Review: Nikon Z 100-400mm f/4.5-5.6 VR S

Toen ik begin 2022 besloot om voor de eerste maal naar Axalp Fliegerschiessen te gaan, wist ik dat ik mijn keuze van fotomateriaal beperkt zou moeten houden aangezien deze militaire oefening plaatsvindt op een hoogte van ongeveer 2.200 meter in de Zwitserse Alpen. Om deze unieke locatie te kunnen bereiken, moeten fotografen en andere toeschouwers een deel van de Axalp berg te voet beklimmen waardoor het gewicht dat je mee naar boven neemt, zo beperkt mogelijk blijft. Hierdoor kwam ik al snel tot de beslissing om de nieuwe Nikon Z 100-400mm f/4.5-5.6 VR S zoomlens mee te nemen. Dit bleek de perfecte keuze te zijn!

Binnen de wereld van luchtvaartfotografie en vliegtuigspotters is Axalp Fliegerschiessen in Zwitserland een evenement dat bij heel wat mensen bovenaan hun bucket-list prijkt. Het Axalp Fliegerschiessen evenement gaat door op de Ebenflüh Shooting Range in het Zwitserse kanton Bern en wordt gebruikt door de Zwitserse luchtmacht als militair oefenterrein. Sinds 1942 oefenen piloten van de Zwitserse luchtmacht met hun gevechtsvliegtuigen al in dit prachtige gebied voor het schieten met echte munitie op verschillende doelen. Dit oefenterrein bevindt zich op een hoogte van ongeveer 2.200 meter en is omgeven door prachtige, ruwe rots flanken en bergtoppen waarvan de hoogste pieken net geen 3.000 meter hoog zijn. Voor Zwitserse militaire piloten zijn dergelijke schietoefeningen tijdens hun carrière in deze unieke omgeving van cruciaal belang aangezien de nabij gelegen bergflanken en bergtoppen zorgen voor een extra moeilijkheid en van hen verwacht wordt dat ze de doelen probleemloos raken terwijl hun lichaam wordt blootgesteld aan extreme G-krachten. Het spreekt dan ook voor zich dat een dergelijk uniek evenement heel wat kijklustigen en fotografen lokt en dat weet ook de Zwitserse luchtmacht. Eén keer per jaar wordt de Ebenflüh Shooting Range dan ook voor enkele dagen opengesteld voor het grote publiek en krijgen fotografen en andere toeschouwers uitgebreid de kans om deze schietoefeningen van nabij te aanschouwen op afgebakende publiekszones. Tijdens deze publieksdagen maakt de Zwitserse luchtmacht ook van de gelegenheid gebruik om hun vliegtuigen en helikopters en hun bijhorende taken uitgebreid te demonstreren in een uniek landschap. Hierdoor groeide Axalp Fliegerschiessen de laatste decennia uit tot een zeer geliefd evenement dat jaarlijks enkele duizenden fotografen en toeschouwers lokt.

Het moet gezegd worden dat het Axalp Fliegerschiessen vooral indruk nalaat door het hele avontuur er rond. Zo vertrek je ‘s morgens heel vroeg en rij je met een bus tot op een hoogte van ongeveer 1.500 meter waarna een open stoeltjeslift je in het donker naar de start van de beklimming brengt. Eenmaal je aan de pittige beklimming begint, krijg je het eerste zonlicht te zien over de bergtoppen en krijg je een onvergetelijk zicht op de Zwitserse Alpen die elke minuut helderder en mooier worden. Ook wanneer de vliegshow in de late namiddag ten einde is, begint het avontuur opnieuw aangezien iedereen dan de berg moet afdalen terwijl de warme herfstzon de bergflanken geel en oranje kleurt. Als fotograaf kun je u tijdens het Axalp Fliegerschiessen zeker uitleven, ook al hou je niet van schietende gevechtsvliegtuigen of laag overvliegende helikopters.

