De beste fotolocaties in IJsland

Ijsland is het land van vuur en ijs. Van vulkanen, watervallen, kloven, gletsjers, geisers en meren. Maar vooral van wisselende weersomstandigheden. Dat levert dramatische beelden op als het meezit, maar test ook je geduld en aanpassingsvermogen als het tegenzit. Ik trok een week langs de zuidkust met een strakke planning en grote hoop op topbeelden.

Er is veel fotografische en toeristische belangstelling voor het hoge noorden. Zweden, Finland, Noorwegen en vooral IJsland bieden een gigantisch mooie en interessante speeltuin voor fotografen. De landschappen zijn er helemaal anders dan de rest van Europa en het licht en de lucht kan er intens en zacht tegelijk zijn.

Solo met de camera

Ik ga graag alleen op een fotoreis. Enkel ikzelf en m’n camera. Op voorhand doe ik al m’n research en maak ik een planning op als houvast. Eén van de moeilijke dingen bij het opmaken van zo’n planning is een tijdsinschatting maken. De verplaatsing tussen het ene fotografisch interessante punt en het andere is makkelijk te berekenen met google maps, maar hoe lang je op dat ene punt wil, kan, of moet blijven is een beetje gokken. Soms is het interessanter dan je denkt en wil je meer tijd, een andere keer valt het weer tegen en ben je sneller weg. Om nog maar te zwijgen van serendipiteit: zomaar botsen op een mooie plek en daar enkele uren verdwalen in fotografische mogelijkheden. Ik maak dus een tamelijk duidelijke planning met wel wat ruimte voor improvisatie en vooral wijzigingen door weerstomstandigheden. Ik was er eind februari en hoopte op veel sneeuw, witte landschappen en bevroren watervallen. Ik kreeg oranje gras, duistere wolken, regen en hagel met af en toe een mooi streepje zon. Daarover frustreerde ik me de eerste dag, maar dat verdween al snel voor een gevoel van ontdekking en genieten.

Research

Waar doe ik m’n research? Op plekken waar ik inspiratie vind: Instagram, Google Earth, Lonely Planet en Rough Guides, Rexby, 500px, en andere fotowebsites zoals Location Scout waar je makkelijk op zoekwoorden mooie foto’s kan vinden.

Dan haal ik Google Maps er bij en pin ik alle mogelijke locaties op een My Maps van Google. Die kan je ook offline raadplegen (zeker handig op plekken waar je roaming niet geldt, zoals IJsland). Bij die pins gooi ik ook enkele voorbeeldfoto’s en andere praktische informatie zoals het beste moment om te fotograferen zoals avond of ochtendlicht, openingsuren, parkeerplaatsen en geschatte tijd om te wandelen van de parking naar de fotoplek. Ik schreef eerder al een uitgebreid artikel over het plannen van een fotoreis.

Reykjavik

Je landt op Reykjavik airport, huurt een auto en rijdt Reykjavik centrum binnen. Fotografisch gezien zijn daar een paar plekken interessant: vooral de prachtige Hallgrìmskirkja (langs buiten ziet het er uit als een space shuttle en langs de binnenzijde is het grandioos leeg), de haven, het kunstwerk-schip ‘The Sun Voyager’ en wat schattige architectuur en een paar vuurtorens zijn een dagje slenteren en fotograferen waard. Er is ook een klein fotomuseum voor als je een uurtje over hebt.

Het waaide hard en koud, de avond dat ik de Hallgrìmskerkja fotografeerde. M’n statief moest ik verzwaren met m’n rugzak om trillingen te voorkomen. Ik was gelukkig goed voorbereid qua kledij en kon in m’n donslagen, berenmuts en dikke wanten het een paar uur volhouden. Dat gure weer betekende wel dat er slechts een paar toeristen voor m’n lens kwamen lopen, wat dan weer makkelijk werken was. De belangrijkste tip voor toekomstige IJslandfotografen in de winter: ja, die extra laag kledij is écht nodig.

