Lightroom Header

Lightroom, Lightroom Classic, Lightroom CC... Adobe maakt het niet makkelijk. Wat is het verschil?

Vroeger – dit lijkt op het begin van een sprookje – was er enkel Lightroom of voluit Adobe Photoshop Lightroom, het pakket dat de meesten onder ons kennen, met zijn Bibliotheek-, Ontwikkel-, Boek-, Presentatie-, Afdrukken, Kaart- en Webmodule. Lightroom was tot versie 6 gewoon te koop als een klassieke licentie. Kenmerkend voor ‘de oude’ Lightroom is dat je zelf kiest op welke (lokale) harde schijven je je foto’s opslaat en dat je ook zelf voor een back-up van die foto’s (en je catalogus) moet zorgen. Sedert eind 2017 is de naam veranderd naar Lightroom Classic CC en bij de laatste release in 2019 zelfs gewoon naar Lightroom Classic. Het pakket is ook enkel nog als een abonnement verkrijgbaar. Je kan bij Lightroom CLassic opteren om (een deel van) je foto’s ook in de Cloud op te slaan en te synchroniseren met de mobiele Apps van Adobe zoals Lightroom op je tablet of smartphone, maar dat gebeurt niet automatisch. Je moet eerst een verzameling maken die je vervolgens synchroniseert met die Cloud. Zelfs dan blijven de originelen nog altijd lokaal op je computer staan.

Lightroom Piet Van den Eynde
Als het aan Adobe lag, werkten we allemaal met de nieuwe Lightroom. De oude Lightroom Classic komt zelfs niet voor in de lijst met aanbevolen producten.

De ‘nieuwe’ Lightroom

Adobe lanceerde in 2017 een compleet nieuwe versie van Lightroom waarbij alle originelen in de cloud opgeslagen worden en alle foto’so op al je apparaten te bekijken en te bewerken zijn. Het was wellicht eenvoudiger geweest indien de marketingbonzen de naam van de oude Lightroom gewoon Lightroom hadden gelaten en de nieuwe boreling Lightroom Cloud of iets dergelijks hadden genoemd maar de oude werd dus Lightroom Classic CC (nu Lightrooom Classic). De nieuwe cloud-versie heette eerst gewoon Lightroom CC en nu dus gewoon Lightroom. Good luck als je op Youtube een filmpje zoekt om iets bij te leren over de nieuwe versie, want je krijgt gegarandeerd een tutorial over de oude versie voorgeschoteld.

Voor alle duidelijkheid gaat dit artikel dus over deze nieuwe versie, waarbij al je materiaal in de Cloud opgeslagen wordt. De ‘nieuwe’ Lightroom, dus, of in de rest van dit artikel gewoon ‘Lightroom’, zoals Adobe het ook wil.

Eenvoud troef

Als er één ding is dat ik geleerd heb in mijn tien jaar als Lightroom (Classic) trainer, dan is het dat Lightroom Classic een geweldig programma is. Maar ook dat je als gebruiker een zekere ‘klik’ moet maken in verband met de manier waarop het programma werkt: een Catalogus die alle informatie over je foto’s bijhoudt aan de ene kant en dan de foto’s zelf aan de andere kant. Lightroom Classic heeft eigenlijk maar één fundamentele verbodsregel, en dat is dat je nooit foto’s mag hernoemen of verplaatsen buiten Lightroom om eens je ze geïmporteerd hebt – tenzij je weet wat je doet. Toch kan je elk jaar hele internet zelfhulpgroepen vullen met mensen die dit artikel in Shoot niet gelezen hebben en die fout dus wel maken waardoor de hele Catalogusstructuur stuk gaat.

Bovendien is de integratie tussen Lightroom Classic en de mobiele apps van Lightroom minder optimaal. Van meet af aan moest de nieuwe Lightroom eenvoudiger worden. Lightroom heeft nog wel een Catalogus, maar net zoals de foto’s wordt die in de cloud opgeslagen en automatisch geback-upt, zodat het geheel meer plug and play is. Optioneel kan je je foto’s ook op de harde schijf opslaan, maar dat hoeft niet. Wat wel een goed idee is – en in de voorkeuren ingesteld kan worden – is om Smart Previews lokaal op te slaan. Zo kan je makkelijker je foto’s bewerken indien je toevallig even zonder internetverbinding zit.

Lightroom Piet Van den Eynde

Ook in Lightroom moet je nog steeds je foto’s importeren. Bij foto’s die al op je computer stonden, gaat dat razendsnel. Lightroom indexeert gewoon waar ze staan en begint ze dan meteen te kopiëren naar de Adobe Cloud Servers. Voor nieuwe foto’s kopieert Lightroom die eerst naar een tijdelijke locatie, waarna ook deze foto’s geüpload worden naar de Cloud.

