Dronefotografie spreekt tot de verbeelding. Het unieke standpunt laat de wereld immers vanuit een heel ander perspectief zien. Toch zijn niet alle luchtfoto’s even spectaculair. Compositie, sfeer en licht worden vaak over het hoofd gezien en de beelden ogen vlak en inspiratieloos. In dit artikel vertel ik je hoe je je dronefoto’s naar een hoger niveau tilt.

Drones worden steeds populairder: niet alleen voor allerlei toepassingen in de industrie en landbouw, maar ook als uitbreiding van het portfolio van menig natuurfotograaf. Luchtbeelden spreken immers tot de verbeelding en laten je toe om het landschap vanuit vogelperspectief te observeren en te fotograferen.

Wie ooit met een drone vloog, weet net als ik hoe verslavend het is om het landschap te verkennen vanuit de hoogte. Vaak gefotografeerde locaties krijgen plots een compleet ander aanzicht en je ontdekt landschapselementen die vanaf de grond niet zichtbaar zijn. Kortom: drones laten je toe om de wereld in beeld te brengen vanuit een uniek perspectief. Toch zijn niet alle dronebeelden even spectaculair. Vaak is de fotograaf zo overweldigd door het bijzondere standpunt en de technische snufjes van het toestel dat er minder aandacht wordt besteed aan de juiste omstandigheden. Jammer, want de sterkste dronebeelden laten compositie, sfeer en licht samensmelten tot een harmonieus geheel. Alleen zo krijgt de kijker het landschap in al haar glorie te zien vanuit een ongezien perspectief.

Drones geven je een unieke kijk op het landschap. f/5.0, 1/60, ISO 100, 28 mm kleinbeeldequivalent

Compositie vanuit de lucht

Wie nieuw is in dronefotografie heeft meestal de slechte gewoonte om op te stijgen naar de maximale vlieghoogte van 120 meter en het landschap vanop deze hoogte in beeld te brengen. Toch is dit niet altijd de beste beslissing. Als je te hoog vliegt, oogt het landschap vaak vlak en verdwijnen interessante landschapselementen in het niets. Mijn tip: vergeet de maximaal toegelaten hoogte, vlieg iets lager (bijvoorbeeld tussen 45 tot 75 meter hoogte) en creëer diepte in je dronebeelden.

Je hoeft niet altijd op maximale hoogte te vliegen om interessante beelden te maken. f/8.0, 1/30, ISO 100, 35 mm

Om een landschapsfoto vanuit de lucht interessant te maken, moet je net als op de grond aandacht besteden aan de compositie. Ga dus op zoek naar lijnen en elementen die het beeld interessanter maken. Riviervalleien doen het altijd goed: het kronkelende lijnenspel van een waterloop zorgt voor diepte en neemt de kijker mee in het beeld. Ook bomenrijen en kleine landschapselementen zoals knotwilgen, struiken en hagen houden het beeld interessant van voor naar achter en voorkomen dat de foto te vlak oogt.

Het kronkelende lijnenspel van een rivier doet het altijd goed en geeft het beeld diepte. f/6.3, 1/50, ISO 100, 24 mm kleinbeeldequivalent

Naast diepte is het ook belangrijk om ervoor te zorgen dat het beeld in evenwicht is. Vermijd te dominante vlakken waarin weinig gebeurt. In dat opzicht zijn agrarische landschappen die enkel bestaan uit uitgestrekte akkers en weilanden vaak minder interessant. De helft van de foto bestaat immers uit eentonige groen of bruin gekleurde vlakken. Zijn er kleine landschapselementen aanwezig, dan wordt het beeld vaak al wat interessanter.

Ga op zoek naar kleine landschapselementen om het beeld interessant te houden van voor tot achter. f/5.0, 1/60, ISO 200, 16 mm

Zorg er daarnaast voor dat lucht en voorgrond in balans zijn. Doorgaans kies je ongeveer voor 1/3 lucht en 2/3 voorgrond. Zijn er amper wolken? Laat dan nog wat minder van de lucht zien of laat hem helemaal weg, als die toch maar weinig aan je beeld toevoegt. Bovendien kan je op deze manier te fel zonlicht vermijden. Het dynamisch bereik van de camera van een drone is immers vrij beperkt, waardoor de lucht snel uitbrandt. Door te kadreren onder de horizon kan je de belichting vaak gemakkelijker onder controle houden, maar later in dit artikel meer daarover.

Je hoeft niet altijd de lucht te laten zien, zo kan je de belichting gemakkelijker onder controle houden. f/5.0, 1/320, ISO 100, 28 mm kleinbeeldequivalent

Ook symmetrie doet het goed in een luchtfoto. Wie beschikt over de juiste licentie en de toestemming heeft om over steden en dorpen te vliegen, ontdekt in de stad vaak een heleboel symmetrie in architectuur, parken en marktpleinen. Maar ook in de natuur vind je vaak tal van spiegelbare elementen. Denk maar aan een rivier, kanaal of een beek die het landschap doorsnijdt. Plaats de rivier in het midden zodat links en rechts gelijke helften ontstaan. Of gebruik wegen en wandelpaden om het beeld te verdelen en plaats ze diagonaal in de hoeken voor de meest dynamische foto’s. Je kan niet over compositie spreken zonder het over de regel van derden of de gulden snede te hebben. Ook vanuit de lucht is deze basisregel uiteraard van toepassing. Plaats het onderwerp of de belangrijkste elementen in de foto dus niet altijd in het midden maar op één van deze snijpunten of hulplijnen.