On the road

Na een dag Reykjavik rijd ik eerst zuidwaarts. Ijsland heeft eigenlijk maar één grote weg; de “ringroad”. Die ligt op de rand van Ijsland en gaat helemaal rond. Het binnenland zijn bijna enkel gravelwegen (F-roads). In de winter zijn die allemaal afgesloten en zelfs in de zomer moet je een 4×4 hebben (en toelating van je verhuurfirma) om op die wegen te rijden. IJsland heeft dan ook een website die per weg aangeeft wat mogelijk is. Omdat het weer zo snel kan omslaan in levensbedreigend noodweer, dien je ook de weerbrichten te checken (inclusief mogelijke vulkanische activiteit) voor je vertrek én je route in te geven op www.safetravel.is.

Een half uurtje ten zuiden van Reykjavik bevind ik me op het schiereiland Reykjanes. Net als de rest van Ijsland is het leeg en verlaten, maar een mooi stukje heuvellandschap. Er kan hier wel wat vulkanische gebroebel zijn. Ik rij langs het Kleifarvatn meer en door het Krysuvik geothermisch gebied. Ik stop bij een toeristisch stopplaatsje met wat mini-zwavelbronnetjes en maak een korte hike van anderhalf uur naar het Djùpavatn meer. Ondanks dat ik enkel door wat sneeuw wandel bovenop de heuvel, en de zon mooi schijnt, ben ik blij met m’n meerdere lagen en handschoenen: de wind is pijnlijk. Ik probeer het meer te fotograferen maar vind geen ideaal standpunt. Het Trölladyngja landschap zou bereikbaar moeten zijn met de 4×4 die ik huurde, maar de weg is toch afgesloten. Zo geraak ik ook niet aan de Lambafellsgjà lavakloof die ik wou fotograferen. Iets verder naar het zuiden ben ik enorm gecharmeerd door het perfect eenzaam gelegen kerkje Krysuvìkurkirkja: ik voel de Ijslandse geschiedenis als hard land hier uit het hout sijpelen. Een half uurtje later bots ik op enkele mooie kliffen rond Festarfjall. Op de route langs de kust liggen ook nog de vuurtorens van Reykjanes en Gardur, net als het bucolische kerkje Hvalsneskìrkja.

Eenzame kerken

Geen tekort aan eenzaam-op-dramatische-plekken-gelegen kerken in Ijsland. Vandaag rijd ik al om vijf uur ’s morgens vanuit Reykjavik twee uur noordwaarts naar waarschijnlijk het bekendste kerkje van de eiland; het zwarte Budakìrkja. Ik ben er op deze grijze ochtend anderhalf uur alleen, en het is een magische plek. Ik neem m’n tijd om rsutig te kijken en te genieten, en probeer verschillende standpunten en composities uit. Het razen van de zee en de scherpe wind zorgen voor een klankspel dat past bij mijn verwachtingen van deze ruwe plek. Tot de eerste andere fotograaf arriveert en een half uur later de eerste toerbus een hoop Japanners uitspuwt ben ik een ontdekkingsreiziger in m’n eigen wereldje.

Een korte autorit verder stap ik uit aan de kliffen bij Arnarstapi. Ik bots er op een prachtig lichtspel van wolken en zon die een op de kliffen gebouwd wit huisje perfect uitlichten. Wat een decor! Na wat composities van deze setting begin ik de klifrand af te wandelen, onzeker van wat me hier zal te wachten staan. Het blijft waaien, en de zee bonkt tegen de kliffen. Hier en daar zijn grote natuurlijke spuitgaten gevormd: de zee spuit letterlijk uit de grond omhoog. Een machtig zicht. De hele klifwand is ongelooflijk indrukwekkend, de zee is stormachtig, het is een perfecte combinatie. Mijn drone geeft onmiddellijk waarschuwingsgeluiden als ik hem omhoog stuur (“dit is teveel wind”) maar ik hou ‘m toch een minuutje in de lucht voor ik ‘m binnenhaal.

Aan de andere kustlijn van dit schiereiland ligt de beroemde Kirkjufell mountain (voor Game Of Thrones liefhebbers zeker geen onbekend landschap). Ik had deze heel graag met een wit sneeuwtapijt gefotografeerd, maar dat zal dus niet lukken. Toch biedt het watervalletje aan de voet een mooie compositie. Ik moet wel twee keer vluchten en herbeginnen vanwege infernale hagelbuien. Winter is coming, maar dan slechts heel kort… 

Iets verderop ligt een andere landmark; de Kolgrafarfjördur zwaardbrug. Helaas is er nu echt teveel wind om de drone op te laten en vanop de grond is die brug niet zo fotogeniek. Ik rij nog even door naar Stykkishòlmur om een scheepswrak te fotograferen, maar ook dat ligt aan de andere oever en dus buiten bereik van de drone vanwege de wind.