Lightroom Piet Van den Eynde

Om foto’s te importeren, klik je op het plusteken in de linker bovenhoek. Je kan dan navigeren door je aangesloten harde schijven om bestaande foto’s te importeren of de nieuwe foto’s die nog op een geheugenkaart (in dit geval ‘Untitled’) staan, te importeren.

Lightroom Piet Van den Eynde

Lightroom is eenvoudiger van opzet dan Lightroom Classic. De gebruiker wordt met zo weinig mogelijk vervelende keuzes geconfronteerd. Getuige daarvan de Instellingen die slechts drie eenvoudige tabbladen groot zijn, in tegensstelling tot de acht tabbladen van Lightroom Classic. Een van de belangrijkste keuzes die je in de nieuwe Lightroom maakt is of je je foto’s ook lokaal wil opslaan en waar dat dan moet gebeuren. Je kan daar een maximale hoeveelheid schijfruimte in percentage van de totale beschikbare ruimte voor instellen. Vergeet niet dat alles sowieso al in de Adobe Cloud opgeslagen én geback-upt wordt. Een lokale kopie vormt zo nog een extra back-up en kan ook je workflow wat versnellen omdat je dan niet van het internet afhankelijk bent om bijvoorbeeld een hoge resolutie JPEG-kopie van je bewerkte RAW op te slaan. Ook als je foto’s naar Photoshop wilt sturen, is het aangeraden om een lokale kopie te hebben van het origineel.

Al je foto’s, overal en altijd

Lightroom trekt voluit de kaart van de ‘connected photographer’. Je kan een foto maken met je smartphone, die in de lokale koffieshop bewerken op je tablet of je laptop en tegen dat je ‘s avonds thuis komt kan je de bewerking desgewenst verderzetten op je desktopcomputer. Foto’s deel je ook eenvoudig met vrienden of familie. Je kan ze zelfs op je Smart TV tonen!

Lightroom Piet Van den Eynde

Een foto die je met de camera in de Lightroom-app op je smartphone maakt, staat luttele tellen later al in Lightroom op je desktop of laptop. Omgekeerd worden foto’s van je vaste computer ook gesynchroniseerd met je mobiele apparaten.

Interface

Je bestanden mogen bij Lightroom dan wel in de Cloud staan, het programma zelf wordt nog altijd op de klassieke manier geïnstalleerd op de harde schijf van je computer. De interface van Lightroom is een pak eenvoudiger dan die van Classic. Dat komt deels omdat Lightroom minder mogelijkheden heeft: je zal er tevergeefs zoeken naar een Print-, Boek-, Web-, of Afdrukmodule. Er is ook geen onderscheid tussen een Bibliotheek- en een Ontwikkelmodule. Alles gebeurt schijnbaar in hetzelfde scherm. Bij Lightroom Classic verlies je met het schakelen tussen de modules soms wel wat tijd. De ‘nieuwe’ Lightroom voelt wat dat betreft wat snediger aan. Er zijn drie weergaves: een mozaïek-weergave (Fotoraster genaamd) met miniaturen, een rasterweergave met vierkante cellen en een individuele foto-weergave, de Detailweergave, waarbij je bij die laatste natuurlijk kan in- en uitzoomen op de foto. Sneltoets G schakelt tussen de eerste twee, met sneltoets D ga je naar de Detailweergave. De F-knop tenslotte schakelt de schermvullende weergave in.

