Lightroom Classic is een omvangrijk beeldbewerkingsprogramma voor de digitale fotograaf. Maar het programma is zo uitgebreid dat je soms niet weet waar Adobe een optie precies verstopt heeft. Lightroom-expert Scott Kelby onthult 14 tips voor Lightroom met effecten die je direct op je foto’s kunt toepassen.

Maak je foto’s beter met deze tips voor Lightroom

Lightroom is hét gereedschap van de fotograaf geworden omdat het zo uitgebreid en krachtig is. Maar daardoor zijn de dingen die je soms nodig hebt enigszins verborgen of niet echt voor de hand liggend. Het zal vaak voorkomen dat je in Lightroom Classic iets gedaan wilt krijgen, maar dat je geen idee hebt waar Adobe die functie verstopt heeft. Of wat de juiste reeks handelingen is om dat nu te doen, zodat je daarna weer snel verder kunt met het bewerken van je foto’s. Met de tips voor Lightroom van dit artikel leert Scott Kelby je de beste techniek, sneltoets, instelling of juiste handeling te vinden, om je foto’s snel van hippe effecten te voorzien.

Scott Kelby is een van de bekendste digitale beeldbewerkers ter wereld. Zijn boeken staan bekend om hun praktische aard: met de tips erin maak je je foto’s in een handomdraai stukken fraaier. In dit artikel deelt hij veertien van die speciale effecten in Lightroom Classic met de lezers van Shoot. Kelby vertelt je hoe je bijvoorbeeld portretfoto’s met hoog contrast maakt, je foto’s omzet naar zwart-wit of een straat er laat uitzien alsof het er net geregend heeft.

Ontvang 10% korting op een titel van Scott Kelby!

De tips zijn ook gepubliceerd in zijn boek Hoe doe je dat in Lightroom Classic? Dit biedt op 320 bladzijden nog honderden extra praktische weetjes en tips voor het bekende programma van Adobe. Kelby is de best verkopende auteur ter wereld van boeken over fotografische technieken. Volgens zijn succesvolle methode en in zijn bekende stijl beschrijft de bestsellerauteur o.a. Lightroom, Photoshop, landschapsfotografie en digitale fotografie.

Als Shoot-lezer kan je tot en met 31 januari 2020 één van de 5 onderstaande titels bij Standaard Boekhandel met 10% korting aanschaffen! Klik op deze link om gebruik te maken van de actie.

TIP 1: ‘Uitstralingen’ creëren met creatieve profielen

Klik om te beginnen in het deelvenstergebied rechts in de module Ontwikkelen op het pictogram met de vier vierkantjes in het deelvenster Standaard om de profielbrowser te openen. Wanneer de browser verschijnt, blader je omlaag naar de profielen Artistiek, Modern, Vintage of Zwart-wit. Als je de muisaanwijzer over een van de profielen beweegt, krijg je een voorvertoning op het scherm van het effect dat het profiel op je foto heeft als je het zou kiezen. (Tip: Als je de voorvertoning op het scherm tijdelijk wilt uitschakelen, houd je de Option-toets [pc: Alt] ingedrukt.) Om er een te kiezen die je bevalt, klik je erop. Dit profiel wordt dan toegepast op de foto (zie afbeelding), waar ik naar de creatieve set Modern bladerde en op het profiel Modern 03 klikte).

TIP 2: Je foto zwart-wit maken

Klik in de rechterbovenhoek van het deelvenster Standaard in de module Ontwikkelen op het woord ‘Zwart-wit’. Dat is de methode met één muisklik, maar je krijgt dan vaak een redelijk vlak resultaat. Je kunt als tweede methode in de vervolgkeuzelijst Profiel de optie Adobe Monochroom kiezen, maar ook dat resultaat is redelijk vlak. Als je meer keuzen (en betere resultaten) wilt, sla die dan over (laat je foto in kleur) en klik in de buurt van de rechterbovenhoek van het deelvenster op het pictogram met vier kleine vierkantjes om de profielbrowser te openen. Blader omlaag naar de profielen Zwart-wit.

Je treft daar zeventien verschillende profielen aan voor het maken van een omzetting naar zwart-wit en daar zul je waarschijnlijk een veel beter uitgangspunt vinden. Plaats de muisaanwijzer op elk van de profielen totdat je er een vindt die je goed bevalt (je ziet een voorvertoning op het scherm wanneer je over de miniatuur beweegt) en klik erop om het profiel toe te passen. Klik nu rechtsboven op Sluiten om de browser te sluiten. Blader omlaag naar het deelvenster Zwart-wit (dit verschijnt wanneer je de foto omzet naar zwart-wit). Je kunt nu de schuifregelaars voor kleuren gebruiken om de verschillende tinten in de foto aan te passen. Ik raad je aan om elke schuifregelaar een paar keer heen en weer te slepen om te zien welke delen van de foto worden aangepast en vervolgens te gebruiken om de omzetting aan te passen.