Je mag trouwens in Ijsland op de meeste plekken niet met de drone vliegen. De meest toeristische plaatsen (vooral de grote watervallen en kloven) zijn verboden terrein voor drones. Sowieso moet je jouw drone ook registreren in Ijsland zelf (zie link in de kader).

Tot de eerste andere fotograaf arriveert ben ik een ontdekkingsreiziger in m’n eigen wereldje.

De grote watervallen

Op dag drie rijd ik van Reykjavik naar Hvolsvöllur. Daar fotografeer ik eerst de Gluggafoss waterval en daarna de beroemde Seljalandsfoss. Op de eerste plek ben ik alleen, op de tweede omcirkeld door toeristen en fotografen. Soms kan je ook achter de waterval maar nu is het pad afgesloten. Ik wandel nog naar de Gljufrabui waterval, maar die blijkt in een supernauwe kloof te zitten en ik zou doorweekt zijn als ik daar in zou gaan. Daar heb ik met deze temperaturen niet veel zin in. Ik geniet van een heerlijke Ijslandse maaltijd en kruip er vroeg in, want morgenvroeg staan de Skogafoss en de Kvernufoss watervallen op het programma. De Skogafoss is één van de hoogste watervallen en waarschijnlijk de meest toeristische in Ijsland. Ik wil er dus zijn voor de eerste mensen. Ondanks dat ik op post ben voor eerste licht, ben ik er toch niet alleen. Twee andere fotografen zijn al aan het experimenteren. Ik geniet eerst even van het natuurspektakel en ga dan zelf aan het werk. Ik weet welke compositie ik wil maken maar het duurt een uur eer ik camera en mezelf als model op de juiste plek heb. Bij dit soort grote watervallen moet je ook altijd rekening houden met de spray; de waternevel en -druppels die tot op grote afstand van de waterval komen aanwaaien. De camera is ingepakt, en ikzelf ook, maar toch is nat worden voor deze compositie blijkbaar verplicht. Mijn afstandsbediening werkt niet in deze spray, dus ik loop tig keren op en af om op de ontspanner te duwen. Een andere fotograaf maakt een foto van mij terwijl ik een sprintje trek. Grappige foto. Uiteindelijk is mijn foto zoals ik hem previsualiseerde en kan ik verder naar Kvernnunos. Intussen lopen er een dertigtal toeristen en een vijftal fotografen rond.

Kvernufos is een korte wandeling en ik ben er alleen. Ook hier kan je achter de waterval, wat ik ook doe, ook al betekent dat nu helemaal doorweekt zijn. Helaas lukt het me niet om de lens waterdruppelvrij te houden. Ik hou het er maar op dat een foto met waterdruppels de kijker dan maar het gevoel moet geven erbij te zijn.

Aan de auto teruggekomen trek ik droge kleren aan, want deze namiddag staat er nog een hoogtepunt voor me op het programma: een tocht te paard over een black beach.

Viking te paard

Als ik in het buitenland ben probeer ik minstens een halve dag te paard te boeken. Hier kan ik met een primeur voor mij rijden: Het Ijslands paard. Dit paard heeft twee extra gangen. Naast stap, draf en galop heeft dit dier ook de tölt en de skeid. Ik ben zeer benieuwd hoe dit gaat aanvoelen. De eigenaar van de stal is een echte Viking (maar hij was vroeger bankdirecteur) en zijn stijl van omgaan met de paarden en met zijn klanten bevalt me erg. Ik geniet met volle teugen van de rit en vind de extra gangen heel grappig en makkelijk te rijden. ’s Avonds is er een authentiek Ijslands diner in de stal. Ook dit levert allemaal mooie beelden op.

Zwarte stranden, canyons en gletsjers

De dag erna staan er wat kilometers te rijden op de agenda. Ik passeer een paar zwarte stranden (stranden met zwart lavazand in Reynisfjara en Gìgjagjà) waar het natuurlijk waait zoals het enkel aan een Ijslands strand kan, waar het ook vol loopt met toeristen en waar het blijkbaar levensgevaarlijk is door plots opkomende golven en waar elk jaar mensen de zee worden in gesleurd en nooit meer teruggevonden…

De Fjadràrgljùfur canyon is een kloof met een rivier door, die je via een korte wandeling kan bereiken. Het regent intussen en de paar toeristen zijn hier omdat Justin Bieber blijkbaar deze plek gebruikte in een video. Eigenlijk zou ik dit met de drone moeten fotograferen maar én het is hier verboden én de drone zou crashen in de regen. Maar de natuur maakt veel goed; het is hier prachtig.

