Op bewolkte dagen lenen de flamingo’s zich prima voor high-key beelden. f/6.3, 1/800, ISO 800, 350 mm

Met zijn elegante vormen en roze verenkleed is de flamingo een erg fotogenieke vogel. Tijdens de paringstijd van december tot februari is de breedsnavelige steltloper op z’n mooist. Dat is dus dé kans om stijlvolle portretten te maken.

De flamingo is voor iedereen herkenbaar. Zelfs de meest verstokte niet-vogelaar die nog geen mus van een merel kan onderscheiden, kent hem. Het gracieuze en sierlijke lichaam van de vogel springt in het oog en is niet met dat van een andere vogelsoort te verwarren. Geen wonder dus, dat afbeeldingen van flamingo’s vaak in het interieur op kussens, wandbehang, lampen en andere attributen zijn terug te vinden.

Ook in de kunst is de flamingo al heel lang een gewild object. Natuurfotografen gaan massaal op pad als ergens in België of Nederland een verdwaalde flamingo is gespot.

Broedgebied

De Camargue is de enige plaats in Frankrijk en een van de weinige plaatsen rond de Middellandse Zee waar flamingo’s zich voortplanten. De totale flamingopopulatie bestaat er uit twintigduizend paren. Nu zul je bij een bezoek aan de Camargue zeker flamingo’s kunnen fotograferen, maar je zult er ook merken dat de beesten behoorlijk schuw zijn. Ze blijven ongetwijfeld op afstand.

Wil je flamingo’s op verschillende wijzen fotograferen – van portret tot groothoek – dan is Parc Ornithologique de Pont de Gau de place to be. Dit vogelreservaat ligt in de Camargue en dicht bij het kustplaatsje Saint-Maries de la Mer. Het bestaat voor het merendeel uit moerasgebied en heeft kenmerkende waterpartijen en vegetatie. Wetenschappers voeren hier onderzoek naar de vogels uit en er worden gewonde vogels opgevangen en verzorgd. In het reservaat vind je altijd ontzettend veel wilde flamingo’s, die in de vroege ochtend en in de namiddag op verschillende plekken in het gebied worden gevoerd. Het bijzondere is dat de vele honderden flamingo’s die je hier op korte afstand – zelfs tot op 1 à 2 meter – kunt fotograferen, dezelfde vogels zijn die buiten dit gebied juist schuw zijn. Daar zullen ze al op grote afstand voor je wegvliegen. Afijn, hier kun je dus als fotograaf je voordeel mee doen – waarom moeilijk doen als het makkelijk kan? Koop gewoon een toegangskaartje bij de ingang van het park en je kunt gegarandeerd de hele dag of dagenlang prachtige foto’s van flamingo’s maken in het moeraslandschap dat kenmerkend is voor de Camargue.

De flamingo’s in het park zijn niet schuw en prima met een groothoek te fotograferen. f/9.0, 1/400, ISO 800, 24 mm

Zodra je in het park bent aangekomen, zie je al overal flamingo’s vliegen. Vanuit het centrum kun je verschillende wandelroutes volgen. De paden lopen langs verschillende waterplassen; daar kan je al van dichtbij grote groepen flamingo’s zien staan. Er zijn uitkijktorens en kijkhutten, maar ook open plekken met bankjes. Omdat er geen riet voor de plas staat, heb je een uitstekend uitzicht op de flamingo’s. Het is een waar vogelparadijs, waar je ook veel andere vogel- en diersoorten aantreft. Ga je iets eerder in het jaar – in mei of begin juni – dan zie je er koereigers en kleine zilverreigers op nest met jongen. En ook van heel dichtbij; ze trekken zich niks aan van al die bezoekers. Op andere plekken in het park kun je weer blauwe reigers met jongen op nest en zelfs diverse kwakken spotten en fotograferen. Er lopen grote beverratten rond en met wat geluk kom je ook een otter tegen. Ben je eenmaal in het park, dan mag je zo lang blijven als je wilt. Je kunt dus zelfs met zonsondergang fotograferen!

