet; de tijd dringt en je moet uiteraard de afstand respecteren. Alles wat je kan doen is enkele lieve woorden uitspreken. Het is best heftig om dit allemaal van dichtbij mee te maken. Dat zindert na wanneer je thuiskomt.”

“Een ambulancier ontdoet zich van zijn beschermkledij, een routine na elke rit. Hij moet proberen zelf niet in contact te komen met zijn kleren en schudt ze voorzichtig van zich af, samen met het eerste paar handschoenen. De besmette kledij wordt weggegooid. Pas dan wordt ook het tweede paar handschoenen verwijderd en de handen ontsmet. Het is een ritueel dat erg aandachtig wordt uitgevoerd. Ik volg het gebeuren in stilte.”

Hoe was je eerste ervaring met dit project, je eerste rit in de ambulance? Ben je al van in het begin beelden beginnen maken?

“Meestal nam ik genoeg afstand om zo weinig mogelijk ‘aanwezig’ te zijn. Ik heb dan ook bewust gekozen om niet elke seconde van de interventie te fotograferen, maar eerder een minimaal aantal beelden te maken. Het zou anders ook best wel op de zenuwen gaan werken voor de zorgverleners. Ik polste bij de ambulanciers wanneer wel en wanneer liever niet gefotografeerd kon worden, zodat er een vertrouwen was. Na de eerste interventie, die meteen heel ernstig was, vond ik zelf ook een zekere rust in het fotograferen. De ernst van de situatie en de focus van de ambulanciers maken je zelf ook erg alert.

“De schijnbare rust en stilte van een wandeling, terwijl er elders zich grote drama’s afspelen.”

Het allerbelangrijkste voor mezelf was in de eerste plaats uit de weg blijven, zodat ik niet stoorde. Ten tweede wilde ik de beelden maken met respect voor de privacy van alle betrokkenen. Het was best moeilijk tijdens mijn eerste beelden een evenwicht te vinden tussen fotograaf en individu. Het voelde heel erg ongemakkelijk en gênant aan. Het was alvast een ervaring die ik nooit zal vergeten. Sinds mijn aankomst te Leuven waren amper acht minuutjes verstreken, net de tijd om me voor te stellen en om dan met de eerste rit mee te rijden. Ik had geen tijd om me af te vragen hoe het allemaal zou gaan, meteen begon mijn non-stop avontuur tot vroeg in de ochtend.

Het was een genoegen om kennis te kunnen maken met de eerstelijns zorgverleners. Uit empathie, respect en dankbaarheid stuurde ik elk van hen hun beelden. Van één beeld maakte ik een cyanotypie van 90 bij 130 centimeter, een cadeautje voor de ambulancier in kwestie.”

“Een jonge, vrijwillige ambulancier wacht op zuurstofflessen naast de ambulance. Het dorp slaapt terwijl de zorgverleners non-stop doorwerken. Twee werelden in schril contrast.”

Je combineert veel verschillende invalshoeken. Hoe komen deze voor jou samen in één verhaal?

“Ik heb getracht in de reeks een zekere rust te brengen door de natuur herhaaldelijk mee te fotograferen. Ze raakt de twee werelden: deze van de zorgverleners en de bevolking. Doorheen de reeks wisselen de verschillende invalshoeken om nog meer accenten te kunnen leggen. Ik nam de tijd om ook wat er rondom gebeurde vast te leggen. Het vreemde licht van de ambulance, het moment van afscheid, het blauwe licht op het loof van de bomen. De gele kleur komt veel terug in de reeks, een geel dat ik gebruik als de kleur van drama.”

Opus One ‘20

Het fotoboek Opus One ’20 brengt de eindwerken van deze zestien fotografen: Shay Amitai, Marvis Chan, Sean Declerck, Nigel Dubois, Lars Duchateau, Martine Goeminne, Benina Hu, Stephanie Lamoline, Michiel Lemmens, Elisa Maenhout, Frederic Pels, Victor Roelens, Ingeborg Selleslags, Linde Stevens, Muriel Verbist en Karel Wouters. Naast de beelden bevat het boek ook interviews met de fotografen.

Boek Opus One
Cover © Elisa Maenhout uit de reeks A Depth Most Would Drown In

Opus One ’20 (ISBN: 9789464079654) telt 144 pagina’s en heeft een formaat van 23 x 30 cm. Het boek heeft een softcover en is voor 20 euro te koop op de BREEDBEELD-website en in alle Confituur-boekhandels in Vlaanderen en Brussel. Meer info vind je op www.breedbeeld.org.



Wil je beter leren fotograferen?

Neem dan een abonnement op Shoot Magazine (8x per jaar).

Shoot is hét fotografiemagazine voor en door enthousiaste fotografen. In Shoot vind je de beste tips en trucs, workshops en cursussen voor geslaagde foto’s, de knapste fotoplekjes in België, de helderste uitleg over fotografietechnieken, tests van nieuwe camera’s, lenzen en meer, plus foto’s van de beste Belgische fotografen.


LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in