Nikon heeft de hoofdprijs van de Small World in Motion 2026 videowedstrijd ingetrokken. De inzending maakte gebruik van AI.
Nikon heeft de winnaar van Small World in Motion 2026, de videowedstrijd voor beelden die door een lichtmicroscoop zijn gemaakt, alsnog gediskwalificeerd. De winnende video van onderzoeker Ning Xu voldeed volgens Nikon niet aan de wedstrijdregels over generatieve AI. Nguyen Nam Nhat uit Vietnam, oorspronkelijk tweede, schuift door naar de eerste plaats.
Trilhaartjes die niet klopten
De video van Xu werd half september uitgeroepen tot winnaar van de zestiende editie. Hij toonde het afwijkende slaan van cilia, de trilhaartjes in de luchtwegen, bij een kind met primaire ciliaire dyskinesie, een zeldzame genetische aandoening. Xu was op het moment van inzending verbonden aan Tsinghua University in Peking en werkt intussen als research fellow aan de National University of Singapore.
Kort na de bekendmaking trokken microscopisten en celbiologen op sociale media aan de alarmbel. Volgens hen gedroegen de structuren in de video zich niet zoals echte cilia. Een onderzoeker die de video door Googles AI-model Gemini liet analyseren, meldde bovendien dat er een SynthID-watermerk in zat, het onzichtbare label dat Google in AI-gegenereerd beeld verwerkt. Nikon liet daarop weten dat het de informatie uit de oorspronkelijke screening opnieuw bekeek, samen met bijkomend technisch materiaal dat Xu had aangeleverd.
Xu: AI enkel voor nabewerking
Xu ontkende dat hij de regels had overtreden. Op LinkedIn schreef hij dat AI niet gebruikt was om de experimentele opname, de cilia of hun beweging te genereren. Hij gaf wel toe dat hij achteraf een neuraal netwerk had ingezet om structuren in de gereconstrueerde grijswaardenbeelden van elkaar te onderscheiden en in te kleuren. Het reglement van Small World in Motion is echter duidelijk: AI-gegenereerde video’s zijn niet toegestaan, en Nikon mag de originele opname opvragen ter verificatie, wat ook gebeurde.
Nikon herziet regels en procedures
Op 9 oktober volgde het verdict. Na een grondige herbeoordeling van de video en het ondersteunende materiaal, en na overleg met leden van de jury, besloot Nikon dat de video niet voldeed aan de regels over generatieve AI. De rangschikking is aangepast. Nikon benadrukt dat de beslissing uitsluitend over de toelaatbaarheid van de inzending gaat en geen oordeel inhoudt over de professionele reputatie, de wetenschappelijke bijdragen of de bedoelingen van de deelnemer.
Volgens Nikon toont de zaak aan dat de wedstrijd haar regels en beoordelingsprocedures voor volgende edities moet herzien, omdat beeldvorming en AI razendsnel evolueren. Hoe de wedstrijd er in de toekomst uit zal zien, is nog niet bekend.
De nieuwe top vijf
Nguyen Nam Nhat uit Chu Se in de Vietnamese provincie Gia Lai wint nu met een video van een piepkleine rondworm en het eencellige diertje Dileptus, gefilmd met differentieel interferentiecontrast (DIC) en een 40x-objectief. Benedikt Pleyer uit Duitsland wordt tweede met kwallenlarven in waterdruppels, in donkerveld. Andrew Moore (Howard Hughes Medical Institute, Janelia Research Campus) is derde, Patrick Hickey (Hypha Research, Edinburgh) vierde en Igor Adameyko (Medische Universiteit Wenen) vijfde. De eerste prijs bedraagt 3.000 dollar (2.684 euro).
Sven Van Herck838 berichten
Sven is hoofdredacteur van Shoot. Hij schrijft over camera's, objectieven en de bredere fotomarkt, en volgt nieuwe releases van nabij op. Sven heeft een achtergrond in fotografiejournalistiek en technologie. Hij reist geregeld voor reportages en fotografeert onderweg dan ook vaak zelf.