Capture One is een waardig alternatief voor fotobewerkingsoftware zoals Lightroom. Piet Van Den Eynde vertelt je er alles over in deze workshop.

Capture One sprong in december van versie 12 naar versie 20. Wie denkt dat ze 8 versies overgeslagen hebben, heeft het verkeerd. Eigenlijk is dit gewoon versie 13, maar wellicht vond de marketing-afdeling versienummer 20 cooler klinken voor het nieuwe decennium. Uiteraard pakt deze versie ook weer uit met een aantal nieuwigheden en verbeteringen. We overlopen de belangrijkste in dit artikel en vergelijken met grote concurrent Lightroom Classic. Piet Van den Eynde

De verbeterde Color Editor

Goede controle over kleuren in je RAW-bestanden is al jaren een van de belangrijkste selling points van Capture One. Het hart van dat kleurbeheer vind je in de Color Editor, die in drie versies bestaat: een Basic, een Advanced en eentje specifiek voor huidtinten. Die eerste gedaante is verbeterd: het kleurenspectrum wordt nu opgesplitst over acht zones in plaats van zes. Op het eerste gezicht lijkt Capture One daarmee Lightroom enkel bij te benen, dat al sinds mensenheugnis 8 kleurenregelaars heeft.

Zeker de – voor Capture One alvast – nieuwe oranje regelaar is een hele handige, want die schuifregelaar is voor mensenfotografen heel belangrijk voor het bijwerken van huidtinten.

De Color Editor bestaat in drie versies: een Basic, Advanced en eentje specifiek voor huidtinten. Die laatste maakt Capture One al jaren een geliefde raw-converter van portretfotografen terwijl de eerste in versie 20 een paar interessante aanpassingen onderging.

Daarnaast heeft Capture One nu ook een Direct Color Editor: een pipet waarmee je op om het even welke kleur in een foto kan klikken. Daarna sleep je hem naar links of rechts om de tint van die kleur aan te passen. Ook hier heeft Lightroom iets vergelijkbaars met het Target Adjustment Tool. Maar de Direct Color Editor laat je toe om sneller te werken: gewoon horizontaal slepen verandert de Kleurtint. Verticaal slepen verandert de Verzadiging en wanneer je met ingedrukte Option/Alt toets sleept, verander je de Helderheid (Brightness). Zo kan je wel heel snel werken. Bovendien kan je, door te klikken op het icoontje met het naar links en rechts wijzende pijltje, andere sneltoetsen definiëren. De instellingen voor Hue en Lightness hebben nu ook een groter bereik. Dat missen sommige fotografen die Lightroom gewoon zijn soms wel.

Klikken op het naar links en rechts wijzende pijltje laat je toe om de sneltoetsen voor dit gereedschap te wijzigen.

In het voorbeeld activeerde ik de Direct Color Editor en klikte ik op de blauwe muur. Ik sleepte achtereenvolgens de cursor naar links, naar boven en toen met ingedrukte Option-toets op mijn Mac nog eens naar links. Zo maakte ik met een minimum aan muisbewegingen en kliks de muur donkerder, meer verzadigd en meer ‘appelblauwzeegroen’. In Lightroom zou dat een pak bewegingen en tijd gevraagd hebben.

Geavanceerde toepassingen

Door op het ellipsis-symbooltje (…) te klikken, kan je het bereik van de kleurzones aanpassen. Je kan nu ook een geselecteerd kleurbereik visueel weergeven door ‘View Selected Color Range’ aan te vinken. De rest van de foto wordt dan grijs weergegeven.

Niet nieuw in Capture One 20 maar nog altijd wel heel interessant is dat je een kleurbereik kan omvormen naar een laagmasker, om op die manier lokale aanpassingen door te voeren enkel op die specifieke kleuren.

Volledigheidshalve geven we nog even mee dat je in tegenstelling tot Lightroom’s HSL-equivalent, de Color Editor in Capture One ook lokaal kan toepassen via een laag met een laagmasker. Stel, je hebt een foto van iemand met een oranje das en een oranje broek, en je wilt enkel de broek rood omkleuren, en de das niet. Dat kan door het Color Editor-gereedschap in een aparte laag toe te passen. Met een laagmasker geef je dan aan waar het effect al dan niet zichtbaar mag zijn.