Waarom zijn flamingo’s roze?

Als echte voedselspecialisten hebben flamingo’s een bijzondere aanpassing in hun snavel. Ze hebben een filtermechanisme in hun snavel dat klein voedsel als kreeftachtigen en weekdieren uit het water dat ze innemen haalt. Flamingo’s zijn roze door het voedsel dat ze eten, voornamelijk garnalen en andere kreeftachtigen. In deze garnaaltjes zit de kleurstof caroteen, die tijdens de groei van nieuwe veren wordt opgenomen in de veer.

Als flamingo’s interacteren maken ze soms het bekende hart-symbool. f/6.3, 1/1000, ISO 1250, 400 mm

De periode dat de flamingo’s het mooist op kleur zijn, is – hoe kan het ook anders – in de voorplantingsperiode. Die loopt van december tot februari. Tijdens deze periode vormen zich groepen flamingo’s die synchroon allerlei baltsrituelen laten zien: de flamingodans! Dit is een prachtig fenomeen om te aanschouwen en bovendien heel fotogeniek. Recent onderzoek heeft uitgewezen dat de vogels wel 136 bewegingen hebben om indruk te maken op een potentiële partner. Dat was in mijn tijd in de discotheek toch wel een stuk eenvoudiger! Wat ook bleek uit het onderzoek: hoe gecompliceerder en diverser een flamingo de dans uitvoert, des te groter de kans dat hij een partner vond.

Welke apparatuur gebruik je?

Om de flamingo’s te fotograferen buiten het park dien je wel een flinke tele als een 500mm of 600mm te hebben. In het park ben je in het voordeel met een flinke zoom zoals een 60-600mm. Daarmee kun je alle kanten op, ook als de dieren heel dichtbij staan. Ik zou aanraden ook een groothoekobjectief mee te nemen, zodat je daarmee de flamingo in haar leefgebied kunt vastleggen. Een éénbeenstatief of driepootstatief biedt meer stabiliteit en is ook fijn in gebruik indien je langer op een plek staat, bijvoorbeeld in afwachting op een fotogeniek moment. Voor de laag-bij-de-grondfoto’s is een hoekzoeker een bijzonder handig hulpmiddel om bij je te hebben als je camera geen kantelbaar display heeft.

Ga eens door de knieën om een flamingo tegen de blauwe lucht te fotograferen. f/5.6, 1/1250, ISO 125, 390 mm

Het gedrag van flamingo’s

Omdat je de flamingo’s eigenlijk van vroeg tot laat continu voor je lens hebt, kun je ook het diverse gedrag van de vogels vastleggen. Als je bijvoorbeeld de flamingodans wilt fotograferen, kun je het best een paar vogels of een grotere groep in beeld proberen te brengen. De kijker heeft dan een beter idee van de verschillende dansvormen, bovendien krijg je een mooi herhalend effect omdat de vogels veelal synchroon dansen. De vogels bewegen niet heel snel, maar houd toch een sluitertijd van minimaal 1/250 seconde aan. Zorg ook voor wat ruimte rondom de vogels, omdat ze op bepaalde momenten hun vleugels helemaal breed uitstrekken en hun lange nek hoog in de lucht gooien. Het is natuurlijk zonde als een snavel of vleugelpunt net buiten beeld valt. Bovendien kun je een iets te ruim gekaderd beeld achteraf makkelijk in een beeldbewerkingsprogramma aanpassen.

Ook ander gedrag laat zich goed fotograferen. Zo nu en dan neemt een flamingo een bad; hij gaat in het lage water liggen en begint met de vleugels te klapperen. Het water spat daarbij om de flamingo heen. Met een snelle sluitertijd van 1/1000 seconde of sneller kun je zowel de beweging van de flamingo als de rondspattende waterdruppels ‘bevriezen’.

