Met de a1 lanceerde Sony dit jaar zijn nieuwe topmodel. Razendsnelle AF-technieken en hypermoderne hardware in een professionele body – het vlaggenschip doet alle foto- en videoliefhebbers watertanden. Zo heeft de camera niet alleen een hogeresolutiesensor, maar kan hij die ook razendsnel uitlezen voor hoge burstrates. Hoogste tijd om deze alleskunner aan de tand te voelen.

Sony a1

Ruim zeven jaar geleden zette Sony met de introductie van de fullframe systeemcamera a7 zijn eerste serieuze stap in de markt voor professionele beeldmakers. De jaren erna bewezen de geüpdatete iteraties van het oermodel hun kunnen, waardoor het merk een steeds grotere aanhang wist op te bouwen. Bovendien introduceerde Sony meerdere specialisten in de a-serie, om te voldoen aan de uiteenlopende eisen voor verschillende takken van fotografie. Zo is de a7 IV inmiddels de nieuwste versie van het instapmodel, is de a7R IV de modernste Sony met een hoge resolutie en richt de a7S III zich op professionals die een hoge gevoeligheid wensen. Bovendien lanceerde Sony in 2017 de razendsnelle a9 voor actiefotografen, die twee jaar later werd opgevolgd door de Mark II-editie met een performanceboost.

Met deze strategie slaagde de elektronicagigant erin steeds meer enthousiaste beeldmakers aan zijn zijde te krijgen. Die kwamen deels uit de kampen van andere merken; zij konden hun jarenlange investeringen in spiegelreflexen niet zomaar overboord gooien. Maar sinds een jaar of drie leveren ook Nikon en Canon systeemcamera’s voor professionals, waarmee ze hun achterstand gestaag inhalen. Bovendien probeert ook Panasonic inmiddels een graantje van de groeimarkt van fullframe systeemcamera’s mee te pikken.

Nu de verschillen steeds kleiner worden, vindt Sony de tijd rijp om opnieuw zijn kunnen te bewijzen. Dat doet het met een camera die op alle gebieden crème de la crème is. Want zo positioneert Sony zijn nieuwe vlaggenschip: of je nu actie, portretten of landschappen schiet, de a1 is er de optimale tool voor. En dan kan je er ook nog direct videobeelden in de extreem hoge resolutie van 8K mee maken.

Perfecte bouwkwaliteit

Van een professionele camera met dit prijskaartje (circa 7.300 euro) mag je natuurlijk de beste bouwkwaliteit verwachten. De a1 stelt op dit gebied absoluut niet teleur. De body zit uitstekend in elkaar en heeft op alle kritieke punten pakkingen die hem beschermen tegen de elementen. Stoffige of natte omgevingen en temperatuurverschillen zullen nauwelijks een uitdaging zijn – de a1 is gebouwd als een tank.

Gelet op de high-end specificaties en superieure bouwkwaliteit is het knap dat Sony de body zo compact heeft weten te houden. Waar andere fabrikanten met vergelijkbare camera’s kiezen voor een relatief grote body die in staande en liggende oriëntatie dezelfde bediening biedt, blijft Sony bij hetzelfde ontwerp als de andere a-camera’s. De handgreep heeft een vergelijkbare grootte als die van a7- en a9-modellen en biedt een even comfortabele en stevige grip. In combinatie met de 35mm- en 75mm-primelenzen waar wij de a1 vooral mee testten, is de balans perfect. Enkel als je flinke telelenzen gebruikt, zul je voor een optimale balans wellicht beter uit zijn met de optionele batterij grip.

Bediening Sony a1

Ook zijn alle bedieningselementen stevig verankerd in de body. Bovenop vind je drie draaischijven die zijn voorzien van een vergrendeling om onbedoelde verandering van de settings te voorkomen: de programmakeuze, belichtingscompensatie en de transportkeuze. Om die laatste zit nog een extra – eveneens vergrendelbare – ring, waarmee je de instelling van de scherpstelling bepaalt. Deze biedt je de mogelijkheid snel te wisselen tussen de enkelvoudige en continue autofocus, alsmede twee settings voor handmatige scherpstelling. Daarnaast heeft de a1 twee instelwielen om de parameters te wijzigen; één aan de voorkant voor je wijsvinger, de andere bedien je met je duim. Al deze wieltjes voelen zeer solide aan en zijn voorzien van een duidelijk relief, zodat ze een optimale grip bieden bij de bediening.

Hoe vaker je een camera ter hand neemt, des te belangrijker het is dat je hem optimaal aan jouw manier van fotograferen kan aanpassen. De Sony a1 biedt professionals daarvoor ruim voldoende mogelijkheden met drie zelf te configureren opties op het programmakeuzewiel en bijna elke knop die je van een gewenste functie kan voorzien. Ideaal voor mensen die zowel filmen als fotograferen met de camera: je kunt de knoppen per toepassing een andere functie geven. Omdat de camera relatief compact is, zijn alle belangrijke knoppen en draaischijven perfect bereikbaar met de vingers van je rechterhand.