Verbeteringen aan het uitsnedegereedschap

Het uitsnedegereedschap (Crop tool) (1) in Capture One 20 werd ook onder handen genomen. De uiteindes van je nieuwe uitsnede worden nu beter aangeduid (2). Ook zijn er twee nieuwe sneltoetsen, die overigens al langer in Lightroom bestonden: de Option (Mac) / Alt (Win)-toets laat je het cropgebied centraal te definiëren vanuit het centrum waar je klikt. Met ingedrukte Shift-toets beperk je de uitsnede tot dezelfde verhouding als de oorspronkelijke foto. Door de muis buiten de crop-rechthoek te houden, kan je nu ook roteren. Door de Grid-knop (3) in te drukken kan je een raster oproepen. Dat maakt het handiger om je foto’s bij te snijden volgens de regel van derden, die zegt dat je het belangrijkste onderwerp best op een van de vier ‘ankerpunten’ in je beeld zet. Die ankerpunten worden gevormd door de snijpunten van de twee horizontale en verticale lijnen waarmee je de hoogte respectievelijk breedte van je foto in drieën deelt. Het is daarnaast ook mogelijk om andere Crop overlays op te roepen, zoals de straal van Fibonacci.

Het High Dynamic Range Paneel

Wat in Lightroom Shadows en Highlights heet en onderdeel is van het Standaard paneel, heet bij Capture One High Dynamic Range. In dat HDR-paneel vind je dan de regelaars voor de Shadows en de Highlights terug. Tot en met versie 12 konden die twee regelaars in Capture One elk maar één kant uit: je kon de schaduwen enkel lichter maken en de hooglichten enkel donkerder. Zo kreeg je contrastarme foto’s met detail zowel in de hooglichten als de schaduwen. Kortom, foto’s met een schijnbaar hoog dynamisch bereik. Dat is ook hoe je die regelaars meestal zal willen gebruiken: positieve hooglichten gecombineerd met negatieve schaduwen. Nieuw in Capture One 20 is dat je beide regelaars nu ook in de tegengestelde richting kan gebruiken. Je kan dus positieve waardes voor hooglichten of negatieve waardes voor schaduwen gebruiken, waardoor het HDR-gereedschap polyvalenter wordt. Ook deze mogelijkheid zit al jaar en dag in Lightroom.

Houd er rekening mee dat presets en Capture One Styles die je met versie 20 maakt en die instellingen uit het vernieuwde HDR paneel bevatten, niet compatibel zijn met oudere versis van Capture One. Omgekeerd zijn presets uit oudere versies wel bruikbaar in Capture One 20.

Witpunt en zwartpunt instellen

Wanneer je een foto hebt waarbij het histogram links en rechts niet helemaal tot het einde gaat, zijn er twee mogelijkheden. Ofwel heb je een mistlandschap gefotografeerd – dan is zo’n histogram niet meer dan normaal. Of het ontbreekt je foto aan een beetje pit. Verstokte Photoshop-gebruikers weten dat ze dan met een Niveaus-aanpassingslaag met het witte pipetje kunnen klikken op het lichtste deel van de foto om dat puur wit te maken. Met het zwarte pipetje op het donkerste deel van de foto ‘forceer’ je dat naar puur zwart.

Capture One heeft al jaren ook een Niveaus-gereedschap. Maar dat gereedschap is niet altijd even intuïtief wanneer je niet gewoon bent om ermee te werken of geen Photoshop-background hebt. Vanaf Capture One 20 kan je het wit- en zwartpunt nu ook instellen met de nieuwe Whites- en Blacks-schuiregelaars op het HDR-paneel. Op die manier probeert Capture One wellicht ook Lightroom-switchers terwille te zijn.