Mijn laatste stop vandaag is de Svìnafellsjökull gletsjer. Eén van de vele gletsjertongen die van de gigantische Vatnajökull afkomt. Een korte wandeling brengt je tot op 100m van het ijs zelf. Een indrukwekkend beeld, en ik heb nochtans al wat gletsjers gezien als alpinist

Geen ijs, wel ijs

Opnieuw is het vroeg uit de veren, want ik wil voor zonsopgang op Diamond Beach staan. Normaal gezien liggen op dit zwarte strand rond deze periode gigantische zuivere blokken ijs. Helaas is het strand compleet leeg. Na een half uur wandelen vind ik één klein blokje, de grootte van een kruiwagen. Ik maak er toch het beste van en experimenteer met compositie, sluitertijd en lenzen. Tot het 9 uur is, want dan moet ik op mijn volgende afspraak zijn: een toer in een ijsgrot in de Vatnajökull.

Daar vertelt de gids me onmiddellijk waarom er geen ijs ligt op het strand hier 500m vandaan: het is te warm. De ijsblokken brokkelen af van de gletsjer (die bijna tot op het strand komt) en dan is er een soort getijdenmeer dat de brokstukken op strand brengt. Maar nu zijn alle blokken al gesmolten en is er een soort permament meertje.

Ik stap met een zestal anderen in een superjeep. Deze mastodonten van 4×4’s vind je enkel op IJsland. De IJslanders bouwen ze zelf op een bestaand chassis van off-road-beesten van de grote merken, maar maken ze nog groter, zwaarder en steviger. De banden komen tot aan de heup. Na een uur hotsen en botsen (hier ook wel de ‘vikingmassage’ genoemd) worden we afgezet op een half uurtje wandelen van de ijsgrot. Ijsgrotten ontstaan in de gletsjer en bewegen, dus elk jaar vind je ze ergens anders. Met crampons aan onze voeten stappen we eerst over en dan in het ijs. Het ijs verandert elke tien meter van kleurtoon. Ik krijg van de gids wat extra tijd om te fotograferen.

The Golden Circle

Deze regio had ik eigenlijk vroeger op de week gepland, maar het weer deed me anders beslissen. Ik ben hier dan de laatste dag van m’n trip. De Golden Circle is de meest toeristische regio van Ijsland; een hoop toeristische trekpleisters liggen er op een zeer klein gebied.

De waterval Gullfoss doe ik opnieuw vlak voor zonsopgang. Helaas is het licht en de lucht niet geweldig en ben ik wat teleurgesteld in de resultaten. Er staan ook twee gegidste fotografengroepen te fotograferen. Ik rijd dan maar door naar de Geysir hot springs. Dat is nog toeristischer en de grote geyser vind ik fotografisch niet interessant. De volgende stop is de Brùaràrfoss waterval. Dit vraagt een wandeling van een uur en daar ben ik inderdaad alleen. Wat een prachtig stukje vreemde natuur. Het is een kloof in een rivier. Te midden van de rivier heeft het water een diepblauwe kleur omdat het in een diepere kloof valt. Ik neem m’n tijd en ben blij met de resultaten. Ook de drone mag nog eens uit de doos.

In de late namiddag kom ik aan bij de Oxararfoss waterval in het Thingvellir Nationaal Park. Hier ligt letterlijk de geologische grens tussen Europa en Amerika. In een scheur in de aarde kan je beide continenten tegelijk aanraken. Je moet er wel voor in het water, met duikpak en al.

Ik sluit af in Reykjavik en ben blij dat ik deze week in dit ruw stukje aarde kon doorbrengen en zoveel unieke plekken kon ervaren. Het was een druk programma en hoewel ik geen sneeuw op de foto’s heb, ben ik wel tevreden met wat de beelden uiteindelijk geworden zijn. Het zal niet lang duren of ik sta hier terug, zeker weten.