Deze AI versies van Lightroom en Photoshop zijn gratis
Beeld: LightCraft
Brandon Thomas heeft met AI zeven gratis open-source alternatieven voor Adobe-software gebouwd. Voor fotografen springt LightCraft eruit, al is alles nog alfa.
Wie met Photoshop of Lightroom werkt, betaalt daar elke maand voor. Softwareontwikkelaar Brandon Thomas wil dat doorbreken en bouwde met de hulp van AI gratis, open-source tegenhangers van zeven Adobe-programma’s. Je kan ze vandaag al downloaden en uitproberen, maar voor professioneel werk zijn ze nog niet helemaal klaar.
Zeven Adobe-programma’s nagebouwd in Rust
Thomas werkte eerder als software-engineer bij Square en was CEO van Storyteller.ai. Vorig jaar richtte hij ArtCraft op, een open-source studio voor AI-beeld en -video. Onder die vlag verschenen eind september de eerste Crafting Apps: PhotoCraft (Photoshop), VectorCraft (Illustrator), FilmCraft (Premiere Pro), LightCraft (Lightroom), PdfCraft (Acrobat), EffectCraft (After Effects) en DesignCraft (InDesign). Intussen vermeldt de website er al twaalf, met ook programma’s voor tekstverwerking, presentaties, rekenbladen, audio en CAD.
De apps zijn geschreven in de programmeertaal Rust met Claude Opus 5.5, het AI-model van Anthropic. Volgens de projectdocumentatie werkten daarbij meerdere AI-agents tegelijk aan de code. Thomas benadrukt dat het geen hobbyproject is: hij zegt vijftien jaar ervaring als ontwikkelaar te hebben, waarvan een tiental jaar met Rust.
ArtCraft noemt de apps clean-room-herimplementaties. Ze zijn gebaseerd op publieke specificaties en op het waargenomen gedrag van de Adobe-software, zonder Adobe-code, -iconen of -presets. Menu’s, panelen en sneltoetsen liggen wel bewust dicht bij de originelen, zodat Adobe-gebruikers zich meteen thuis voelen. Alles is gratis onder een MIT- of Apache 2.0-licentie, zonder account en zonder telemetrie, voor macOS, Windows en Linux. Op FilmCraft na draaien de apps ook in de browser.
Wat kan LightCraft?
Voor fotografen is LightCraft het interessantste onderdeel: een fotobibliotheek met niet-destructieve RAW-ontwikkeling die volledig lokaal werkt, zonder cloud. Je vindt er de bekende regelaars voor licht, kleur en effecten, een tooncurve, een kleurmixer met acht banden, color grading-wielen en achttien presets. Maskeren kan met een penseel, lineaire en radiale verlopen, luminantie- en kleurbereik, en automatische lucht- en onderwerpselecties.
LightCraft heeft veel van de tools die je verwacht van een fotobewerkingsprogramma. Beeld: LightCraft
LightCraft gebruikt eigen RAW-decoders voor onder meer DNG, Canon CR2 en CR3, Sony ARW, Nikon NEF, Fujifilm RAF (inclusief X-Trans), Panasonic RW2, Pentax PEF en Olympus ORF. Volgens de documentatie kan het programma ook ontwikkelinstellingen uit XMP-bestanden inlezen, wat de overstap vanuit Lightroom kan vergemakkelijken.
De ontwikkelaars zijn opvallend eerlijk over de beperkingen. Zelf schatten ze dat LightCraft voor een werkende fotograaf ongeveer de helft van Lightroom vervangt. Gemeten kleurprofielen per camera ontbreken nog, de lucht- en onderwerpmaskers werken met klassieke beeldanalyse in plaats van AI, en AI-ruisonderdrukking is nog in ontwikkeling. Ook de modules voor afdrukken, fotoboeken en kaarten zijn er nog niet. Voor Vlaamse en Nederlandse gebruikers is er nog een minpunt: de interface is beschikbaar in onder meer het Frans en Duits, maar niet in het Nederlands.
PhotoCraft en FilmCraft nog in alfafase
Bij PhotoCraft is de afstand tot het origineel groter. De eigen roadmap stelt dat echte gelijkwaardigheid met Photoshop nog ver onder de helft ligt, en dat de app vandaag 25 à 35 procent dekt van wat een professional dagelijks nodig heeft. Van 170 PSD-testbestanden worden er 115 pixel voor pixel correct weergegeven. Vroege gebruikers melden bugs, haperende sneltoetsen en prestatieproblemen. Thomas biedt bug bounties aan en nodigt ontwikkelaars uit om via GitHub mee te bouwen. Het populaire YouTube-kanaal Linus Tech Tips ging al met de software aan de slag en de meningen waren verdeeld.
Gratis, maar met een verdienmodel
De Crafting Apps zelf zijn gratis. ArtCraft verdient geld met optionele abonnementen en credits voor generatieve AI in de eigen ArtCraft-studio. Adobe heeft voorlopig niet gereageerd.
Adobe blijft met deze aankondiging klappen incasseren. Eerder dit jaar trof het merk in de Verenigde Staten een schikking met de FTC over verdoken opzegkosten bij jaarabonnementen en vorig jaar maakte Canva de Affinity Suite gratis beschikbaar. Wie dus op zoek is naar alternatieven voor Adobe-software, heeft er nu een opvallende optie bij, al is er nog best wat werk aan de winkel ook.
Schrijf je in op onze nieuwsbrief om het laatste nieuws uit de fotografiewereld te ontvangen én het gratis ebook ‘Start met Fotograferen’.
Sven is hoofdredacteur van Shoot. Hij schrijft over camera's, objectieven en de bredere fotomarkt, en volgt nieuwe releases van nabij op. Sven heeft een achtergrond in fotografiejournalistiek en technologie. Hij reist geregeld voor reportages en fotografeert onderweg dan ook vaak zelf.