Op de hoogte blijven van onze nieuwste artikelen?

Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief en ontvang elke week onze beste artikelen in je mailbox.


Kastelen ontstonden in het woelige vroege Europa. Boerderijen groeiden uit tot herenboerderijen met stevige muren, daarna kwamen de torens. Voor je het wist waren er honderden kastelen om gebieden te beschermen, oorlogje te spelen en de machthebber uit te hangen. Doorheen de eeuwen verloor de militaire functie aan belang, maar de machthebbers wilden nog wel graag schoon en groot wonen.

Zowel vanwege militair-strategisch inzicht als vanwege ‘ik wil een mooi uitzicht’ werden kastelen en paleizen op bergtoppen, in heuvels en langs rivieren gebouwd. Daar staan ze honderden jaren later nog, klaar om vertrappeld te worden, door toeristen deze keer. Er zijn letterlijk duizenden kastelen in Europa. Ik geef je enkele hotspots mee binnen een dagreis.

Add drama

Met drama bedoel ik eigenlijk ‘omgeving’, ‘context’, ‘verhaal’ of ‘verbeelding’. Iets waardoor de kijker een beetje kan wegdromen. Een kasteel op zich is altijd wel imposant en dramatisch. Maar om dat goed te vangen op foto en om dat grandioze element toe te voegen, geef ik hieronder enkele tips.

Overigens, de grens tussen landschapsfotografie en architectuurfotografie is wat vager met dit thema. En ook dronefotografie biedt natuurlijk heel wat extra mogelijkheden om kastelen op indrukwekkende wijze te vereeuwigen.

De locatie. Kastelen die in een dramatische omgeving liggen, zoals tegen een bergwand, over een rivier, omgeven door majesteuze bomen, … hebben een instant dramatiek. Zoek de kastelen die je wilt bezoeken op voorhand op internet op en check hun inplanting. Gebruik Google Earth 3D om te zien hoe de omgeving eruitziet. Kies al op voorhand je standpunt van waaruit je wilt fotograferen. In een berglandschap kan dat ter plaatse nog wijzigen, maar zo heb je tenminste al een idee van waar te beginnen.

Compositie. Een burcht is een monumentaal gebouw en het landschap eromheen is misschien nog indrukwekkender. Als mens ben je kleiner.  Dat gevoel moet voelbaar zijn in je foto. Je standpunt is best lager, de kijkrichting naar omhoog. De plaatsing van de burcht in het beeldvlak, de leidende lijnen, het gebruik van kleurvlakken en vormen en dergelijke moeten die sense of scale ondersteunen. Denk ook aan de opdeling in voor-, midden- en achtergrond.

Soms wil je echter net wat hoger staan om de achtergrond duidelijker te kunnen zien en heb je een hogere standplaats nodig. Dat is niet altijd mogelijk. Heb je een drone (en een dronebrevet en toelating), dan komt die zeker van pas.

f/4.5, 1/100, ISO 400, 85 mm – Schloss Drachenburg net na een hevige storm. De zon breekt door en het water verdampt, wat voor nevel zorgt.

Weersomstandigheden. Nevelslierten, dikke mist, dreigende wolken, druilerige regen, … Je hebt echt geen typisch Draculakasteel nodig als het weer wat mee zit om er een duistere toets aan te geven. Denk dus zeker aan de herfst en zelfs de winter om je kasteeltrip te plannen. Vroeg in de ochtend heb je meer kans op nevelslierten. Wees niet bang van de regen. Zeker na een typisch zomeronweer kan je die goddelijke mix van donkere wolken en doorbrekend zonlicht vinden.

Sluitertijd. Geen bergen of onweerswolken? Wees creatief met je sluitertijd. Gewone wolken worden dramatischer als je een lange sluitertijd gebruikt. Met meren, slotgrachten en rivieren maak je zo reflecterende oppervlakten.

Tijdstip. Landschapsfotografie gedijt het best bij mooi licht. Het blauwe uurtje is perfect om dramatiek toe te voegen. Het gouden uur geeft een warmer gevoel. Bekijk op The Photographers Ephemeris (zie photoephemeris.com of de app) of je best ’s ochtends of ’s avonds ter plaatse moet zijn. Overdag kan je dan architectuurfoto’s maken en ronddwalen in het kasteel zelf. Sommige kastelen zijn ook ’s nachts mooi verlicht.

Color grading. Drama is sfeer, en je kan veel sfeer bepalen met de juiste kleuren. Met een ‘dark en moody’-nabewerking voeg je bijvoorbeeld veel emotie toe aan je foto. Gedesatureerde kleuren en diepe zwarten werken vooral als de weersomstandigheden daarmee samengaan. Je kan elke foto zijn eigen kleurpalet geven of voor een mooi samenhangende reeks kiezen.

Materiaal. Voor landschapsfotografie zijn de standaardmaterialen een groothoeklens, telelens, statief, (graduated) ND-filters en een polarisatiefilter. Een drone kan zeer handig zijn.

f/9, 1/5, ISO 400, 18 mm – Burg Eltz op een grijze ochtend. Een sombere nabewerking past dan bij de sfeer.

