De Sony Alpha A7 en A7r zijn de eerste compacte systeemcamera’s met fullframebeeldsensor. Shoot ging aan de slag met een preproductiemodel van de Alpha A7r.
Getest: Sony Alpha A7r
Nadelen
Beoordeling
Adviesprijs
De Sony Alpha A7 en A7r zijn de eerste compacte systeemcamera’s met fullframebeeldsensor. Shoot ging aan de slag met een preproductiemodel van de Alpha A7r.
Toen Sony vorig jaar de Cyber-shot R1 voorstelde – de eerste compactcamera met full-framebeeldsensor – vroegen velen zich af of Sony ook een versie met verwisselbare lenzen zou maken. Het antwoord is er nu, in de vorm van de Alpha A7 en A7r. Ondanks de grotere sensor blijven ze erg compact: ze zijn nauwelijks groter dan sommige NEX-modellen met cropsensor.
Het belangrijkste verschil tussen de beide toestellen is de beeldsensor. De A7 bevat een full-frame Exmor CMOS-sensor met 24,3 megapixel, terwijl de A7R een full-frame Exmor CMOS-sensor met 36,4 megapixel kreeg, zonder optische low-pass filter (laagdoorlaatfilter). Zo’n filter is bedoeld om moiré (storende interferentie in fijne patronen) tegen te gaan, maar wordt op steeds meer high-end camera’s weggelaten. Opvallend: Sony kiest voor dezelfde resolutie als Nikon bij zijn full-framecamera’s D610 (24 megapixel) en D800 (36 megapixel).
Een tweede verschilpunt is het autofocussysteem. De A7 gebruikt een Hybrid AF-systeem. Hierbij zitten op de beeldsensor speciale pixels die gebruikt worden voor snelle fasegebaseerde autofocus; die wordt gecombineerd met contrastdetectie die het volledige livebeeld kan benutten. De autofocus in de A7r werkt alleen met contrastdetectie en is daardoor trager.
Met een adapter kun je Alpha-lenzen op de A7 en A7r gebruiken.
Bouw en bediening
De A7r kreeg een strak en klassiek design. Het toestel is compact maar ligt toch goed in de hand, mede dank zij de handgreep die aan de voorzijde uitsteekt. De camera voelt verrassend zwaar aan; de body is dan ook vervaardigd uit een stevige magnesiumlegering. De body en de nieuwe lenzen (waarover verder meer) zijn stof- en spatwaterdicht.
De bovenzijde wordt gedomineerd door de piramidevormige constructie waarin de elektronische zoeker is ingebouwd. Die zoeker geeft een haarscherp beeld dat niet onderdoet voor een optische zoeker. Nog aan de bovenzijde vinden we de aan-uitknop, een instelwieltje voor de opnamestand, een wieltje om belichtingscompensatie in te stellen, en één van de drie C-knoppen (voor ‘Custom’) waaraan je zelf een functie kunt toekennen. Ik koppelde er de ISO-instelling aan. Aan de voor- en aan de achterzijde zit een instelknop waarmee je naargelang de gekozen opnamemodus de sluitertijd of het diafragma instelt. Daardoor is de A7r prima in manuele modus te bedienen.
Aan de achterzijde vinden we het kantelbare 3inch lcd-scherm en nog meer knopjes; De functietoets geeft snel toegang tot instellingen als de transportmodus, flitsinstellingen en scherpstelgebied. Voor minder frequent gebruikte instellingen is er de menutoets. Het is nu veel handiger geworden om tussen de zes hoofdtabbladen van het menu te scrollen. Minder handig is de positie van de recordknop om een filmopname te starten: die zit aan de rechterkant van de camera.
Bij de instelmogelijkheden vinden we niet echt verrassingen. Om de look and feel van je foto te wijzigen zijn er de vertrouwde creatieve stijlen Standaard, Levendig, Neutraal, Doorzichtig (Clear), Diep, Licht, Portret, Landschap, Zonsondergang, Nachtscène, Herfstbladeren, Zwart-wit en Sepia. Eveneens van de partij zijn de Foto-effecten – zeg maar digitale filters – Speelgoedcamera, ‘Hippe kleuren’, Posterisatie, Retrofoto, ‘Zachte felle kleuren’, Deelkleur, ‘Hoog contrast monochroom’, Softfocus, HDR, ‘Mono met rijke tonen’, Miniatuur, Waterverf en Illustratie. We vragen ons wel af waarom je een dure full-framecamera zou gebruiken om een digitaal effect toe te passen dan elke smartphone vandaag aan boord heeft.
