Verhalen vertellen met licht

Fotograferen is verhalen vertellen met beelden. Alle keuzes die we als fotograaf kunnen maken, zijn gereedschappen om verhalen te vertellen en emoties uit te drukken. Licht is misschien wel het meest effectieve gereedschap om dit te doen.

Speelfilms zijn een onuitputtelijke bron van inspiratie als het aankomt op het creëren van sfeer met licht. In een lichtvoetige romantische komedie zal je vooral lichte tonen zien, pastelkleuren, zacht licht… Bij een spannend politiedrama krijg je een donkerdere look met veel schaduwen, hard licht en diepe contrasten.

Ieder van ons is beïnvloed door beeldtaal. Zacht licht roept een veilig gevoel op. Het straalt openheid uit maar kan soms ook saai zijn. Hard licht is spannend tot zelfs schrikwekkend toe. Het is stoerder en mysterieus.
 

Met alleen een flits en wat rook, creëer je de sfeer van een stomend concert.

 

Door het diffuse aanwezige licht grotendeels te overstemmen door deze flitsopstelling krijg je een heel ander verhaal.

Vaak moet je ook een beetje overdrijven om er geen twijfel over te laten bestaan welke sfeer je wil neerzetten. Bij foto’s die er moeten uitzien alsof ze bij maanlicht gemaakt zijn, wordt meestal erg blauw licht gebruikt, veel blauwer dan het maanlicht echt is. Maar als je dit te subtiel aanpakt wordt het voor de kijker snel onduidelijk of de foto nu een daglichtscene of een nachttafereel moet uitbeelden.

Zelf maak ik af en toe graag dramatische 'larger-than-life' portretten. In zo’n geval durf ik ook mijn belichting dramatischer aan te pakken en technieken te gebruiken die nagenoeg onmogelijk zijn bij natuurlijk licht.

 

Zelfs op een bewolkte dag kan een haarlichtje (let op het flitslicht op het haar) voor een zomers gevoel zorgen.

Beeldtaal is een taal die we onbewust allemaal begrijpen, als fotograaf moet je die taal ook bewust leren spreken. Als je weet welke sfeer, welke emoties je kan oproepen met een bepaalde lichtopstelling, kan je ze gaan gebruiken om je verhaal beter te vertellen.

We hebben vaak de neiging om alleen maar mooi en vleiend licht te gebruiken maar vergeet niet om gebruik te maken van zogenaamd lelijk licht. De meest hippe, trendy kledingmerken gebruiken in hun advertenties vaak belichtingstechnieken die in elk boek over fotografie als compleet fout beschouwd worden. Zo benadrukken ze hun onconventionele rebelse imago. Opzettelijk een lelijk belichte foto maken is moeilijker dan je denkt.

 

Ik wou van deze sportvisser een soort superheld maken. De zon zorgt voor hard tegenlicht terwijl het hoofdlicht hard flitslicht is. Twee harde lichtbronnen zal je in de natuur zelden tegenkomen, maar een superheld ontmoet je ook niet elke dag.

Aan de slag
Je leert het snelst bij als je opbouwend en methodisch werkt, van heel eenvoudige situaties naar steeds complexere. Je kan natuurlijk proberen om meteen gecompliceerde lichtopstellingen te maken, maar wees dan niet teleurgesteld als het even niet lukt. Geef jezelf trainingsopdrachten waarvan je de moeilijkheidsgraad langzaam opbouwt.

Begin met het nabootsen van eenvoudig licht. Doe bijvoorbeeld ‘s avonds alle lichten in de woonkamer uit en laat alleen de staande lamp branden. Maak een foto van je partner die bij dit licht een boek aan het lezen is, maar laat de lichtbron zelf buiten beeld.

Probeer nu eens te simuleren dat er aan je buitenmuur een felle neonreclame hangt die door het raam naar binnen schijnt. Of misschien wordt je onderwerp door haar laptopscherm verlicht. De mogelijkheden zijn eindeloos.

Vergeet ook niet het werk van fotografen die je bewondert grondig te bekijken en te analyseren. Maak niet de fout om een foto meteen technisch te gaan ontleden. Begin met jezelf enkele vragen te stellen: welke sfeer roept de foto op? Wat voel ik? Pas daarna kan je bekijken welke technische keuzes de fotograaf gemaakt heeft om dat verhaal te vertellen of dat gevoel op te wekken.

Bekijk ook je eigen foto’s met datzelfde kritische oog. Is het gelukt om te vertellen wat je in gedachten had? Heb je het karakter van je model kunnen vatten in een foto? Heb je de sfeer van het moment kunnen weergeven? En bekijk dan vervolgens waarom het wel of niet gelukt is.

Aanvankelijk is belichting iets waarmee je worstelt. Het klopt niet en je begrijpt niet waarom. En dan komt plots het magische moment waarop je er voor het eerst in slaagt om je creatieve visie te vertalen naar licht. Met vallen en opstaan kom je tot het punt waarop licht een trouwe bondgenoot wordt in jouw fotografie, een bondgenoot die je begrijpt maar je altijd zal blijven verrassen.

[extern_gallery urls=”http://cdn.minoc.com/zd_images/2013/16/129700_webfoto-10.jpg||http://cdn.minoc.com/zd_images/2013/16/129700_webfoto-11.jpg||http://cdn.minoc.com/zd_images/2013/16/129700_webfoto-12.jpg||http://cdn.minoc.com/zd_images/2013/16/129700_webfoto-13.jpg” caption=”||||||”]