Kastelen in België

We hebben in België enkele hele mooie kastelen. Jammer genoeg ontbreekt het ons aan dramatisch landschap. Onderstaande kastelen zijn toch nog de moeite waard voor een trip.

Chateau Walzin in Anseremme (Dinant) is een van de weinige kastelen op een echt dramatische plek: een rotswand boven de Lesse. Je fotografeert het het best vanop het wandelpad beneden aan de Lesse.

Geprangd in een lus van de Semois, op een beboste heuvel vind je het Kasteel van Bouillon. Het is helaas moeilijk om te fotograferen zonder de (niet echt fotogenieke) huizen eronder mee te nemen. Het is vanuit drie richtingen zichtbaar, dus je bent al snel enkele uren zoet om de juiste plek te vinden.

Het is niet echt een kasteel, maar de Citadel van Dinant ligt toch op een mooie locatie. Het meest gekozen standpunt is aan de overzijde van de Maas, met de huisjes en de kerk mee in beeld. Je moet heel wat geluk hebben of een heel goede ND-filter, om het water van de Maas zo stil te krijgen dat je reflectie krijgt. De meeste foto’s zijn dus op dat vlak gefotoshopped. ’s Nachts wordt de rots verlicht, wat mooi combineert met de lichtjes van de stad.

In het Groot Hertogdom Luxemburg steekt het kasteel van Vianden op een rots van 310 meter hoog boven de rest uit – inclusief nachtverlichting. Andere kanshebbers zijn de kastelen van Horst, Beersel, Kasteelbrakel, Beloeil, Véves, Ooidonk, Borrekens, Cleydael, Spontin, Bayard en het Gravensteen van Gent. Ze hebben geen rotswand als dramatische ligging, maar kunnen interessant zijn om hun typische architectuur of omdat ze omgeven zijn door water. Op Wikipedia vind je alle kastelen van België op één overzichtelijke pagina.

f/1.8, 30 sec, ISO 500, 35 mm – Chateau Walzin, waar ’s zomers duizenden kajakkers passeren, hier onder een wolkendek bij avondlicht met lange sluitertijd.

Duitsland

De Midden-Rijnvallei herbergt tientallen romantische kastelen, veelal op beboste heuvels langs de Rijn. De mooiste vind je tussen Koblenz (drie uur rijden vanuit Brussel) en Mainz, over een afstand van zo’n 100 kilometer. Dit zijn fotografisch de interessantste: Gutenfels, Katz, Maus, Drachenburg (niet Drachenfels, wat een ruïne is), Marksburg, Cochem, Rheinstein, Schonburg, Sooneck, Stahleck, Sterrenberg en Schonburg.

f/8, 1/160, ISO 320, 55 mm, Burg Katz, een van de vele burchten aan de Middenrijn.

Niet aan de Rijn maar wel in de buurt in Wierschem, ligt Burg Eltz. Na Neuschwanstein misschien de bekendste en meest gefotografeerde Duitse burcht. De stenen brug, het slanke hoge burchtmodel met de typische torentjes en de beboste heuvel op de achtergrond bevatten alle elementen voor een verhaal over ridders en draken. Als je kan timen dat er nevel hangt of een donker pak wolken overwaait als je er bent, krijg je een serieuze sfeerbonus. Je kan buiten de openingsuren ronddwalen op het terrein rond het kasteel.

f/8, 1/200, ISO 200, 70 mm – Marksburg. Vele van deze burchten fotografeer je best van de andere oever van de Rijn, op een tegenoverliggende heuvel. Neem je telelens mee.

De Romantische Strasse is een van de populairste toeristische routes in Duitsland. Deze 385 kilometer lange route loopt van Würzburg (vijf uur rijden vanuit Brussel) tot aan de Duitse Alpen in Füssen en volgt grotendeels de vallei van de Main. De stadjes langs deze route lijken wel decors voor de gemiddelde middeleeuwse film. Bij vele van deze stadjes hoort een kasteel. Ze zijn niet allemaal even ideaal gelegen, maar Burg Wertheim, Marienberg, Pappenheim en Harburg zijn de beste.

Neuschwanstein, devoorlaatste stop op de Romantische Strasse, is het bekendste kasteel in Duitsland, misschien zelfs ter wereld. Disney baseerde hierop zijn logo. Het ligt heel mooi tegen een bergflank in de bossen. Het is miljoenen keren gefotografeerd, maar veelal vanuit dezelfde hoeken, want die zijn beperkt. De makkelijkste standplaats is op de brug achter het kasteel, dertig minuten wandelen van de parking. Kom heel vroeg, want er zijn al snel veel toeristen. Als je even verder loopt het bos in en de berg op, kom je na nog eens dertig min op een klein panoramapunt met een mogelijke standplaats voor zowel Neuschwanstein als Hohenschwangau. Hohenschwangau ligt op een heuvel met als achtergrond grotere bergen en een meer, maar het dorpje en de vele bouwkranen kunnen je shot moeilijker maken.

f/4, 1/100, ISO 500, 16 mm – Disney baseerde zijn sprookjeskasteel op Neuschwanstein. Een romantisch kasteel mag al eens een romantische nabewerking krijgen …

Je kan afsluiten met het Hohes Schloss, iets verder in Füssen.

