BredaPhoto: een fotofestival als protest

Ja, ook fotografen lossen de crisis mee op. Het internationale fotofestival van Breda blikt dit jaar optimistisch voorbij het cynisme en stelt de meevoelende mens centraal. Shoot ging eens kijken naar de stand van zaken in de documentaire fotografie van nu.

Homo empathicus is het thema dat de meer dan vijftig fotografen op BredaPhoto 2012 verbindt. Dat is een vlag die natuurlijk handig een erg brede lading dekt. Is niet elke fotograaf een homo empathicus? Toch blijkt die vlag mooi gekozen als een soort statement, dat aansluit bij alle onvrede over het egoïsme in onze samenleving.

Occupy
In Breda zie je, zoals je wel verwacht op een groot festival, de gebruikelijke maatschappelijke betrokkenheid in beelden van harde misstanden en onrecht in alle hoeken van de wereld. Maar veel deelnemende fotografen geven er een persoonlijke draai aan. Of zoeken het juist helemaal in de eigen familiekring of leefomgeving. Het zijn die persoonlijke beelden die misschien de meeste indruk maken.

Bij elkaar vormen ze een Occupy-achtig protest tegen het regerende eigenbelang, waar iedereen wel genoeg van heeft. Als we afgaan op de selectie die BredaPhoto heeft gemaakt, toont de fotograaf van nu juist de menselijke verbondenheid. Maar dan wel vanuit een kleinschalig en steeds heel eigen blikveld.

Bekende én nieuwe namen
Vergis je niet, BredaPhoto ga je niet eventjes bekijken. Je hebt er eigenlijk twee dagen voor nodig om alles goed te zien. Gelukkig heb je nog tot 21 oktober de tijd en zijn er diverse thematische routes die je rondleiden.

De tentoonstelling is verdeeld over acht te voet bereikbare locaties in de Bredase binnenstad, binnen en buiten. Het overgrote deel is gratis toegankelijk. Je ziet er foto's van zowel grote buitenlandse namen (Mikhael Subotzky, Yamamoto Masao, Larry Towell) als fris talent.

Drie Nederlandse topfotografen – Jeroen Kramer, Carel van Hees en Willem Poelstra – maakten exclusief voor BredaPhoto speciale projecten rond het thema.

Grote formaten in Chassé Park
We namen een kijkje op vier van de acht locaties. Het Chassé Park is de grote buitenexpositie met voornamelijk reuzenformaatbeelden van ruim twintig fotografen. Onder wie de Nederlandse fotojournalist Teun Voeten, die de Mexicaanse drugsoorlog schokkend in beeld brengt.

Oorlogsfotograaf Jeroen Kramer maakte een reeks over Beirut. Hij toont de alledaagse stad zonder zijn bewoners en, als een soort verzet tegen de journalistiek en het effectbejag, zonder de oorlogssensatie.

Aangrenzend aan het park ligt Breda's Museum. Hier vinden we Towell en Yamamoto Masao, maar ook een opvallend grote installatie van Lara Gasparotto, een zeer jonge Belgische fotografe uit Luik. Zij fotografeerde spontaan haar persoonlijke vriendenkring, voornamelijk voor internet. Daarmee is Gasparotto op dit festival de verpersoonlijking van de sociale media, waarin fotografie een nadrukkelijke en nieuwe rol speelt.

Galerie Ecker voor de fijnproever
Het festivalthema komt nog het best tot zijn recht in de kleine Galerie Ecker. Even ontroerend als tragisch is de serie van de Engelsman Phillip Toledano. Hij registreerde als in een dagboek de relatie met zijn 97-jarige dementerende en inmiddels overleden vader, en maakte de website DaysWithMyFather.com.

Een heel andere menselijke relatie toont de zes minuten durende film die Carel van Hees speciaal voor BredaPhoto maakte van Johan Daams, een zingende verkoper van een daklozenkrant. Daams ijsbeert al twintig jaar op dezelfde drukke plek in Rotterdam, tussen de af en aan lopende, welvarende consumenten. De film wordt dan ook eindeloos herhaald.

En ook hier een opvallende Belgische fotograaf: Maarten van den Bossche toont tien theatrale portretten waarop hij een hechte relatie heeft met een buikspreekpop.

Stadsgalerij met boekwinkel
Galerie Ecker is het verst verwijderd van de Stadsgalerij, het start- en eindpunt van het festival. Hier vinden we in een kale, duistere ruimte de bijzondere fotoserie Touch van de Belg Peter Dekens. Hij fotografeerde de leefwereld van de 23-jarige, blind geboren Stijn in diens donkere appartement. Dekens deed dat zo realistisch mogelijk, zonder gebruik van kunstlicht.