Ga nu terug naar het deelvenster Standaard. Nu voeg ik veel contrast toe en sleep ik de schuifregelaar Witte tinten zo ver mogelijk naar rechts zonder de hooglichten aan te tasten en de schuifregelaar Zwarte tinten zo ver mogelijk naar links zonder dat de schaduwen dichtlopen. Ik verhoog de Helderheid om details naar voren te brengen en mijn laatste stop is het deelvenster Details, waar ik veel verscherping toevoeg (ik stel de waarde in op ongeveer 60 of 70) om de omzetting te voltooien. De foto aan de linkerkant is wat je krijgt als je op alleen op Zwart-wit klikt.

tips voor Lightroom

TIP 3: De randen rondom je foto donker maken (Vignetten na uitsnijden)

We voegen vignetteringseffecten op een heel andere plaats toe dan waar we problemen met vignettering oplossen (weet je, als je geen vignettering wilt, is het een probleem, maar als je er een toevoegt die nog veel donkerder is, wordt het opeens cool). Dit doe je in het deelvenster Effecten (in het deelvenstergebied rechts in de module Ontwikkelen) door de schuifregelaar Hoeveelheid in het gedeelte Vignetten na uitsnijden naar links te slepen (zie afbeelding). Als je wilt dat je rand naar het midden toe donkerder wordt, sleep je de schuifregelaar Middelpunt naar links (als je deze naar rechts sleept, wordt het donkere gedeelte weg van het midden naar de hoeken verplaatst). Voor de beste uitstraling houd je de stijl ingesteld op Prioriteit hooglichten.

Als je tenslotte een iets subtieler effect wilt bereiken, zo subtiel dat de meeste mensen niet eens beseffen dat je überhaupt een vignet hebt toegepast, maar als je het in en uit zou schakelen je zou zien dat er eigenlijk een vrij groot verschil is (vandaar dat ik van deze volgende instelling houd), gebruik dan -11 voor Hoeveel. Er is wel degelijk sprake van een vignet, maar niemand zal in de gaten hebben dat je het hebt toegevoegd.

TIP 4: Een HDR-foto maken

Selecteer in de module Bibliotheek de foto’s die je gemaakt hebt met bracketing en die je wilt combineren tot een enkele HDR-foto (High Dynamic Range). (Tip: Deze functie werkt het beste met slechts twee foto’s: een die twee stops is onderbelicht en een die twee stops is overbelicht. Je kunt de foto met de juiste belichting en ook die met alle andere belichtingen negeren.) Ga nu in het menu Foto naar Foto Samenvoegen en kies HDR. Het dialoogvenster Voorvertoning HDR samenvoegen verschijnt, met een voorbeeld van je samengevoegde HDR-foto.

Als je de verschillende foto’s uit de hand hebt genomen, schakel dan het selectievakje Automatisch uitlijnen in. Lightroom zal de foto’s dan voor je proberen uit te lijnen (en dat doet het behoorlijk goed). Schakel het selectievakje Automatische instellingen in om automatisch kleurtinten toe te passen, zodat de foto er beter uitziet (meestal is dat het geval met dergelijke HDR-foto’s, maar niet altijd. Gelukkig zie je een voorvertoning, dus als het er niet goed uitziet, schakel je het uit). Als je schimmen ziet (omdat er iets of iemand is verplaatst tijdens de verschillende belichtingen), kies je de Waarde voor schimmen verwijderen die bij de hoeveelheid beweging past (klik op elke optie om te zien welke het geschiktst is).

Als je het selectievakje Stapel maken inschakelt en de HDR-foto samenvoegt, maakt deze automatisch een stapel van de foto’s met bracketing waaruit de HDR-foto is samengesteld, samen met de uiteindelijke HDR-foto. Ben je tevreden, dan klik je op de knop Samenvoegen. De foto’s worden nu in de volledige resolutie verwerkt. Wanneer dit is voltooid, verschijnt naast de oorspronkelijk geselecteerde foto’s een nieuw bestand, met HDR.dng aan het einde van de naam. Maak daarna de foto af in de module Ontwikkelen. (Tip: HDR-foto’s kunnen meestal wel een beetje Helderheid gebruiken. De mijne in ieder geval wel.) 😉

