De eilanden van Helgoland zijn ideaal om de grijze zeehond te fotograferen. Ik maakte er zowel romantische, schattige als agressieve beelden. Lees hier hoe de foto’s tot stand kwamen.
De volgende dag sprak ik weer met wachter Engbert. Terwijl ik met hem in gesprek was, lagen er op gepaste afstand drie volwassen grijze zeehonden. Eentje ervan was gezien haar buikomvang duidelijk drachtig. Terwijl de zeehonden het merendeel van de dag vooral liggen te dutten, gedroeg het drachtige vrouwtje zich een beetje onrustig. Ze begon wat heen en weer te kruipen, van links naar rechts, maar wel in de beschutting van de duinrand. “Nu zal het niet lang meer duren voordat het jong geboren wordt”, vertelde Engbert.
En inderdaad, na een minuut of dertig was het zover. Het jong kwam eerst met het bolletje tevoorschijn en een paar tellen later lag het al op het gele strand van Düne.
Het werd eerst wat besnuffeld door moeders en weldra tilde het zijn of haar kop op om neuscontact met ma te maken. Die zou het jong de volgende drie weken van melk gaan voorzien. En wel prima melk, met een vetgehalte van 45 procent! “Nu weegt het jong nog zo’n tien kilo, maar elke dag komt daar ongeveer twee kilo bij”, vertelde een glunderende Engbert.
Het ging een tijd niet goed met de grijze zeehond. In de Waddenzee is het grotere familielid van de gewone zeehond tijdens de Middeleeuwen door de mens uitgeroeid. Eind jaren zeventig kwam er een stop op vergunningen voor de commerciële jacht. In de jaren tachtig werd er weer voorplanting waargenomen, onder ander in de Nederlandse kustwateren. Ook op Düne gaat het goed. Ondanks de toeristendruk stijgt de populatie daar ieder jaar. Afgelopen seizoen werden er zelfs 530 jongen geboren, een nieuw record!
De grijze zeehonden tonen geen enkele vrees voor de mens, vooral als je rustig op het stand gaat liggen of zitten. Over het algemeen liggen de beesten op het strand te rusten en te slapen. Dat is prima voor leuk beeld, maar het wordt pas echt interessant als twee zeehonden besluiten met elkaar te gaan stoeien. Meestal is dit een mannetje en een vrouwtje. Dit gebeurt met regelmaat op het strand, maar bij voorkeur in het water vlakbij het strand.
Op een van de dagen tijdens mijn bezoek aan Düne stond er bijzonder veel wind, pal vanuit zee op het strand. Het opwaaiende zand en de stevige branding zorgden voor een uitdagende werksituatie. Maar juist die elementen zorgden voor een extraatje toen een tweetal zeehonden in de branding met elkaar gingen ravotten. Het water botste met regelmaat tegen de ruggen van de zeehonden en spatte hoog op. Met de autofocus van de camera gericht op de zeehonden, ingesteld op continue focus, wachtte ik met fotograferen tot het moment dat een watergolf de spelende zeehonden zou raken. Zo kon ik uiteindelijk ‘het’ moment in beeld vangen. De kunst bij dit soort fotografie is om zoveel mogelijk foto’s te maken. Achteraf zul je altijd zien dat de meeste beelden niet naar wens zijn, bijvoorbeeld vanwege de houding van de dieren of omdat het opspattende water niet het beoogde effect heeft opgeleverd. Je wilt niet een enkel beeld overhouden waarbij het water de zeehonden nog niet heeft bereikt of ze juist volledig overspoelt heeft.
Veel komt in deze winterperiode samen: de geboorte van de jongen, de schermutselingen tussen mannetjes én paringen. Dat zijn allemaal prachtige momenten om te fotograferen. Aan het einde van mijn laatste dag hoorde ik de melodieuze roep van een groot zeehondenmannetje. Hij had een vrouwtje op het oog en blijkbaar ook amoureuze plannen, want plots ging hij met grote snelheid op haar af. Zij vluchtte richting de zee, maar werd door het veel sterkere en grotere mannetje ingehaald – de paring volgde al snel. Ik kon het hele tafereel volgen en fotograferen met de camera ingesteld op continue autofocus en een hoge ISO om de actie scherpt in beeld te krijgen. Na de daad bleven ze – terwijl het zonlicht afzwakte – naast elkaar op het stand liggen. Zo bruut als het in het begin, zo romantisch oogde het tafereel na afloop. Gezien de totale draagtijd van een jaar, kan het dus zomaar dat hun jong deze winter op hetzelfde strand wordt geboren.
Autoreis
Vanuit Luik is het met de auto naar Cuxhaven in Duitsland ongeveer 520 kilometer. In de haven van dit stadje kan je de boot naar Helgoland nemen. Bij de haven is ook een grote parkeerplaats waar je je auto voor een langere periode kan parkeren.
Bootreis
Vanuit Cuxhaven kan je in de winterperiode naar Helgoland varen. Soms kan de zee behoorlijk ruw zijn op weg naar Helgoland. Neem voor de zekerheid altijd pillen tegen zeeziekte mee. Het is raadzaam om via de website www.cassen-eils.de al de kaarten voor de overtocht te bestellen. Voor de tocht vanaf Helgoland naar Düne, die 10 minuten duurt, vertrekt ieder half uur een boot. Vanaf Oberland kan je met een verrekijker al Düne observeren en de zeehonden zien liggen.
Overnachten
Op www.helgoland.de kan je een boeking maken voor een pension, appartement of jeugdherberg. Deze zijn volop aanwezig op zowel Unter- als Oberland. Indien je verblijft op Unterland kan je zowel via een trap als met de lift naar Oberland.
Beste tijd
De beste tijd voor zeevogels loopt van mei tot juli, om trekvogels te observeren is ook oktober een goede maand. De zeehonden vind je het gehele jaar door op Düne, maar voor de jonge grijze zeehonden zijn de maanden medio november, december tot half januari interessant. De geboortepiek ligt in december.
Toegankelijkheid
Vanwege de toeristische druk op de zeehondenkolonie zijn de afgelopen twee jaar meer restricties ingesteld. Zo was het noordelijke strand afgesloten en was het strand alleen vanaf de houten vlonder te zien. Houd hier rekening mee en check dit vooraf op de website van Verein Jordsand: www.jordsand.eu. Ook met de reisbeperkingen rondom covid-19 dien je je goed van tevoren op de hoogte te stellen. Op de website van de vereniging wordt ook de actuele stand van de geboorte van grijze zeehonden bijgehouden.
Dit artikel is geschreven door vaste Shoot-medewerker Edwin Giesbers. Ook de beelden zijn door hem gemaakt. Op zijn website vind je meer beelden van hem en informatie over zijn werk als natuurfotograaf. Edwin schreef bovendien een boek over macrofotografie.
Schrijf je in op onze nieuwsbrief en ontvang elke woensdag en vrijdag het beste uit de fotografiewereld in je mailbox.
Krijg Shoot Magazine 6 keer per jaar (inclusief 2 extra dikke dubbelnummers) vol inspiratie, tips en fotoplezier rechtstreeks in je brievenbus.