Let op het gedrag van de flamingo’s. Foto’s van bijvoorbeeld dit krabben maken je serie een stuk afwisselender. f/5.6, 1/2000, ISO 200, 330 mm

Een dubbelportret van twee flamingo’s die met elkaar interacteren vraagt wat meer moeite. De vogels zwaaien dan hun lange nekken met koppen heen en weer, waardoor het lastig is om ze in focus te houden. De AF-sensor schiet dan weleens langs de vogels heen en focust op de achtergrond. Voordat je het weet is het fotogenieke moment dan alweer voorbij. Het beste werkt het om de hele tijd de AF-sensor op één vogel te richten en die proberen te volgen. Omdat je vaak zo dicht bij de vogels staat, kun je ook een strak ingekaderd portret van een flamingo maken. Vooral als er één zijn verenkleed aan het verzorgen is, kun je hier prachtige foto’s zonder omgeving en achtergrond van maken.

Doorkijkjes

Omdat de vogels de hele tijd in het water staan, kun je – door om een waterplas te lopen – proberen het beste uitzichtpunt te kiezen. Langs het water staan ook kragen van riet en andere vegetatie. Dat zijn ideale settings voor leuke doorkijkjes, dus probeer daar vooral eens tussendoor te fotograferen! Je creëert zo een extra onscherpe laag, die sfeer brengt en rust in het beeld geeft. Met een zoomobjectief ben je hiermee in het voordeel, omdat je hiermee een korter brandpunt kunt kiezen. Zo zet je de vogel(s) kleiner in beeld en neem je grotere delen van onscherpe vegetatie mee in de compositie.

Doorkijkjes tussen de vegetatie door leveren vaak sfeervolle beelden op. f/5.6, 1/250, ISO 1000, 400 mm

Speel ook eens met het diafragma – kleiner of groter getal – om zo het onscherpe effect van de vegetatie te beïnvloeden. Ook de afstand van de lens tot de vegetatie en van de vogel tot de vegetatie bepaalt de mate van onscherpte, en daarmee de vormen van die vegetatie. Als de vogel stilstaat, kun je een opening in de vegetatie met zicht op de vogel zoeken, en dan erop scherpstellen. Zet daarna het objectief op manuele focus of gebruik de knop op camera of objectief om de afstandsinstelling te fixeren. Daarna kun je makkelijker een beetje naar links of naar rechts en je compositie wat wijzigen om te kijken welk deel van de vegetatie het mooiste effect geeft. Op deze manier loop je niet het risico dat de autofocus heen en weer gaat pendelen.

Vliegende vogels

Wil je ooit oefenen met het fotograferen van vliegende vogels, dan moet je in Pont du Gau zijn. Het is hier een op- en aanvliegen van flamingo’s en het gebied biedt dan ook volop mogelijkheden om ze in vlucht te fotograferen. Soms vliegen de vogels vlak voor je langs of dicht boven je hoofd; dan is een objectief met een variabel bereik van bijvoorbeeld 100 tot 400 millimeter ideaal. Je kunt hiermee heel snel even uitzoomen om de vogel helemaal in beeld te krijgen. Zet voor vluchtbeelden de AF op Meevolgend (of tracking, afhankelijk van je camera) om de dieren scherp in beeld te houden. Je kunt ervoor kiezen om een enkele vogel in beeld te fotograferen of juist een hele groep.

Maak je veel foto’s van vliegende flamingo’s, dan zit er altijd wel eentje bij waarbij de vleugelhouding goed is. f/5.6, 1/3200, ISO 500, 260 mm

Met name in de periode voor zonsondergang zijn er soms prachtige luchten die het alleen al waard zijn om gefotografeerd te worden. Komt er dan ook nog een groep flamingo’s met hun karakteristieke silhouet in zo’n lucht aangevlogen, dan heb je helemaal een prachtplaat. Ook landende flamingo’s zijn heel fotogeniek. In de vlucht zijn hun poten gestrekt op gelijke hoogte met hun lange nek. Maar vlak voor de landing laten ze hun poten hangen om zo met platte poten te kunnen landen op het water. Dit gaat niet heel snel; met een sluitertijd van 1/1000 seconde kun je al een landende flamingo die recht op je afkomt, scherp in beeld krijgen.