tips voor Lightroom

TIP 5: Een panoramafoto samenvoegen

Selecteer in de module Bibliotheek de foto’s die je wilt combineren tot een panoramafoto. Ga in het menu Foto naar Foto samenvoegen en kies Panorama. Het dialoogvenster Voorvertoning panorama samenvoegen verschijnt, met een voorvertoning van je samengestelde foto. Het dialoogvenster bepaalt welke stijl van samenvoegen het beste bij de foto past en meestal werkt dat goed. Maar als het om een of andere reden niet werkt of als de resultaten je niet bevallen, klik je op elk van de drie projecties (Bolvormig, Cilindrisch en Perspectief) om te zien welke er goed uitziet.

Als je het selectievakje Automatisch uitsnijden aanvinkt, kun je de foto automatisch laten uitsnijden om eventuele witte gaten langs de randen te verwijderen die zijn ontstaan toen je panoramafoto werd samengesteld (deze ontstaan bijna altijd). Het nadeel van Automatisch uitsnijden is dat je uiteindelijke foto kleiner wordt omdat je die witte gebieden wegsnijdt. Dat is waarom ik van de functie Grens verdraaien houd. Als je deze schuif regelaar helemaal naar rechts sleept, worden die gaten, als ware het magie, voor je opgevuld en dat werkt uitstekend.

Als je het selectievakje Stapel maken inschakelt wanneer de foto’s voor het panorama worden samengevoegd, worden de foto’s die je hebt gebruikt, samen met de uiteindelijke panoramafoto automatisch gestapeld. Wanneer je klaar bent, klik je op de knop Samenvoegen. Op de achtergrond wordt dan de versie in de volledige resolutie gemaakt, zodat je aan iets anders kunt werken. Als het panorama klaar is, verschijnt dit naast de foto’s die je hebt gekozen voor je panoramafoto en als de foto’s waarmee je begon Raw-foto’s waren, is het resultaat ook een RAW.dng-panoramafoto. Best verbazingwekkend, als je erover nadenkt.

TIP 6: Portretfoto’s met hoog contrast maken

Dit is een recept dat vrij goed werkt om de trendy portretfoto met hoog contrast te maken. Om er zeker van te zijn dat we het effect alleen op ons onderwerp toepassen en niet op de achtergrond, begin je met het selecteren van het Aanpassingspenseel (K) in de werkbalk onder het histogram, in het deelvenstergebied rechts in de module Ontwikkelen. Vervolgens dubbelklik je aan de bovenkant van de gereedschapsopties op het woord ‘Effect’ om alle schuifregelaars op nul te zetten. Verhoog nu het Contrast (hier heb ik het verhoogd naar
27), open de Schaduwen een beetje (hier heb ik ze verhoogd tot 66) en schilder dan alleen over het haar en de huid van je onderwerp.

De volgende twee dingen zijn belangrijk: (1) verhoog de Helderheid behoorlijk (het helpt de textuur tevoorschijn te halen. Hier sleepte ik deze naar 30) en (2) sleep vervolgens de schuifregelaar Verzadiging naar links (ik sleepte deze naar -36) om je onderwerp een beetje minder verzadigd te maken (zoals hierboven te zien is, in de foto Na aan de rechterkant). De instellingen die ik je hier heb laten zien, zijn voor deze specifieke foto (ik eindigde ook met het verlagen van de Hooglichten en de Witte tinten), maar zelfs als de getallen een beetje veranderen voor je foto, zijn de schuifregelaars hetzelfde (voeg Contrast, Schaduwen en Helderheid toe en verlaag de Verzadiging).

tips voor Lightroom

TIP 7: Voorinstellingen gebruiken

In het deelvenstergebied links in de module Ontwikkelen heeft Adobe in het deelvenster Voorinstellingen sets met vooraf ontworpen effecten geplaatst, die je met één klik kunt toepassen. Als je een voorvertoning wilt bekijken van wat het effect van een van deze voorinstellingen op je foto is, beweeg je de muisaanwijzer over een voorinstelling. De voorvertoning verschijnt dan op het scherm. Als je er een goed vindt, klik je erop. Deze uitstraling wordt dan toegepast (hier heb ik de voorinstelling Creatief – Zachte nevel toegepast om de rand van deze zeer scherpe foto te verwijderen).