Niet op de Strasse, maar in de buurt bij het stadje Hechingen ligt Hohenzollern Schloss. Opgelet, want er zijn verschillende plaatsen met de naam Hohenzollern over heel Duitsland. Op een imposante heuvel te midden van een vlakte steekt het kasteel soms boven de wolken uit. Zonder drone is het niet evident om er een boeiende foto van te maken.

Op het diepste punt in Duitsland, op de grens met Oostenrijk vind je Berchtesgaden. Dat is al echt berggebied. Aan de oevers van de Köningssee ligt de kerk van St-Bartholomeus, te bereiken via een schattig bootje vanuit Schönau am Königssee. Het is weliswaar geen kasteel, maar wat een decor! Fotografeer vanuit de boot, zodat je het water van het meer als voorgrond kan meenemen. Helaas zijn de blauwe uurtjes hier niet mogelijk vanwege de vaaruren van het bootje. Je kan er te voet naartoe, maar dat neemt al snel twee dagen in beslag.

f/8, 1/200, ISO 200, 35 mm – Een mix van bergen, mist en water is een droomcombinatie voor een dramatische foto. De kerk van St. Bartholomeus ligt op een wondermooie plek.

Frankrijk

De Loirestreek tussen Orléans en Tours is nog geen vijf uur rijden vanuit Brussel. De Loirekastelen zijn luxe kastelen, geen militaire vestingen. De Loire heeft geen bergen of heuvels, dus het is hier een uitdaging om toch een interessant beeld te maken. Spelen met water, wolken, het blauwe uurtje en compositie kan je hierbij helpen.

Domaine National de Chambord is een gigantisch sprookjeskasteel. Je kan ook in de vroege ochtend op de terreinen vrij rondlopen en de beste compositie zoeken. Het kasteel is mooi verlicht. Een brede slotgracht geeft mogelijkheden tot reflecties.

Water staat ook centraal bij het kasteel van Chenonceau, dat letterlijk over de rivier Le Cher is gebouwd. Je kan helaas niet op de terreinen buiten de openingsuren, maar aan de andere oever van Le Cher is een jaagpad waar je zeker een goede standplaats vindt vlak voor de zon opkomt.

Het kasteel van Amboise ligt op een heuveltje aan de oevers van de Loire, met een mooie brug ervoor. Met zacht avondlicht kan je vanaf het midden van de Loire op een eilandje een mooie foto nemen.

Verder nog interessant zijn de waterburchten van Chateau de Sully-sur-Loire en Chateau de la Bussière. Andere kastelen zijn op zich wel een bezoek waard, maar laten zich moeilijker fotograferen in een landschap omdat ze in een dorp gelegen zijn, of afgeschermd door andere structuren, zoals Chateau de Blois of Chateau de Usse. Als je dronefotograaf bent, worden deze terug interessant.

Je vindt alle 73 kastelen in de Loirestreek op www.leschateauxdelaloire.org. Uiteraard leent de regio zich perfect tot een iets langer verblijf, met een toer van de wijndomeinen, parken en musea. Wil je iets langer in Frankrijk verblijven, dan zijn de Midi-Pyreneés met de streek van de Katharen zeker de moeite. De burchten van Carcassonne, Peyrepertuse, Quéribus en Montségur zijn onbetwist ook het fotograferen waard.

Nog iets verder

Doorheen heel Europa zijn mooie burchten te vinden in ruwe omgevingen – een overzichtje als uitsmijter.
Oekraïne: Het Zwaluwsnest in Gaspra, op een stoere klif boven de Zwarte Zee.

  • Ierland: Cashel Rock, een kanjer van een ruïne op een groene heuvel.
  • Schotland: Eilean Donan, in the Highlands, in een Loch.
  • Portugal: Pena Paleis in Sintra. Bevreemdend sprookjeskasteel op een rots.
  • Roemenië: Kasteel Bran, het ‘echte’ Draculakasteel, natuurlijk op een rots.
  • Slovenië: Predjama, letterlijk in een berg gehouwen. Bled, op een klif aan de oevers van het gelijknamige meer.
  • Oostenrijk: Hohenwerfen, bekend van The Sound of Music.
  • Groot-Brittannië: Bodiam Castle, weggelopen uit een film.

Experimenteren met water, wolken, het blauwe uurtje en compositie zijn leuke uitdagingen.



Wil je beter leren fotograferen?

Neem dan een abonnement op Shoot Magazine (8x per jaar).

Shoot is hét fotografiemagazine voor en door enthousiaste fotografen. In Shoot vind je de beste tips en trucs, workshops en cursussen voor geslaagde foto’s, de knapste fotoplekjes in België, de helderste uitleg over fotografietechnieken, tests van nieuwe camera’s, lenzen en meer, plus foto’s van de beste Belgische fotografen.


LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in