Verbeteringen in de laag-functionaliteit

Lagen zijn altijd al een van de verkoopsargumenten van Capture One geweest. Je moet lagen hier echter niet zozeer zien als een alternatief voor de klassieke pixel-lagen in Photoshop. Zo kan je bijvoorbeeld in Capture One geen twee of meerdere verschillende foto’s in elkaar gaan compositen. Capture One’s lagen zijn eerder een alternatief voor aanpassingslagen in Photoshop of de lokale aanpassingsgereedschappen in Lightroom. Zoals eerder vermeld kan je in Capture One, in tegenstelling tot Lightroom, bijna elk gereedschap, zoals bijvoorbeeld de Color Editor, ook lokaal toepassen. Je past dat gereedschap toe op een aparte laag en beperkt dan het effect ervan tot een deel van de foto via een laagmasker.

Om zo’n laagmasker te maken heb je drie manuele gereedschappen: een penseel, een radiaal en een verloopfilter. En je hebt een aantal semi-automatische gereedschappen zoals een luminantiemasker en de eerder besproken op kleurselecties gebaseerde maskers. Het aantal van die lagen per beeld is nog altijd beperkt tot 16, wat in de praktijk zelden onvoldoende is. Maar Capture One 20 voegt wel verbeteringen toe in het synchroniseren van laag-aanpassingen met andere foto’s. Zo kan je voortaan aangeven welke lagen je wilt kopiëren en toepassen op andere beelden en welke niet. In Lightroom kan je enkel kiezen per type aanpassing: verloopfilter, radiaal filter of aanpassingspenseel. Maar als je twee aanpassingen met het penseel geschilderd hebt op één beeld, dan kan je er niet één kopiëren en de andere niet. De soms omslachtige workaround in Lightroom is dan om ze allemaal te kopiëren en te plakken. Vervolgens verwijder je diegene die je niet wou hebben. In Lightroom is het minder handig dat je verschillende lokale aanpassingen geen naam kan geven, waar de lagen van Capture One wel hernoemd kunnen worden.

Ook is het zo – en hier bestaat geen workaround voor – dat wanneer een foto in Lightroom al lokale aanpassingen van een bepaald type (bijvoorbeeld radiale filters) heeft, dan worden die vervangen wanneer je er radiale filters van een andere foto mee synchroniseert of plakt. Bij Capture One komen gekopieerde aanpassingslagen gewoon boven op de eventuele lagen die de foto reeds had. Nieuw is verder dat je aanpassingen kan kopiëren en plakken tussen beelden van verschillende afmetingen. Dat maakt het mogelijk om bijvoorbeeld een ‘stramien-beeld’ te maken dat alle lokale aanpassingen die je op een bepaald type foto (bijvoorbeeld een landschap of een portret) bevat. De lagen van dat stramien-beeld kan je vervolgens kopiëren en plakken op andere foto’s. Het enige wat je dan nog moet doen is de instellingen een beetje te tweaken (bijvoorbeeld door de laagdekking aan te passen) en de bij die lagen horende maskers te maken of aan te passen.

De noise reduction engine van Capture One werd aangepast om hogere niveaus van ruisonderdrukking mogelijk te maken. Daarbij kunnen kleuren en details toch bewaard blijven. De mate van ruisonderdrukking is sowieso specifiek ingesteld voor verschillende combinaties van cameramerken en ISO-waarden. Om die reden geeft de standaard instelling vaak al een goed resultaat.

Vergelijking

De vorige Lightroom-update bevatte een nieuwe feature die al langer in Capture One zat: het tegelijkertijd kunnen exporteren met verschillende export-presets. Omgekeerd lijkt deze Capture One 20 nu een aantal klassieke Lightroom-features te emuleren. Het Deense softwareproduct is dan ook wellicht het meest voor de hand liggende alternatief voor wie om welke reden dan ook niet langer met Lightroom wil werken. Door switchers die tools te geven die ze in Lightroom gewoon zijn, willen de Denen die overstap zo makkelijk mogelijk maken. Niet voor niets bevat Capture One zelfs een ‘Lightroom’-werkruimte. Je vindt ze met de subtiele benaming ‘Migration’ onder het Window > Workspace menu.