Je moet één ding weten over voorinstellingen: ze verplaatsen slechts de schuifregelaars van Lightroom naar een vooraf ingestelde locatie om een bepaalde uitstraling te creëren. Ze doen geen dingen die je niet zelf zou kunnen doen. Om te begrijpen waarom dat ertoe doet, kun je dit proberen: pas de voorinstelling Verouderde foto onder Klassiek – Kleurvoorinstellingen toe en kijk vervolgens in het deelvenster Standaard naar de schuifregelaars. Je zult zien dat de witbalans (Temperatuur en Kleurtint), Zwarte tinten, Verzadiging en Levendigheid zijn aangepast. Klik nu op de volgende: Gebleekt. De schuifregelaars zullen nu veranderen.

Kun je dan de ene voorinstelling niet op de andere stapelen? Dat kan, zolang het maar niet van invloed is op de schuifregelaars die voor je eerste voorinstelling zijn gebruikt. Als je bijvoorbeeld de voorinstelling Verouderde foto hebt toegepast, kun je de voorinstelling Korrel – Zwaar (onder Klassiek – Effecten) toepassen, omdat deze alleen de schuifregelaars voor Korrel in het deelvenster Effecten gebruikt en de schuifregelaars van het deelvenster Standaard ongemoeid laat. Voorinstellingen zijn anders dan creatieve profielen omdat deze ‘stijlen’ je schuifregelaars helemaal niet verplaatsen, ze zijn volledig onafhankelijk. Je kunt dus een creatief profiel toepassen om een basisuitstraling te creëren en dan hier zonder problemen een willekeurige voorinstelling op toepassen.

tips voor Lightroom

TIP 8: Je eigen voorinstellingen maken

Als je eenmaal een uitstraling hebt gemaakt die je leuk vindt, kun je die opslaan als een voorinstelling (zodat je deze altijd weer met één klik kunt gebruiken, ook als je foto’s importeert). Je gaat dan naar het deelvenster Voorinstellingen, in het deelvenstergebied links in de module Ontwikkelen. Daar klik je op de kleine knop + (plusteken) aan de rechterkant van de kop van het deelvenster en kies je Voorinstelling maken. Het dialoogvenster Nieuwe ontwikkelvoorinstelling dat je hierboven ziet verschijnt.

Zorg ervoor dat alleen de selectievakjes naast de schuifregelaars die je hebt aangepast om je uitstraling te krijgen, zijn ingeschakeld. Geef je voorinstelling een naam en klik vervolgens op de knop Maken. Je voorinstelling wordt nu opgeslagen. Je vindt de nieuwe voorinstelling onder in het deelvenster Voorinstellingen, onder Gebruikersvoorinstellingen en in de vervolgkeuzelijst Ontwikkelinstellingen in het deelvenster Toepassen tijdens importeren van het importeervenster.

TIP 9: Van internet gedowndownloade voorinstellingen in Lightroom krijgen

Ga naar het deelvenster Voorinstellingen in het deelvenstergebied links in de module Ontwikkelen en klik op de kleine knop + (plusteken) aan de rechterkant van de kop van het deelvenster. Kies Voorinstellingen importeren (zie afbeelding). Ga nu naar de voorinstelling die je hebt gedownload en klik op de knop Importeren. Na het importeren kun je de voorinstelling terugvinden in je set Gebruikersvoorinstellingen.

tips voor Lightroom

Je laat Lightroom weer vlotter werken door de voorvertoning van voorinstellingen uit te schakelen.

TIP 10: Groepen voorinstellingen die je niet gebruikt verbergen

Ga in het deelvenstergebied links in de module Ontwikkelen naar het deelvenster Voorinstellingen, klik rechts van de deelvensterkop op de knop + (plusteken) en kies Voorinstellingen beheren om het dialoogvenster Voorinstellingen beheren te openen (zie afbeelding). Schakel het selectievakje uit naast een groep voorinstellingen die je in het deelvenster Voorinstellingen wilt verbergen en klik op de knop Opslaan. Nu zijn die voorinstellingen verborgen. Als je ze op een bepaald moment wilt terughalen, ga je opnieuw naar het dialoogvenster Voorinstellingen beheren en schakel je deze selectievakjes weer in.

tips voor Lightroom

TIP 11: Voorvertoning van voorinstellingen uitschakelen omdat het vertragend werkt

Als je een oudere computer of een laptop met weinig vermogen gebruikt, merk je mogelijk dat deze even vertraagt wanneer je de muisaanwijzer boven de voorinstellingen in het deelvenster Voorinstellingen plaatst, omdat er veel rekenkracht nodig is om snel een voorvertoning van al die verschillende effecten rechtstreeks op je foto zelf weer te geven. Merk je dat de snelheid terugloopt, ga je naar Voorkeuren (in het menu Lightroom [pc: Bewerken]), klik je op het tabblad Prestaties en schakel je het selectievakje Voorvertoning bij aanwijzen van voorinstellingen in loepweergave inschakelen uit. Hiermee wordt de vooraf ingestelde voorvertoning op volledige grootte uitgeschakeld en werkt alles lekker snel.

