Kodak kennen we allemaal van de camera’s en filmrolletjes, maar het merk verkoopt vandaag steeds vaker zijn merknaam aan derde partijen.
Kodak werd in 1888 opgericht door George Eastman en groeide uit tot een van de meest invloedrijke bedrijven in de geschiedenis van de fotografie. Met de introductie van betaalbare camera’s en rolfilm maakte Kodak fotografie toegankelijk voor de gemiddelde consument en bijgevolg werd het merk gedurende de rest van de twintigste eeuw een vaste waarde in huishoudens wereldwijd. Zelfs vandaag hoor je nog af en toe iemand verwijzen naar hun camera als een “Kodak”, terwijl het merk al lang geen camera’s meer geproduceerd heeft en de voorbije jaren eerder als lifestyle merk door het leven gaat.
Ironisch genoeg speelde Kodak zelf een rol in de ontwikkeling van digitale fotografie, maar het bedrijf slaagde er niet in die technologische omslag tijdig te vertalen naar een duurzaam businessmodel. Terwijl concurrenten volop gingen inzetten op digitale camera’s en later smartphones, bleef Kodak te lang vasthouden aan film als kernproduct. Dit zorgde uiteindelijk in 2012 voor het faillissement van het bedrijf. Kodak verdween niet helemaal, maar de situatie markeerde wel een duidelijk keerpunt. Grote delen van de traditionele camera- en consumentenactiviteiten verdwenen of werden afgestoten, en het merk moest zichzelf opnieuw uitvinden.
In de jaren na de herstructurering verschoof de focus van Kodak steeds meer van productontwikkeling naar merkexploitatie. Het nieuwe businessmodel is vergelijkbaar met dat van McDonalds, een ander merk dat van geel en rood zijn huiskleuren gemaakt heeft. In plaats van zelf camera’s te ontwerpen, werd de iconische Kodak naam uitgeleend via licentieovereenkomsten. Kodak bleef wel actief in niches zoals filmrolletjes, filmproductie, industriële beeldvorming en printtechnologie, maar voor het grote publiek verdween het merk grotendeels uit de camerawereld. Wat bleef, was een uitzonderlijk sterke en op nostalgie gebaseerde merkherkenning — en precies die waarde werd steeds vaker commercieel benut.
Die strategie is vandaag het duidelijkst zichtbaar in de opkomst van Kodak Apparel. Wat begon als een gelicentieerd kledinglabel in Zuid-Korea, groeide uit tot een volwaardig lifestyle-merk met honderden fysieke winkels. De collectie bestaat uit kleding en accessoires die zwaar leunen op Kodak’s visuele erfgoed: het klassieke logo, primaire kleuren en grafische verwijzingen naar analoge fotografie. Opvallend is dat de doelgroep hier niet per se fotografen zijn, maar een jong publiek dat gevoelig is voor nostalgie en retro-esthetiek. De recente opening van een pop-upwinkel in Hong Kong bewijst dat er ook buiten Zuid-Korea een doelgroep te vinden is.
Kodak Apparel is trouwens geen uitzondering. Samenwerkingen met sport- en modebedrijven, zoals een collectie met Reebok en brillenmerk EssilorLuxottica, plaatsen Kodak steeds explicieter in een lifestyle- en streetwearcontext. In die samenwerkingen fungeert Kodak niet als producent, maar als cultureel symbool.
Gelukkig blijft de Kodak naam momenteel toch nog wat verbonden met fotografie dankzij de Kodak Charmera. De camera wordt net zoals bovenstaande producten niet door Kodak zelf ontwikkeld, maar door het Hongkongse bedrijf RETO, dat bekendstaat om eenvoudige, betaalbare analoge camera’s met een retro-uitstraling. De superkleine Charmera met Kodak-stijl en kleuren kost 30 euro in Azië en zo’n 50 euro in de Benelux, en is verkrijgbaar in verschillende uitvoeringen, die je enkel kan krijgen door in ware Labubu-stijl een willekeurige verpakking te kopen. Technisch gezien heeft de camera weinig te bieden en is de Charmera vooral bedoeld als leuk accessoire.
Schrijf je in op onze nieuwsbrief en ontvang elke woensdag en vrijdag het beste uit de fotografiewereld in je mailbox.
Krijg Shoot Magazine 6 keer per jaar (inclusief 2 extra dikke dubbelnummers) vol inspiratie, tips en fotoplezier rechtstreeks in je brievenbus.