Lightroom Piet Van den Eynde

De organisatie-mogelijkheden komen tevoorschijn met een druk op het boekenrek-icoontje (1). Standaard worden de foto’s op datum geïmporteerd (2), zoals ik ook al adviseer voor gebruikers van Lightroom Classic. Bij Lightroom heb je zelfs geen andere mogelijkheid. Wil je foto’s herorganiseren over die datumgrenzen heen, dan kan je werken met Mappen en Albums. Een Album is hetzelfde concept als een Verzameling in Lightroom Classic: een Album kan foto’s bevatten die op verschillende datums gemaakt werden. Albums kan je op hun beurt groeperen in Mappen, te vergelijken met Verzamelingensets in Classic. Je kan in Lightroom zoeken op bepaalde woorden, zoals hier ‘paard’ (4), zonder dat je effectief trefwoorden ingegeven hebt, al kan dat laatste wel via de potlood-knop (5). Zo niet, dan maakt Lightroom gebruik van artificiële intelligentie om dingen te herkennen in je foto’s. Het resultaat is soms verbluffend, maar zit er soms ook compleet naast. Of een combinatie van beide, zoals je in deze schermafdruk ziet! Door op het trechtericoontje (6) te drukken kan je nog uitgebreider filteren op tekst, cameragegevens, enzoverder. De weergaveknoppen vind je onderaan (7). Net zoals in Classic heb je de mogelijkheid om een Pick of een Reject vlag uit te delen (8) en om sterrennoteringen (9) toe te kennen aan je foto’s. De miniatuurgrootte instellen doe je met (10) en knop (11) opent het Metadata-paneel, waar je onder meer een Bijschrift en een Titel kan instellen. Behalve filteren kan je ook foto’s sorteren via (12). Het icoontje (13) geeft aan dat er data met de Cloud gesynchroniseerd wordt en met (14) kan je foto’s exporteren. Knoppen (15) tenslotte zijn voor het bewerken van je foto’s en met knop (16) laat je Adobe’s automatische gezichtsdetectie los op je foto’s.

Organisatie

Standaard worden foto’s automatisch georganiseerd op datum, een organisatiestructuur die ik ook aanraad voor gebruikers van Lightroom Classic. Wil je foto’s die op verschillende data gemaakt zijn, samenbrengen, dan kan dat in een virtueel Album. Albums zijn in Lightroom wat Verzamelingen zijn in Lightroom Classic. Met het plustekentje in het Albums-paneel maak je een nieuw Album aan, je kan dan foto’s verslepen naar dat Album. Dezelfde foto kan in meerdere Albums tegelijk zitten. Zo kan je bijvoorbeeld een Album maken met foto’s van je gezinsleden en een Album met je beste foto’s waar toevallig ook dat ene portret van je kleine broer bij zit. Je kan verschillende Albums op hun beurt onderbrengen in Mappen (te vergelijken met Verzamelingensets in Lightroom). Iets vergelijkbaars met Classic’s Slimme verzamelingen, een soort van Slimme Albums, is er op dit moment echter niet. Door met de rechter muisknop te klikken op een Album kan je er ook voor kiezen om de foto’s in dat Album lokaal op te slaan. Handig wanneer je deze later bijvoorbeeld in hoge resolutie wilt exporteren of in Photoshop bewerken.

Je kan foto’s van vlaggen en sterrennoteringen voorzien en daar later op filteren. Dat deze versie voluit de kaart trekt van het gebruiksgemak, bewijst ook hoe er met trefwoorden omgegaan wordt. Je kan trefwoorden toekennen door op het potloodicoontje in de interface te klikken, maar zelfs als je je die moeite ontziet, kan je gebruik maken van de artificiële intelligentie van Adobe Sensei: die technologie analyseert je foto’s op tal van criteria. In het voorbeeld in dit artikel zocht ik in Alle foto’s op ‘paard’, alhoewel ik mijn foto’s geen trefwoorden gegeven had. Lightroom levert me netjes drie foto’s waar een paard op staat maar ook één foto van een steampunk-model: wellicht dat de witte vacht van zijn jas in combinatie met de donkerbruine tinten in de foto per ongeluk door het systeem als een paard herkend werd.

Gezichtsherkenning

Net zoals Lightroom Classic heeft Lightroom een Personenweergave, die gebruik maakt van gezichtsherkenning. Alleen moet je op voorhand even in de instellingen aangeven dat je die wil gebruiken. De algoritmes die Adobe hiervoor gebruikt, zijn geavanceerder dan die van Classic. Het kan wel een paar uur duren eer de foto’s geanalyseerd zijn.

Lightroom Piet Van den Eynde

Lightroom richt zich – wellicht iets meer dan Lightroom Classic – ook op de minder diehard fotografen die al dan niet met hun smartphone vooral hun eigen omgeving, familie en vrienden fotograferen. Voor die groep kan de automatische gezichtsherkenning in de Personenweergave uitermate handig zijn. Foto’s worden automatisch gegroepeerd in groepjes van wie Lightroom denkt dat het dezelfde persoon is. Manueel kan je uiteraard ingrijpen hierop en de gevonden gezichten een naam geven. Je kan ook clusters van toevallige voorbijgangers verbergen, zodat je Personenweergave niet volloopt met foto’s van total strangers!

