GFX 100 van Fujifilm: Mega-magisch

0

De GFX 100, Fujifilm’s nieuwste middenformaat camera. steekt boordevol geavanceerde technologie, vaak voor het eerst beschikbaar op een toestel in dit segment. Meest in het oog springend is de 44×33 mm grote CMOS sensor met maar liefst 102 megapixels. Een back-illuminated architectuur en een dual gain A/D-conversie staan in voor een groot dynamisch bereik en een lage ruisgevoeligheid. De snelle uitlezing zorgt voor een pittige autofocus, een accuraat zoekerbeeld en hoogwaardige videobeelden.

Onder de motorkap van de GFX 100

Waar rond 50 megapixel het kwaliteitsvoordeel van een middenformaat sensor ten opzichte van een gelijkaardig fullframe exemplaar niet voor iedereen meteen zichtbaar is, valt die twijfel bij de GFX 100 helemaal weg: de weergave van details is zonder meer verbluffend! Ultrascherpe reuzevergrotingen vormen geen probleem, en zelfs bij een sterke of panoramische crop blijven meer dan genoeg pixels over voor een onberispelijk resultaat. Een belangrijk voordeel voor commerciële mode- en lifestylefotografen: hun klanten vragen niet zelden achteraf een ander beeldformaat of uitsnede dan wat beoogd was bij de opname, in functie van het uiteindelijke gebruik van de foto.

De middenformaat sensor met 102 miljoen pixels zorgt voor een verbluffende detailweergave.

De zeer hoge resolutie maakt de minste beweging van de camera tijdens de opname meteen zichtbaar, daarom worden middenformaat camera’s voor maximale scherpte meestal op statief gebruikt. De GFX 100 bevat meerdere voorzieningen om trillingsbronnen te reduceren. Een 5-assig in-body stabilisatiesysteem (IBIS) compenseert bewegingen van de sensor: een primeur in dit camerasegment. Daardoor kunnen sluitertijden tot 5 ½ stops langer worden zonder merkbaar detailverlies. De ontspanknop werkt vederlicht, net als bij de X-H1. De mechanische gordijnsluiter (60 min tot 1/4000 s) is langs vier zijden opgehangen aan schokdempers, en voor nog minder risico op trillingen is er een elektronisch eerste gordijn optie. Verder zijn lensvatting, IBIS mechanisme en sensor samengebouwd tot één star inwendig frame.

GFX 100
1/10s uit de hand met de GF 63 mm lens: geen probleem dank zij de interne sensorstabilisatie.
GFX 100, f/10, 1/10, ISO 200, 63 mm

Voor automatische scherpstelling maakt de GFX 100 gebruik van 3,76 miljoen fasedetectiepixels verdeeld over vrijwel het gehele sensoroppervlak – opnieuw een primeur voor een middenformaat. Samen met de X-processor 4 en de recente AF-algoritmes overgenomen van Fujifilms X-T3 zorgen die voor een snelle, accurate en ruim configureerbare scherpstelling, inclusief gelaats- en oogdetectie. Flitssynchronisatie is beperkt tot 1/125 s, minder handig voor wie sterk omgevingslicht wil onderdrukken. Het gevoeligheidsbereik gaat standaard van ISO 100 tot 12,800 (met uitbreiding: 50 tot 102,400). Het lage ruisniveau (ook bij hogere waarden), de comfortabele beeldstabilisatie en de vinnige autofocus laten toe om bij reportage-, landschaps-, straat- en zelfs avondfotografie de GFX 100 van het statief te bevrijden en vlot vanuit de hand te schieten. Ook studiosessies verlopen meer dynamisch, omdat de fotograaf vrijer kan bewegen en trefzeker scherp kan stellen.

Foto’s worden opgeslagen in 14-bit of 16-bit RAW-formaat, niet of verliesloos gecomprimeerd, en/of als JPEG-bestanden. Bij dat laatste formaat zijn verschillende beeldverhoudingen, beeldgroottes en compressieniveaus instelbaar. RAW-beelden kunnen in de camera naar JPG worden omgezet, met de gewenste aanpassingen. Uiteraard zijn de befaamde Fujifilm-filmsimulaties van de partij, net als bijkomende instellingen voor korrel en kleurgradatie. Een nieuwe optie verzacht de details in huidtinten, handig om snel een meer flatterende portretfoto te bekomen zonder verdere nabewerking. De ‘creatieve’ filters zijn weggelaten – geen probleem voor de beoogde doelgroep.

Tethered shooting is voorzien via de USB 3-aansluiting. Communicatie met een app op smartphone of tablet verloopt via wifi en Bluetooth LE; tot de mogelijkheden behoren beeldoverdracht, afstandsbediening en ophalen van gps-locatiegegevens.

De GFX 100 laat – alweer als eerste middenformaat – toe om 4K-video vast te leggen tot 30p in 16:9- of 17:9-formaat, in 10-bits 4:2:0 (SD-kaart) of 4:2:2 (HDMI-uitvoer) codering, en met maximaal 400 Mbps bitrate. Noteer dat hierbij de volledige sensorbreedte gebruikt wordt; er is dus geen crop. Bij Full HD breidt de beeldsnelheid uit tot 60p.

In de hand

De grote sensor, het ingebouwde IBIS en de forse beeldverwerking vereisen allemaal ruimte, vermogen en koeling. Toch heeft de GFX 100 zowat dezelfde afmetingen en gewicht als een professionele fullframespiegelreflex. De behuizing is vervaardigd uit een lichte maar robuuste magnesiumlegering, en kreeg op 95 plaatsen dichtingen tegen stof en vocht. De geïntegreerde verticale handgreep – iets kleiner van maat en anders bekleed dan de ‘gewone’ – biedt plaats aan twee batterijen van hetzelfde type als bij de GFX 50s/r, samen goed voor ongeveer 800 shots. Ze kunnen extern worden opgeladen of in het toestel zelf via de usb-aansluiting. Directe voeding kan via usb of een 15V-aansluiting.