Matig display, maar indrukwekkende zoeker

In tegenstelling tot bijvoorbeeld de Canon EOS R3 en Sony’s eigen a7S III heeft de a1 geen schermpje dat je kunt uitklappen en draaien. Wel kun je het 107 graden naar boven kantelen, en 41 graden naar beneden. Zo heb je vanuit lage en hoge standpunten toch goed zicht op je beeld. Het display is middels twee scharnieren aan de body gemonteerd; ook deze bevestiging maakt weer een heel solide indruk. Het 3inch-TFT-scherm is met een middelmatige 1,44 miljoen beeldpunten voldoende scherp en biedt vijf helderheidsinstellingen plus een zonmodus om in alle lichtsituaties goed afleesbaar te zijn. Voor een topcamera met deze prijs en mogelijkheden hadden we een iets groter scherm verwacht.

De touchfunctionaliteit werkt goed bij het bepalen van het scherpstelpunt of het te volgen onderwerp. Bovendien kun je bij deze Sony-camera, zoals geintroduceerd op de a7S III, ook de opties in het menu’s met een druk op het scherm veranderen. Het opgeruimde en van praktische kleurtjes voorziene menu-indeling heeft de a1 ook van die camera overgenomen.

Een van de indrukwekkendste features van de a1 is zijn elektronische zoeker. Deze is van het type OLED Quad-XGA en telt maar liefst 9,44 miljoen beeldpunten. Dit is de hoogste resolutie voor een EVF op dit moment (de a1 deelt dit record met de a7S III, die dezelfde elektronische zoeker heeft). Je kan het scherm zo instellen dat het beeld maar liefst 240 keer per seconde wordt ververst, maar dan laat de EVF het beeld met minder dan het maximale aantal pixels zien. Bovendien is het zoekerbeeld met deze setting wat kleiner. Afhankelijk van wat je schiet, moet je dus kiezen tussen resolutie of verversingssnelheid (60, 120 of 240 fps). Dat laat onverlet dat de zoeker telkens een prettig natuurgetrouwe weergave geeft van de scenes die je voor je lens hebt.

Resolutie én snelheid

De opvallendste eigenschap van de Sony a1 is dat hij een hoge resolutie combineert met snelheid. Het nieuwe topmodel in de a-reeks heeft daarvoor een 50,1megapixel-BSI-sensor met een dynamisch bereik van 15 stops. De ISO-gevoeligheid kan je instellen van 100 tot 32.000; als je foto’s maakt zelfs van ISO 50 tot 102.400.

Wil je nóg meer dan de vijftig megapixels, dan kan je de resolutie zelfs opschroeven tot 199 megapixels. In de Pixel Shift Multi Shooting-modus maakt de camera daarvoor zestien beelden op volledige resolutie door slim gebruik te maken van de ingebouwde beeldstabilisatie. In Sony’s desktopsoftware Imaging Edge kun je die beelden vervolgens samenbrengen in één beeld van 17.280 x 11.520 pixels. Waarschijnlijk zullen vooral professionele architectuurfotografen of kunstarchivarissen dit soort ultra-hogeresolutiebeelden weten te waarderen.

Voor de verwerking van de sensordata zijn twee geüpgradede BIONZ XR-processors aan boord, die acht keer krachtiger zijn dan de X-versie in eerdere Sony-topcamera’s. Omdat de sensor razendsnel kan worden uitgelezen, is de a1 in staat om 30 frames per seconde vast te leggen – met de hoogste sensorresolutie en zonder dat het scherm op zwart gaat. Daar moeten we wel een kanttekening bij plaatsen: dit is enkel mogelijk met de elektronische sluiter en jpeg’s of gecomprimeerde raw-bestanden. Wil je seriebeelden vastleggen in niet-gecompromeerde raw-files, dan registreer je maximaal 20 frames per seconde. Gebruik je de mechanische sluiter, dan zijn 10 foto’s per seconde het maximaal haalbare. Op de hoogste snelheid kun je ruim vijf seconden fotograferen: met 165 jpeg-opnames of 155 lossy raw-beelden zit het buffergeheugen vol. Daarna hanteert de a1 een lager tempo en schrijft hij zijn beelden weg naar de geheugenkaart.

Filmen in maximaal 8K

De a1 heeft vergelijkbare videomogelijkheden als de a7S III, maar de hoge resolutie maakt het mogelijk om te filmen in 8K tegen maximaal 30p. Omdat de a1 daarbij de hele breedte van de sensor gebruikt, registreert het een resolutie van 8,6K dat in de camera wordt omgerekend naar 8K. Daarbij hanteert de Sony het H.265-formaat, waarbij de beelden worden opgeslagen in 10-bit 4:2:0 kleurdiepte. De beelden worden met maximaal 400 mbps opgeslagen op de sd-kaart. Langer dan dertig minuten
filmen in 8K is er niet bij; daarvoor kan de camera zijn warmte niet snel genoeg kwijt.