Creatieve benadering

Na heel veel min of meer registerende foto’s – hoe mooi en leuk ook – is het op een gegeven moment natuurlijk ook tijd voor een meer creatieve aanpak. De kenmerkende en prachtige vormen van flamingo’s geven voldoende aanknopingspunten voor verrassende foto’s. Als eerste kun je bij bewegende vogels met langzame sluitertijd gaan werken. Als flamingo’s gaan vliegen, nemen ze een aanloop over het water. Met een sluitertijd van 1/15 s kun je dan mooie meetrekkers vol dynamiek maken. De kleuren roze en wit van de vogels en het blauw van het water doen het ook bijzonder goed bij dit type fotografie. Stel de camera hiervoor in op een lage ISO en haal de camera van het statief. Beweeg met ze mee als de vogels in actie komen en maak direct flink wat foto’s. De kunst is om nog net wat scherpte in de kop van de vogel te krijgen en de rest van het beeld van min of meer onscherp door beweging. Maak vooral veel foto’s; daar zal veel afval bij zitten en slechts een enkele zal helemaal naar wens zijn.

Het mooie zachte licht voor zonsondergang zorgt voor minder contrastrijke beelden. f/7.1, 1/500, ISO 400, 400 mm

Als de avond valt en de vogels in een grote groep bij elkaar staan, kun je ook een andere werkwijze kiezen. Er zijn in zo’n groep altijd vogels die bewegen en vogels die de hele tijd stilstaan. Dat kan met de juiste techniek bijzondere beelden opleveren. Zet hiervoor de camera op het statief en stel een sluitertijd in van 1 of 2 seconden. Gebruik ook een flitser Die laatste zorgt voor wat scherpte in de onscherpte. Vogels die heel snel lopen vervagen in een soort van spookbeeld, terwijl de vogels die stilstaan voor scherpte in het beeld zorgen. Gebruik wel een afstandsbediening om trillingsonscherpte door het indrukken van de ontspanknop te voorkomen.

Het voordeel van een zoomobjectief is ook dat je een korter brandpunt kunt gebruiken om meer flamingo’s in beeld te zetten. f/8.0, 1/250, ISO 160, 160 mm

Wil je helemaal abstract gaan, dan pas je de out-of-focustechniek toe. Die werkt het beste in situaties met tegenlicht, waarbij de flamingo vrij in het water staat zonder afleidende andere objecten. Zet het objectief op de handmatige focus en draai aan de afstandsring. De kunst is om een onscherp silhouet te laten ontstaan, maar zodanig dat je nog wel de vorm van de flamingo kunt herkennen. Het resultaat is een meer impressionistisch beeld van de flamingo. Bij duidelijk herkenbare dieren bekoort mij dit type beeld, maar ik snap dat het niet ieders cup of tea is. Toch kun je er zomaar een internationale fotowedstrijd mee winnen!

Groothoek

Hoe leuk is het als je van een onderwerp op één dag veel verschillende type foto’s kunt maken? Omdat de flamingo’s in Pont du Gau soms zo dichtbij staan, kun je ze zelfs in mooi landschap met je groothoekobjectief fotograferen. Blijf je gewoon staan, dan krijg je wat meer diepte in het beeld, omdat je min of meer van bovenaf op ze neerkijkt. Met een relatief klein diafragma als f/11 krijg je voldoende scherptediepte in beeld om zowel de flamingo’s op korte afstand als ook degene verder weg in het landschap scherp in beeld te krijgen. En is de lucht mooi, dan neem je die natuurlijk ook een beetje mee in beeld!