De ‘must-have’ zoomlens

Wat mij persoonlijk aantrok om de Nikon Z 100-400mm f/4.5-5.6 VR S mee te nemen naar Zwitserland was zijn ruim zoombereik en het feit dat deze lens ook zeer licht is ten opzichte van andere dergelijke zoomlenzen. Zo heeft de Nikon Z 100-400mm f/4.5-5.6 VR S een gewicht van slechts 1.245 gram terwijl mijn andere zoomlens die ik voor dergelijke evenementen gebruik, de Sigma 150-600mm f/5.0-6.3 DG OS HSM Sports, een gewicht heeft van 2.860 gram. Ook is de Nikkon Z 100-400mm ongeveer honderd grammen lichter dan de Nikon AF-S 80-400mm. Het verschil van 1.600 gram ten opzichte van mijn andere telezoomlens speelt een belangrijke factor wanneer je enkele uren lang een steile beklimming moet doen op een bergflank.

De Nikon Z 100-400mm f/4.5-5.6 VR S deed dit perfect en dankzij de perfecte goede vibratiereductie
bleken de snelle actiefoto’s bijzonder scherp te zijn.

Het zoombereik van 100 tot en met 400mm was ook perfect aangezien ik wist dat de vliegtuigen in de Ebenflüh Shooting Range vrij dicht bij het publiek vliegen en hiervoor eigenlijk geen extreme supertelelens nodig zou zijn met een bereik meer dan 400mm. Het maximaal uitzoomen (100mm) bleek dan weer perfect te zijn om overzichtsfoto’s te maken van het prachtige landschap of op momenten wanneer meerdere vliegtuigen naast elkaar vlogen. Maar wat mij persoonlijk het meest heeft verrast aan deze lens is de bijzonder snelle autofocus. Wanneer gevechtsvliegtuigen met een snelheid van ongeveer 700 kilometer per uur of meer de Ebenflüh Shooting Range induiken, is een extreem snelle autofocus van cruciaal belang aangezien de passages van deze vliegtuigen dan ook maar enkele seconden duren. De Nikon Z 100-400mm f/4.5-5.6 VR S deed dit perfect en dankzij de perfecte goede vibratiereductie bleken de snelle actiefoto’s bijzonder scherp te zijn. Zowel in de hoeken van het beeldveld alsook in het centrum bleek de scherpte van deze lens zeer goed te zijn, zelfs bij de maximale opening. Ook beschikt deze lens over een uitstekende beeldstabilisatie tot 5.5 stops met een Nikon Z6II camera en zelfs 6 stops met een Nikon Z9 camera.

Spelen met licht in de bergen

Zodra de eerste gevechtsvliegtuigen door de Ebenflüh Shooting Range vlogen in de vroege ochtend, werd duidelijk dat het licht een extra moeilijkheid zou worden. Doordat de bergtoppen waar wij op aankeken bijna 3.000 meter hoog waren, kon het licht afkomstig van de laagstaande herfstzon maar enkele uren per dag boven de bergtoppen schijnen. Hierdoor bevonden grote delen van de bergflanken en rotsen zich in de schaduw en duurde het pas tot in de late namiddag eer de volledige Ebenflüh Shooting Range zonlicht kreeg. Het was dan ook een hele uitdaging om de gevechtsvliegtuigen, kleine vliegtuigen en helikopters die door de Ebenflüh Shooting Range vlogen, correct te belichten zonder dat het onderwerp of de achtergrond onder- of overbelicht werd. Zo vlogen de gevechtsvliegtuigen met hoge snelheid van donkere gebieden die zich in de schaduw bevonden naar de andere kant van de Ebenflüh Shooting Range dat zich al volop in het zonlicht bevond. Daarbij kwam ook nog de extra moeilijkheid dat de vliegtuigen en helikopters vanuit verschillende richtingen kwamen aangevlogen waardoor de instellingen van de camera steeds moesten worden aangepast. Zoals steeds maakte ik de gemaakte foto’s op de Ebenflüh Shooting Range in de M-stand van mijn Nikon Z6II camera en maakte ik vaak ook gebruik van belichtingscompensatie en een iets hogere ISO waarde. Omdat ik ook veel tijd steek in de nabewerking van mijn gemaakte RAW-beelden focuste ik mij vooral op het histogram waarna ik later nog aanpassingen kon maken in Adobe Lightroom.