Voor de registratie in 4K combineert de a1 naburige pixels op de sensor. Het beeld is daardoor minder gedetailleerd dan wanneer het zou worden teruggerekend van de 8,6K-resolutie. Met een kleine crop van 1,13x kun je 4K-beelden vastleggen met 120 frames per seconde. De kleurdiepte is dan met 4:2:2 iets groter dan bij 8K. De a1 is voorzien van de kleurmatrix S-Cinetone, die ook in de professionele filmcamera’s FX9 en FX6 voor schitterende kleur- en huidtinten zorgt. Dankzij S-Log3 biedt de camera bij het filmen een dynamisch bereik van meer dan 15 stops.

Nog betere autofocus

Burstrates van 30 bps en 8K-video zijn één ding, als het onderwerp daarbij niet scherp in beeld is, heb je er niets aan. Maar Sony zou Sony niet zijn als het ook de AF-features van de a1 op orde heeft. De camera voert voor de automatische focus en belichting maar liefst 120 berekeningen per seconde uitvoeren, ook bij de maximale burstrate. Dat is twee keer zo veel als de ook al niet trage a9 II dat doet.

De automatische oogherkenning van mensen en dieren werkt bovendien weer een stukje beter dan op andere topmodellen van Sony. Verder kan de AF nu de ogen van vogels detecteren en volgen. Ook de real-time trackingfunctie waar Sony furore mee maakt is voor de a1 verbeterd, waardoor de camera perfect de focus op bewegende onderwerpen weet te houden. Ideaal daarbij is dat het volgen simpelweg met een tik op het display start. Bovendien weet het systeem telkens naadloos over te schakelen tussen het onderwerp dat het moet volgen en de ogen ervan. Zijn die even uit beeld, dan schakelt de AF over naar het lichaam. ‘Ziet’ het systeem de ogen weer, dan stelt het daar direct weer op scherp.

Het autofocussysteem werkt zeer vloeiend en is uitvoerig aan je wensen aan te passen. Dat is misschien het enige ‘minpuntje’ dat we erover kunnen melden. De AF heeft zoveel instelmogelijkheden, dat je pas na veel trial-and-error de optimale setting hebt gevonden. Hoewel, dat is meestal helemaal niet nodig, want ook direct uit de doos werkt het systeem al erg intuïtief en effectief. Bij voorspelbaar bewegende onderwerpen(zoals een sprinter) zijn dan bijna alle beelden raak, enkel bij willekeurig verplaatsende onderwerpen moet je af en toe een beeldje van een reeks deleten. Dat mag eigenlijk geen naam hebben, want het autofocussysteem van de a1 is het beste waar we ooit mee hebben gewerkt.

Conclusie

Tja, wat wil je nog meer? De a1 kan in alle takken van de fotografie met de beste mee, en komt dan meestal ook nog als winnaar over de streep. Ultra-hogeresolutiefoto’s, razendsnelle serieopnamen, video in 8K, een 5,5stops-beeldstabilisatie, een EVF die aandoet als een optische zoeker, een perfect autofocussysteem – deze camera heeft zo wat alles aan boord wat op dit moment mogelijk is. En dan heb ik het nog niet eens gehad over de communicatiemogelijkheden met ingebouwde wifi, een usb-c-aansluiting en een 1000BASE-T-netwerkverbinding. Met het oog op de prijs van ruim 7000 euro blijft al dit moois voor de gemiddelde Shoot-lezer waarschijnlijk een droom, maar professionele beeldmakers doen met de Sony a1 een toekomstbestendige investering.

Specificaties Sony a1

Adviesprijs: circa 7.300 euro (body)
Resolutie: 8.640 x 5.760 pixels (50,1 megapixels effectief)
Sensor: fullframe Exmor RS CMOS-sensor (35,9 x 24,0 mm)
Gevoeligheid: ISO 100-32.000 (uitbreidbaar tot ISO 50-102.400)
Opnamestand: P/A/S/M/video/3xC/Auto
Sluitertijd: 1/8000 tot 30 seconde (mechanisch), 1/32000 tot 30 seconde (elektronisch)
Lichtmeting: Meervlaks, centrum gewogen, spot, spot standaard/groot, volledig scherm gemiddelde, highlights
Focuspunten: 759 fasedetectiepunten, 425 contrastdetectiepunten
Reeksopnames: 10 fps (mechanische sluiter), 30 fps (elektronische sluiter)
Video: 8K tot 30p, 4K tot 120p
Geheugen: 2x multisleuf voor SD-kaart (UHS-I/II) / CFexpress Type A
Afmetingen: 128,9 x 96,9 x 80,4 mm
Gewicht: 737 gram (incl. accu/batterij)
Website: www.sony.be

Advertentie



Wil je beter leren fotograferen?

Neem dan een abonnement op Shoot Magazine (8x per jaar).

Shoot is hét fotografiemagazine voor en door enthousiaste fotografen. In Shoot vind je de beste tips en trucs, workshops en cursussen voor geslaagde foto’s, de knapste fotoplekjes in België, de helderste uitleg over fotografietechnieken, tests van nieuwe camera’s, lenzen en meer, plus foto’s van de beste Belgische fotografen.


LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in