Liggend op de grond steken de flamingo’s mooi tegen de lucht af. f/9.0, 1/500, ISO 125, 20 mm

Ga ook eens door de knieën met jouw groothoek en fotografeer ze laag over het water. De flamingo’s komen dan los tegen de lucht in plaats van tegen het water, dat zorgt weer voor een heel ander soort beeld. Een hoekzoeker doet prima dienst bij dit lagere standpunt. Veel nieuwere camera’s zijn uitgerust met een fijne liveviewfunctie waarop het beeld goed te beoordelen is. Indien je het schermpje ook kunt opklappen, kun je daarop bij zo’n laag standpunt het beeld van bovenaf prima beoordelen. Blijf in de gaten houden of er geen flamingo’s of andere vogels komen aan vliegen. Die kun je in hun vlucht heel mooi in het beeld meenemen!

Magisch licht

Als je eenmaal in het park bent, mag je zo lang blijven als je wilt – en dat zou ik ook aanraden! Het allermooiste licht heb je namelijk in de periode voor zonsondergang, dan is het zacht en warm. In dit licht kun je onder meer fijne portretten en groothoekfoto’s maken. Tegen het licht in maak je weer ander type beeld. Vlak voordat de zon ondergaat, kan er een oranje rode tint in het water ontstaan. Die kan je gebruiken om tegen het licht in prachtige silhouetten van flamingo’s te maken. Ook kunnen er fraaie luchten tevoorschijn komen, die je perfect als achtergrond van vliegende vogels kunt gebruiken. Maak volop gebruik van het moment, want het mooiste licht verdwijnt al snel. Daarna zijn de sluitertijden te lang om nog foto’s te maken. De periode van zonsondergang is in ieder geval een prachtige afsluiting van de dag, die ongetwijfeld meerdere volle geheugenkaarten heeft opgeleverd. Dat vraagt natuurlijk om een traditionele Franse afsluiting van de dag met een wijntje of een glaasje rosé. Proost! 

Bij vroeg of laat strijklicht en ongeveer -2.0EV-onderbelichting krijg je spannende low-key foto’s. f/6.3, 1/640, ISO 80, 370 mm

De Camargue

Gelegen in de zuidelijke Franse Rhône Delta (in het departement Bouchesdoe- Rhône) aan de Middellandse Zee van Frankrijk ligt de Camargue: de grootste rivierdelta van West-Europa. Het is de thuisbasis van meer dan vierhonderd vogelsoorten, waaronder het symbool van de Camargue: de roze flamingo. Er leven andere bijzonder vogels als de koereiger, de kleine zilverreiger en de kwak. Het is een vlak en waterrijk gebied met veel meren en lagunes, wetlands en duingebieden. In 1970 kreeg de regio de status van regionaal natuurpark.  


Reisinformatie de Camargue

Vlucht: Goedkope vliegtickets naar Marseille worden volop aangeboden.
Auto: Vanaf Marseille kun je met een huurauto naar de kustplaats Saint-Maries de la Mer rijden met ongeveer anderhalve uur reistijd.
Park: Aan de D570, op ongeveer vijf kilometer voor Saint-Maries de la Mer, ligt Parc Ornithologique de Pont de Gau. Meer informatie over het park vind je op Parcornithologique.com.
Eten/drinken in het park: Het terras is geopend van april tot oktober.
Overnachten: Zowel in Saint-Maries de la Mer als in de directe omgeving op loopafstand van het park zijn diverse overnachtingsmogelijkheden.  

Dit artikel is geschreven door vaste Shoot-medewerker Edwin Giesbers. Ook de beelden zijn door hem gemaakt. Op zijn website vind je meer beelden van hem en informatie over zijn werk als natuurfotograaf.

Advertentie



Wil je beter leren fotograferen?

Neem dan een abonnement op Shoot Magazine (8x per jaar).

Shoot is hét fotografiemagazine voor en door enthousiaste fotografen. In Shoot vind je de beste tips en trucs, workshops en cursussen voor geslaagde foto’s, de knapste fotoplekjes in België, de helderste uitleg over fotografietechnieken, tests van nieuwe camera’s, lenzen en meer, plus foto’s van de beste Belgische fotografen.


LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in