Zowel de A7 als de A7R heeft wifi aan boord. Je kan de camera’s vanop afstand bedienen met de app Sony PlayMemories Mobile (iOS en Android), en foto’s bekijken en delen op je smartphone en tablet. Er zijn ook aparte apps voor meervoudige belichtingen om time-lapseopnames te maken. Deze draadloze mogelijkheden werkten echter nog niet op het preproductiemodel dat wij konden testen.
Een voordeel van de fullframesensor is de beperkte scherptediepte.
Lensvattingen
Tegelijk met de introductie van de A7 en A7R kondigde Sony aan dat de merknaam NEX op termijn verdwijnt. Voortaan varen alle camera’s met verwisselbare lenzen onder de merknaam ‘Alpha’. De productnaam bestaat uit de letter ILC (voor interchangeable lens camera) met de toevoeging E of A die verwijst naar de lensvatting: E voor E-mount, A voor A-mount.
Het fundamentele onderscheid tussen E-mount en A-mount is de afstand tussen de lensvatting en de beeldsensor. E-lenzen zijn ontworpen voor spiegelloze systeemcamera’s, met een korte afstand tussen lensvatting en sensor. A-lenzen zijn bedoeld voor camera’s met een spiegel (translucent mirror bij Sony) en hebben daardoor meer afstand tussen de lensvatting en de sensor nodig.
Alle bestaande A-lenzen zijn bruikbaar op camera’s met E-lensvatting, mits je een mount adapter (bevestigingsadapter) gebruikt. Zo’n adapter is een tussenstuk dat ervoor zorgt dat de achterzijde van de A-lens op de juiste afstand van de sensor zit. Sony’s eigen adapters voor A-lenzen bevatten een elektronische koppeling zodat lichtmeting, diafragma en autofocus werken. (Er bestaan ook adapters om lenzen van andere merken op E-camera’s te gebruiken; het zou ons hier te ver leiden om daarop in te gaan.)
Daarnaast moet je ook weten voor welk soort sensor de lenzen geoptimaliseerd zijn: voor een cropsensor of een full-framesensor. Een lens voor een cropsensor, zoals de A-mount DT-serie van Sony, heeft een kleinere beeldcirkel die een full-framesensor niet volledig afdekt; alleen het midden van de sensor wordt belicht.
Om zwarte hoeken in je foto te vermijden kan je de full-framecamera instellen op cropmodus, zodat alleen het midden van de sensor gebruikt wordt (je houdt dan uiteraard minder pixels over). Omgekeerd kan je ook een lens voor een fullframecamera op een cropcamera plaatsen, maar de kleinere sensor zal sowieso alleen het midden van het beeld vastleggen. In beide gevallen moet je rekening houden met een ‘cropfactor’: de brandpuntsafstand lijkt langer te worden met een factor x1,5.
Onthoud: A-lenzen werken op A-camera’s en op E-camera’s (met adapter): E-lenzen werken alleen op E-camera’s.
Lenskeuze
Sony heeft alvast vijf fullframeobjectieven met FE-vatting (full-frame E-mount) aangekondigd. De FE 28-70mm F3.5-5.6 met beeldstabilisatie is een standaardzoom die met de A7 gebundeld wordt als kitlens, en apart 499 euro gaat kosten.
Eind november kwam daar de Carl Zeiss Sonnar T* FE 35mm F2.8 ZA-groothoeklens (1.000 euro) bij. Op de andere lenzen is het wachten tot 2014. Met vast maximaal diafragma zijn dat de FE 24-70mm F4 ZA (1.200 euro) en de Carl Zeiss Sonnar T* FE 55mm F1.8 ZA (1.000 euro). De FE 70-200mm F4 G OSS-telezoom (prijs nog onbekend) rondt het rijtje af.
Voor deze test leverde Sony ons vroege versies van de FE 28-70mm, de FE 35mm en ee FE 55mm. Van die drie voelt de compacte FE 35mm zich het beste thuis op de A7r. De optische kwaliteit van de lens is prima; ze doet recht aan de 36 megapixelsensor in de A7r. Bij de grootste diafragma’s is de scherpte in de hoeken iets minder, maar niet storend. We merkten geen vignettering.