Lightroom Mobile Camera

De nieuwe Lightroom mikt voluit op interconnectiviteit: foto’s die je via de desktopversie ervan geïmporteerd hebt, zijn – afhankelijk van je internetverbinding – minuten later al beschikbaar op je smartphone of tablet. Omgekeerd, wanneer je een foto maakt met de Lightroom camera in Lightroom op je smartphone of tablet, dan wordt die onmiddellijk ook gesynchroniseerd met Lightroom op je desktop of laptop computer. Er is zelfs een webversie van Lightroom, waarbij je gewoon verder kan werken aan je foto’s in een browser, zelfs zonder dat de Lightroom applicatie op je computer moet staan.

Lightroom Piet Van den Eynde

Prijs

We hebben het nog niet over de mogelijke ‘elephant in the room’ gehad: de prijs. Net zoals grote broer Lightroom Classic kan je Lightroom alleen maar in een abonnementsformule aanschaffen. Waar je voor een kleine 150 € per jaar Lightroom Classic én Photoshop op je computer mag installeren, huur je voor datzelfde bedrag enkel de nieuwe Lightroom met één terabyte aan Cloud opslag. Is je camera iets of wat een megapixelkanon en fotografeer je graag RAW, dan zijn bestandsgroottes van 50 megabyte voor één foto geen uitzondering. Dat wil zeggen dat je ongeveer 20.000 foto’s kan opslaan in die ene terabyte. Per extra terabyte betaal je ongeveer 12 € per maand. Fotografeer je met een camera met lagere resolutie en/of vooral in JPEG, dan zal je makkelijk 40 tot vijftigduizend foto’s kunnen opbergen in je digitale kluis eer je bij moet dokken, en dat is toch al flink wat. Het hangt dus echt van je gebruikersprofiel af of dit een issue wordt of niet. Wat niet onbelangrijk is, is dat je bij de nieuwe Lightroom standaard geen Photoshop krijgt. Wil je dat, dan kan je best opteren voor het Lightroom Classic + Photoshop + Lightroom 1 terabyte plan a rato van 24,19 euro.

Piet Van den Eynde Lightroom
Soms kan je Lightroom zelfs nog goedkoper vinden.

Hybride workflows

Om de abonnementskosten niet de pan te laten uitswingen maar toch zoveel mogelijk gebruik te maken van de voordelen die de Lightroom Cloud met zich meebrengt, zou je een hybride workflow kunnen bedenken, waarbij je Lightroom Classic een archief-functie laat vervullen voor ouder werk en je je meer recente werk via Lightroom beheert (en dus ook overal toegankelijk hebt). Dat soort workflows wordt echter al snel complex, wat net afbreuk doet aan de oorspronkelijke bedoeling van de nieuwe Lightroom.

Conclusie

Voor high volume shooters lijkt ‘de nieuwe’ Lightroom voorlopig nog niet weggelegd. Fotografeer je aan een iets gematigder tempo en hecht je als fotograaf meer belang aan het altijd en overal beschikbaar zijn van al je foto’s op al je devices en/of ben je meer het type dat wilt dat iets gewoon werkt zonder dat je je moet afvragen hoe het onder de motorkap precies allemaal gebeurt, dan is de nieuwe Lightroom een pak gebruiksvriendelijker dan Classic terwijl het qua bewerkingsmogelijkheden amper moet onderdoen. Beide programma’s zijn immers onderliggend gebaseerd op de Camera Raw engine van Adobe. Heb je bijgevolg al bewerkingservaring met Lightroom Classic, dan zal je je zo thuis voelen in de nieuwe Lightroom. Maar zelfs voor een complete newbie zijn de schuivers wat herschikt zodat je snel verbluffende resultaten bekomt.

Dit artikel werd geschreven door fotograaf en software-expert Piet Van den Eynde. Meer over Piet kan je vinden op zijn website en Instagram. Wil je meer leren over Lightroom Classic, dan helpen deze 14 tips van Scott Kelby ongetwijfeld. Voor Lightroom in de cloud kan in je dit uitgebreid artikel van Piet terecht dat de verschillende onderdelen uitlegt.

Advertentie



Wil je beter leren fotograferen?

Neem dan een abonnement op Shoot Magazine (8x per jaar).

Shoot is hét fotografiemagazine voor en door enthousiaste fotografen. In Shoot vind je de beste tips en trucs, workshops en cursussen voor geslaagde foto’s, de knapste fotoplekjes in België, de helderste uitleg over fotografietechnieken, tests van nieuwe camera’s, lenzen en meer, plus foto’s van de beste Belgische fotografen.


3 REACTIES

  1. Ik heb een mac , fotoschop 2021 abonement en lightroom betaald voor 1 jaar
    maar de nieuwe 2021 lightroom vind ik zo moeilijk !
    Ik zou nu die van vroeger ook terug willen ?
    is dat mogelijk ? Lydia

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in