Als je nu je muisaanwijzer boven een voorinstelling houdt, zie je alleen een voorvertoning ervan toegepast op de kleine miniatuur in het deelvenster Navigator (bovenaan in het deelvenstergebied links), niet op de foto in het voorvertoningsgebied. Nogmaals, schakel dit alleen uit als je merkt dat het proces vertraagt als je je muisaanwijzer boven een voorinstelling houdt.

TIP 12: Natte straten maken

Kies in het deelvenstergebied rechts in de module Ontwikkelen het Aanpassingspenseel (K) uit de werkbalk onder het histogram en dubbelklik in de linkerbovenhoek van de deelvensteropties op het woord ‘Effect’ om alle schuifregelaars op nul te zetten. Sleep vervolgens de schuifregelaars Contrast en Helderheid naar 100. Als je nu over een straat schildert ziet deze er nat uit. Als je wilt dat de straat er nog natter uitziet, klik je rechtsboven in het deelvenster op de knop Nieuw en schilder je vervolgens opnieuw over de straat, waarmee het effect verdubbelt (zoals in het screenshot zien is).

tips voor Lightroom

TIP 13: Een duotoonfoto maken

Zet in de module Ontwikkelen je foto eerst om naar zwart-wit (zie de vorige bladzijde voor meer informatie over hoe je dit doet. Je kunt als je dat wilt dit effect toepassen op een kleurenfoto, maar om de klassieke duotoonuitstraling te krijgen, wordt deze meestal op
een zwart-witfoto toegepast). Blader in het deelvenstergebied rechts naar beneden naar
het deelvenster Gesplitste tinten. Sleep in het gedeelte Schaduwen onderaan in het deelvenster de schuifregelaar Verzadiging naar ongeveer 25 (dit zorgt voor de kleur in je
zwart-witfoto) en sleep de schuifregelaar Kleurtoon ergens tussen 25 en 35 voor een bruinachtige tint (nou ja, dat is de instelling die ik gebruik, maar je kunt natuurlijk elke duotoontint kiezen die je leuk vindt). Verlaag tenslotte de schuifregelaar Verzadiging tot ergens rond de 15. Dat zou het moeten zijn. Raak de schuifregelaars in het gedeelte Hooglicht niet
aan. Raak de schuifregelaar Balans niet aan, want … je bent klaar!

TIP 14: Een spotlichteffect creëren

Klik in de module Ontwikkelen boven in de werkbalk op het Radiaalfilter (rechtsonder in het deelvenster Histogram, in het deelvenstergebied rechts) en dubbelklik in het deelvenster met opties daaronder vervolgens op het woord ‘Effect’ om alle schuifregelaars opnieuw op nul in te stellen. Sleep de schuifregelaar Belichting enigszins naar links om de algemene belichting donkerder te maken en zorg er vervolgens voor dat onderaan in het deelvenster het selectievakje Omkeren is uitgeschakeld.

Klik nu in het midden van het gebied waar je het dramatische licht van de schijnwerper wilt laten vallen en sleep naar buiten. Stop met slepen tot je het formaat van je gewenste schijnwerper bereikt. Je kunt de hoeveelheid Doezelaar vergroten om de randen zachter te maken en je kunt de vorm als je wilt ovaler maken door op een punt bovenaan, onderaan of opzij te klikken en naar buiten te trekken (of naar binnen te duwen). Als het zich niet precies op de gewenste plek bevindt, kun je in het ovaal klikken en het in je foto naar waar je maar wilt verslepen. Als je het ovaal wilt roteren, verplaats je de muisaanwijzer net buiten het ovaal. De muisaanwijzer verandert in een dubbele pijl. Klik en sleep vervolgens in de richting waarin je wilt dat het ovaal roteert.

tips voor Lightroom
Advertentie



Wil je beter leren fotograferen?

Neem dan een abonnement op Shoot Magazine (8x per jaar).

Shoot is hét fotografiemagazine voor en door enthousiaste fotografen. In Shoot vind je de beste tips en trucs, workshops en cursussen voor geslaagde foto’s, de knapste fotoplekjes in België, de helderste uitleg over fotografietechnieken, tests van nieuwe camera’s, lenzen en meer, plus foto’s van de beste Belgische fotografen.


LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in