Dit wil echter niet zeggen dat Capture One en Lightroom volledige klonen van elkaar aan het worden zijn, integendeel. Lightroom heeft nog altijd een aantal voordelen op Capture One. Zoals een betere Photoshop-integratie, het beter omkunnen met grote (lees: vele tienduizenden) foto’s in de catalogus en – voor wie daar belang aan hecht – de output-modules waarmee je in een handomdraai een boek, magazine of slideshow kan maken of foto’s kan afdrukken in een lay-out die je als sjabloon kan opslaan.

Capture One van zijn kant heeft betere kleurcorrectiegereedschappen in huis. En het kan vrijwel al zijn aanpassingen ook lokaal doen via lagen en laagmaskers. Bij Lightroom is dat lijstje veel beperkter. Notoire afwezige bij het Adobe-product zijn bijvoorbeeld lokale HSL-aanpassingen. Ook op het gebied van tethering werken de Denen sneller en vlotter dan de Amerikanen. Beide producten zijn dus geduchte alternatieven met hun sterke en zwakkere punten. Het hangt dus vooral van je persoonlijke workflow – en aan welke features je zelf belang hecht –af wat de meest aangewezen keuze is.

En de prijs?

Sommige switchers of fotografen die overwegen een overstap van Lightroom naar Capture One te willen maken, verwijzen ook naar de prijs als reden. De gedachtengang hierachter is dat je Capture One – behalve het te huren – nog altijd kan kopen als een klassieke ‘perpetuele’ licentie. Lightroom Classic is enkel beschikbaar als abonnementssoftware. Maar in de software-industrie is ‘perpetueel’ toch een relatief geveven. Ten eerste komt vroeg of laat de dag waar je ‘perpetuele’ software niet meer compatibel is met de laatste upgrade van je besturingssysteem. Dan moet je kiezen om met een verouderd OS verder te werken of alsnog je programma te updaten.

Capture One 20

Ten tweede moet je voor elke upgrade (zoals van de oude 12 naar de nieuwe 20) natuurlijk ook in de buidel tasten. Capture One 12 kostte bij zijn lancering eind 2018 299 dollar. Wie nu een goed jaar later de upgrade wil uitvoeren naar versie 20 betaalt opnieuw 159 dollar. Dat is amper minder dan wat een jaarabonnement van het Adobe Photography plan kost. Het voordeel van Capture One is dat het een kooplicentie is en dat je niet hoeft up te graden, maar af en toe wil je dat wellicht toch. Lightroom Classic mag dan enkel in een abonnement verkrijgbaar zijn, je krijgt er continue updates en ook Photoshop bij voor geavanceerde pixel-edits. Wil je als Capture One gebruiker ook Photoshop, dan ontsnap je toch niet aan dat abonnement … En ook niet aan Lightroom. Want je kan Photoshop apart huren, maar dat is – begrijpe wie kan – duurder dan het in combinatie met Lightroom Classic te huren. Dan zou het programma waar je in de eerste plaats van af wilde, toch weer op je computer opduiken. Al was het maar onder de vorm van een ongebruikte licentiesleutel!

Uiteraard zijn er ook voor Photoshop alternatieven, zoals Affnity Photo, dat steeds beter wordt. Maar dan moet je wel twee keer tijd investeren om een volledig nieuw programma aan te leren. En wat zei het spreekwoord ook al weer over tijd en geld? Kortom: Capture One 20 is een heel interessante en krachtige RAW-converter met een aantal unieke mogelijkheden. Die maken het pakket voor sommige fotografen wellicht een betere keuze. Maar het prijskaartje is wellicht niet het beste criterium om die keuze op te baseren.

Advertentie



Wil je beter leren fotograferen?

Neem dan een abonnement op Shoot Magazine (8x per jaar).

Shoot is hét fotografiemagazine voor en door enthousiaste fotografen. In Shoot vind je de beste tips en trucs, workshops en cursussen voor geslaagde foto’s, de knapste fotoplekjes in België, de helderste uitleg over fotografietechnieken, tests van nieuwe camera’s, lenzen en meer, plus foto’s van de beste Belgische fotografen.


LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in