Af en toe hadden we een iets ruimere groothoek gewenst – we hopen dat de plannen voor een FE 28mm of zelfs een FE 24mm op de tekentafel liggen bij Zeiss. Het is ook jammer dat Zeiss geen diafragmaring op de lens plaatste, zoals bij de Cyber-shot RX1; dat had het retrogevoel nog sterker gemaakt.
De FE 55mm heeft een iets langere brandpuntsafstand dan we van een standaardlens verwachten, maar is in de praktijk prima bruikbaar. Met zijn maximaal diafragma van f/1,8 is een flinterdunne scherptediepte mogelijk, en de achtergrond wordt mooi onscherp weergegeven. Ook hier is de optische kwaliteit uitstekend. Minder geslaagd is de lensdop die bij ons testexemplaar zat: die past niet goed en kwam voortdurend los te zitten. Hopelijk is de definitieve versie solider.
De standaardzoomlens FE 28-70mm lijkt ons niet de beste partner voor de A7r. Hier is het verlies aan scherpte in de hoeken merkbaarder.
De prestaties
De 36 megapixelsensor levert haarscherpe beelden op. Het dynamisch bereik is groot, met ook in de schaduwpartijen nog heel wat detail. In onze testfoto’s konden we geen moiré opmerken, al betekent dat niet dat de A7r er nooit last van zal hebben. Voor onze test gebruikten we overigens alleen opnames in jpeg-formaat in de hoogste kwaliteit, die zijn 12 tot 30 megabytes zwaar. Het raw-formaat van de A7r werd op het moment van onze test nog niet ondersteund door Adobe Lightroom.
Zoals reeds vermeld gebruikt de A7r een autofocussysteem gebaseerd op contrastdetectie. Je kan kiezen om alle AF-punten te gebruiken, of één van negen zones, of het centrale AF-punt, of een zelf te selecteren punt. Bij die laatste optie (‘Flexibel punt’) kan je nog kiezen of die punten groot, medium of klein moeten zijn. Met de kleinste maat, ‘Flexibel punt’, kan je het AF-punt op een van 309 posities plaatsen.
De autofocus is niet zo snel als die op de nieuwste systeemcamera’s van Panasonic of op Sony’s eigen SLT-modellen, maar snel genoeg voor de meeste situaties. De continu-autofocus heeft weinig problemen met goed voorspelbare bewegingen zoals auto’s, fietsers en lopers, maar verslikt zich in onvoorspelbare bewegingen. Maar goed; de A7r was zeker nooit bedoeld als actiecamera, we gaan hem daar ook niet op afrekenen.
Conclusie
De A7r is een knappe camera die goed in de hand ligt, vlot te bedienen valt en een prima kwaliteit levert. De richtprijs van 2.100 euro voor de body komt overeen met wat je vandaag in de winkel voor een Nikon D800 betaalt, die een vergelijkbare sensor bevat. Daarbij moeten we wel opmerken dat de nieuwe lenzen voor het FE-systeem behoorlijk pittig geprijsd zijn; de Zeiss 55mm F1.8 kost meer dan het dubbele van de nieuwste Nikon 50mm f/1.4. Je kan dan beginnen te discussiëren over verschillen in optische kwaliteit, maar het feit blijft dat een A7-body met de aangepaste compacte lenzen samen een pak duurder uitvalt. Verder blijft het onbegrijpelijk dat een toestel in deze prijsklasse geleverd wordt zonder externe batterijlader; herladen gebeurt via de usb-aansluiting.
Specificaties Sony Alpha A7r:
Prijs: 2.100 euro
Resolutie: 7/360 x 4.912 pixel
Sensor: CMOS, 24 x 35,9 mm
Lensvatting: Sony E-mount
Gevoeligheid: Auto; ISO 100-25.600
Opnamestand: Auto/P/S/A/M; 9 scènes
Lichtmeting: Multi, centraal, spot
Scherpstelling: 309-punts AF of manueel
Burstmodus: 5 fps
Geheugen: Memorystick Pro Duo, SD-kaart
Afmetingen: 127 x 94 x 48 mm
Gewicht: 470 gram
Schrijf je in op onze nieuwsbrief en ontvang elke woensdag en vrijdag het beste uit de fotografiewereld in je mailbox.
Word abonnee van Shoot!
Krijg Shoot Magazine 6 keer per jaar (inclusief 2 extra dikke dubbelnummers) vol inspiratie, tips en fotoplezier rechtstreeks in je brievenbus.