Maar in de Stadsgalerij is voornamelijk een boekwinkel ingericht. Voor de nagenieters is er hier ook de catalogus Homo empathicus, een gebonden boek met 225 foto's van BredaPhoto 2012. We kunnen het je zeker aanraden, ook omdat alle fotografen van het festival helder worden beschreven (prijs 17,50, na 21 oktober 22,50 euro).

Shoot maakte een eigen selectie van tien beelden van BredaPhoto 2012, met de nadruk op Belgische en Nederlandse fotografen. Je kan de beelden onder aan dit artikel bekijken.

Talentenavond en signeersessies
Check ook de website van het festival voor een programmaoverzicht van lezingen, boekpresentaties en signeersessies. Vrijdag 28 september is er in het Huis voor Beeldcultuur in Breda bijvoorbeeld de Avond van het Nieuwe Talent.

De middag erna presenteert Peter Dekens zijn boek Touch in de Stadsgalerij, gevolgd door de Franse fotograaf Denis Darzacq (van de reeks Act in Breda's Museum) die zíjn nieuwe bundel zal signeren. Weer een dag later is op deze plek Teun Voeten te gast. Kijk hier voor een volledig overzicht van de activiteiten tijdens BredaPhoto 2012.

[extern_gallery urls=”http://cdn.minoc.com/zd_images/2012/39/124537_weblaragasparotto.jpg||http://cdn.minoc.com/zd_images/2012/39/124537_webwillempoelstra.jpg||http://cdn.minoc.com/zd_images/2012/39/124537_webteunvoeten.jpg||http://cdn.minoc.com/zd_images/2012/39/124537_webjohnlambrichts.jpg||http://cdn.minoc.com/zd_images/2012/39/124537_webpeterdekens.jpg||http://cdn.minoc.com/zd_images/2012/39/124537_webmaartenvandenbossche.jpg||http://cdn.minoc.com/zd_images/2012/39/124537_webphilliptoledano.jpg||http://cdn.minoc.com/zd_images/2012/39/124537_webcarelvanhees.jpg||http://cdn.minoc.com/zd_images/2012/39/124537_webjeroenkramer.jpg||http://cdn.minoc.com/zd_images/2012/39/124537_webdenisdarzacq.jpg” caption=”De foto’s van Lara Gasparotto (1989) uit Luik tonen de hedendaagse omgang met fotografie. Persoonlijke beelden van vrienden worden verspreid via een massamedium. (Breda’s Museum/© Lara Gasparotto)||De Nederlander Willem Poelstra (©) toont de impact van oorlog op persoonlijke levens in Kosovo. (Chassé Park)||De Nederlandse fotojournalist Teun Voeten volgt sinds 2009 de Mexicaanse drugsoorlog, die al aan vijftigduizend mensen het leven heeft gekost. Voetens boek Narco Estado wordt tijdens BredaPhoto gepresenteerd. (Chassé Park/© Teun Voeten)||Zuid-Limburger John Lambrichts fotografeerde in zwart-wit het Maasgebied, waar hij in zijn jeugd veel tijd doorbracht met zijn ouders. (Chassé Park/© John Lambrichts)||De Belgische fotograaf Peter Dekens (1967) begaf zich in de wereld van de blind geboren Stijn. (Stadsgalerij/© Peter Dekens)||De achtergrond van Maarten van den Bossche als decorbouwer in de theaterwereld is te zien in zijn buitenwerkelijke foto’s. (Galerie Ecker/© Maarten van den Bossche)||De Brit Phillip Toledano fotografeerde de laatste jaren die hij deelde met zijn vader. Tragedie en humor gaan hand in hand. (Galerie Ecker/ © Phillip Toledano)||Foto uit De zingende man, een korte film van Rotterdammer Carel van Hees. (Galerie Ecker/© Carel van Hees)||De anti-journalistiek van Jeroen Kramer. Speciaal voor BredaPhoto maakte de Nederlander een reportage van Beirut, zijn standplaats als oorlogsfotograaf in het Midden-Oosten. (Chassé Park/© Jeroen Kramer)||De Fransman Denis Darzacq is de eerste fotograaf die voor de tweede keer te zien is op het festival. Ditmaal beoogt hij inleving in mensen met een beperking. (Breda’s Museum/© Denis Darzacq)”]BredaPhoto 2012Programmaoverzicht lezingen BredaPhoto 2012