GFX 100
Verrassend: helemaal geen mechanische instelknoppen bovenop de GFX 100.

Wie vertrouwd is met de Fujifilm X-camera’s stelt wellicht met ontzetting vast dat de zo typerende mechanische instelknoppen voor sluitertijd, gevoeligheid en belichtingscompensatie hier geheel ontbreken, net als de 4-wegs selectietoetsen (de AF-joystick is gelukkig behouden). Er is bij de GFX 100 gekozen voor een strakker design en een doorgedreven gebruik van de voorste en achterste commandoschijven. Om toch snel een overzicht te geven van alle actuele instellingen is er boven op de camera een zwart-witdisplay, dat de informatie niet alleen numeriek kan weergeven (zoals bij de GFX 50s en X-H1) maar ook als een grafische voorstelling van de vertrouwde knoppen. Er kan bovendien een live histogram vertoond worden.

GFX 100
Naar keuze op het informatiedisplay bovenaan: foto-instellingen, video-instellingen, grafische simulatie van draaiknoppen, live histogram

Een kleinere submonitor achterop toont bijkomend een selectie parameters, naar eigen keuze aan te passen. Zo komt er extra ruimte voor het beeld vrij op het primaire lcd aanraakscherm, dat verder identiek is aan dat van de eerdere GFX-modellen: 3,2 inch diagonaal, 2,36 miljoen pixels, in drie richtingen kantelbaar.

GFX 100
Achteraan: AF-joystick, functietoetsen, lcd aanraakscherm en submonitor.

De nieuwe elektronische zoeker behoort tot de beste die op een systeemcamera te vinden zijn: resolutie 5,75 miljoen pixels, 100 % beelddekking, vergroting 0,85x, refresh rate 85 fps. De zoeker is afneembaar en kan gemonteerd worden op een draai- en kantelbare adapter: erg handig in sommige opnamesituaties.

Onze eerste indrukken van de GFX 100

Shoot kreeg de kans om enkele foto’s te maken tijdens het lanceerevent, en later een GFX 100 van dichterbij te bekijken. Bij een middenformaatcamera valt alles vanzelfsprekend wat groter uit, zowel de body zelf als de bijbehorende objectieven. Toch voelt het toestel met een 32-64mm-standaardzoom niet erg omvangrijk en zwaar aan in vergelijking met een professionele spiegelreflex met 24-70mm-objectief. De balans is goed, zowel met korte als met langere objectieven. Bij de bouw zijn gewicht besparende materialen en technieken gebruikt, zonder de afwerking of stevigheid te verwaarlozen. De handgreep rechts, met klassieke antislip bekleding, is ruim gedimensioneerd. De verticale greep is merkelijk kleiner en kreeg dezelfde coating als de bovenzijde van het toestel. Esthetisch geslaagd, maar toch verwarrend bij het wisselen tussen landschaps- en portretstand. Al blijkt de GFX 100 in beide gevallen stevig in de hand te liggen.

Het ontbreken van de traditionele instelknoppen went snel: wie vaak met diafragmavoorkeur werkt, stelt sowieso de lensopening in op het objectief, en de belichtingscompensatie met een van de commandoschijven. Eigenaars van andere X- of GFX-camera’s vinden met de functietoetsen, de menustructuur en de configuratiemogelijkheden een vertrouwde gebruikersinterface terug.

Het grote en gedetailleerde zoekerbeeld werkt bijzonder comfortabel. Wel is er na elke opname een merkbare black-out. De automatische scherpstelling reageert net iets minder snel als bij een X-T3, een gevolg van de grotere massa lenzen die telkens moet bewegen. Eerder geleverde objectieven moeten een firmware-update krijgen om ze compatibel te maken met het fasedetectiesysteem van de GFX 100.

De sensorstabilisatie is impressionant: met elke van de geteste lenzen werden scherpe beelden verkregen tot ver onder de normaal aanbevolen sluitertijden. Het IBIS maakt het in de praktijk mogelijk om de 102 megapixels ten volle te gebruiken: elke minimale trilling wordt immers meedogenloos vastgelegd. Het grote dynamisch bereik laat toe om in Adobe Lightroom Classic of Capture One details te recupereren uit donkere of onderbelichte beelddelen, zonder al te veel ruis te introduceren. De bestanden vallen wel fors uit: net boven 200 MB voor niet-gecomprimeerde RAW-files, rond 100 MB bij verliesloze compressie en 40-50 MB bij jpeg. Niet alleen de fototas wordt dus best een maatje groter, ook de opslagcapaciteit en kracht van de computer moeten volgen.

GFX 100
Het bijzonder grote dynamische bereik laat toe om details in donkere beelddelen op te helderen.
GFX 100, f/8, 1/125, ISO 400, 41 mm

Wie het schoentje past

Door de technologische innovaties zorgt de GFX 100 voor een mijlpaal in het middenformaatsegment. Niet alleen de beeldresolutie, maar ook de flexibiliteit en de mobiliteit ervan openen nieuwe mogelijkheden voor de veelzijdige (beroeps)fotograaf. Het is duidelijk dat dit toestel niet voor iedereen bedoeld is – en evenmin zomaar bereikbaar: voor de body moet immers zo’n elfduizend euro neergeteld worden. Reken daarbij nog één of meer objectieven uit het huidige gamma met zeven primes en twee zooms … Toch blijkt een vrij groot deel van de initiële bestellingen naar (hopelijk ervaren) ‘amateurs’ te gaan!

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in