Panning-festival

Doordat je tijdens Axalp Fliegerschiessen vliegtuigen en helikopters kan fotograferen die langs de bergwanden vliegen, is de verleiding dan ook zeer groot om foto’s te maken met de bekende panning-techniek. Door gebruik te maken van deze techniek beweegt de fotograaf mee met het gefotografeerde onderwerp en maakt hij gebruik van iets langere sluitertijden zodat de achtergrond op de foto wazig wordt. Deze techniek is dan ook vooral populair bij sport- en actiefotografie. Foto’s die gemaakt werden met de panning-techniek komen dan ook het best tot hun recht wanneer er een contrastrijke achtergrond is zoals bomen of in dit geval bergwanden. Doordat zowel gevechtsvliegtuigen alsook kleine vliegtuigen en helikopters met hoge snelheid voor de Ebenflüh Shooting Range vlogen leidde dit vaak tot een heus panning-festival. Het op voorhand oefenen van deze techniek is wel sterk aangeraden en ook het gebruik van een monopod of balhoofd statief zorgt voor betere resultaten. Voor een goed panning-shot gebruik ik steeds deze regel: maak tien foto’s en er zal steeds één of twee perfecte shots tussen zitten. Doordat je meebeweegt met het onderwerp is de kans op bewegingsonscherpte zeer groot waardoor je veel foto’s zal moeten maken wanneer je één perfect beeld wil. Voor het scherpstellen van de camera bij de panning-techniek is het belangrijk dat de camera tijdens het meetrekken het onderwerp scherp houdt. Dit doe je door de scherpstelstand van de camera in te stellen op continue auto-focus (AF-C). Wanneer je met deze instelling het scherpstelpunt op het onderwerp richt, kun je deze als het ware ‘vasthouden’ door de ontspanknop half in te drukken. De camera zal dan continu de afstand tot dit onderwerp berekenen waardoor dit scherp blijft. Ook tijdens het meebewegen van de camera krijg je dus een snel onderwerp. Ook bij het toepassen van de panning-techniek leverde de Nikon Z 100-400mm f/4.5-5.6 VR S lens in combinatie met de Nikon Z6II camera fantastische prestaties. Doordat deze lens is uitgerust met Inner Balance technologie blijft het zwaartepunt van de lens behouden bij het veranderen van de zoom en biedt dit meer stabiliteit wanneer je bewegende voorwerpen wil fotograferen.

Conclusie

Deze lens is een geweldige allround zoomlens om mee te nemen en levert fantastische prestaties. Ondanks het hoge prijskaartje ligt de prijs/kwaliteit-verhouding zeer hoog door zijn veelzijdigheid en zijn weerbestendige behuizing. Zijn gebruiksvriendelijke bediening, compact ontwerp en licht gewicht zorgen voor extra bedieningsgemak wat bij andere supertelelenzen wel eens anders kan zijn. De mogelijkheid om teleconverters te gebruiken bij deze lens biedt ook heel wat extra mogelijkheden en voordelen. Het feit dat deze lens perfect kan gebruikt worden voor zowel actie, sport, natuur alsook landschapsfotografie zal deze ongetwijfeld in de nabije toekomst zeer populair maken bij heel wat fotografen. Ik was alvast bijzonder blij dat ik deze lens kon gebruiken voor mijn eerste trip naar het bekende Axalp Fliegerschiessen in Zwitserland.

Nikon Z 100-400mm F/4.5-5.6 VR S-line Nikkor

€2.849,00

Koop op Kamera-express.be

Kamera-express.be

Nikon Z 100-400mm f/4.5-5.6 VR S hybride objectief

Koop op Awin1.com

Awin1.com