Respecteer de gulden snede, ook vanuit de lucht. Plaats de belangrijkste elementen niet altijd in het midden. f/5.0, 1/30, ISO 200, 28 mm kleinbeeldequivalent

Ten slotte geven drones je het grote voordeel dat je op plekken kunt komen die anders onmogelijk zouden zijn. Dat betekent dat je foto’s en composities kunt maken die in het verleden onhaalbaar leken. Zelfs vaak gefotografeerde scènes krijgen nu een hele andere aanblik. Benut deze mogelijkheden ten volle om nooit eerder vertoonde composities te maken. Aarzel dus niet om eens laag over de grond te vliegen of dicht bij een (anders onbereikbaar) onderwerp te komen om een heel nieuw beeld te creëren.

Sfeer en licht

Naast de perfecte compositie zijn uiteraard ook het licht en de sfeer uitermate belangrijk. Ik zou zelfs durven stellen dat een foto staat of valt met de juiste omstandigheden. Het landschap mag nog zo indrukwekkend ogen vanuit de lucht, als de weersomstandigheden niet meewerken, hou je meestal een vlak en levenloos beeld over.

Mist zorgt voor extra sfeer, bovendien ontstaan in dergelijke omstandigheden later op de ochtend vaak prachtige zonneharpen. f/6.3, 1/100, ISO 100, 28 mm kleinbeeldequivalent

Net zoals bij klassieke landschapsfotografie hou ik enorm van een laagje mist als ik met de drone vlieg. Mist voegt een vleugje mysterie toe en maakt het beeld sfeervoller. De mooiste resultaten krijg je bij een dikke laag grondmist. Zijn er slechts enkele dunne mistbanken, dan verdwijnen die van zodra je wat aan hoogte wint. Er moet dus vrij veel laaghangende mist zijn om het ook interessant te maken vanuit de lucht. Dichte mist die tot op grotere hoogte reikt of veel nevel zijn dan weer te vermijden, want dan blijft er weinig contrast over en zie je amper nog iets van het landschap en de horizon.

Als je dus een fotosessie met de drone plant, raadpleeg vooraf het weerbericht. De mooiste ochtenden krijg je als het nagenoeg windstil is met een hoge luchtvochtigheid. Ik zoek ook vaak de omgeving van water op, want de luchtvochtigheid is er hoger en op deze locaties ontstaat dus sneller mist. Omdat de zon ‘s morgens laag aan de horizon staat, werpt ze lange schaduwen over het landschap en zo ontstaat een prachtig contrast tussen de beschaduwde delen en de mist die oplicht in de opgaande zon. Sfeervolle beelden gegarandeerd!

Abstracte dronefotografie

Wat later op de ochtend, als de meeste sfeer verdwenen is en het licht harder wordt (of op bewolkte dagen) kan je overschakelen op abstracte dronefotografie. Je tilt de camera op dat moment verticaal naar beneden en bekijkt nu het landschap loodrecht van bovenaf. De focus ligt nu minder op het weidse zicht, maar op de abstracte vormen, kleuren, lijnen en patronen die je in het landschap ontdekt. In tegenstelling tot wat ik eerder schreef, wil je nu meestal wel op maximale hoogte (120 meter) vliegen om zoveel mogelijk van het abstracte patroon te laten zien.

Ga op zoek naar abstracte patronen en structuren in het landschap. Vul het volledige beeld met dit patroon en vermijd storende elementen. f/5.0, 1/60, ISO 400, 24 mm kleinbeeldequivalent

Belangrijk: zorg ervoor dat het volledige beeld gevuld is met de abstracte structuren en vermijd storende elementen die de abstractie tenietdoen. Let hierbij goed op de randen van het beeld. Op de monitor van de controller staat allerlei informatie over de vlieghoogte, snelheid en positie van de drone, aangevuld met een kaartje, capaciteit van de batterijen en de camera-instellingen. Hierdoor zie je vaak niet wat er zich aan de randen van het beeld afspeelt. Verberg dus af en toe deze informatie, zodat je het volledige beeld goed kunt beoordelen.

Een bos in de herfst gezien van bovenaf doet het altijd goed. f/4.5, 1/40, ISO 100, 28 mm kleinbeeldequivalent

Overal in het landschap zijn abstracte beelden te maken, maar bossen, riviervalleien, heidegebieden en veengebieden doen het altijd goed. Denk hierbij aan de abstracte vormen en kleuren van de boomtoppen van een bos in voor- of najaar, het kronkelende patroon van een rivier of de gevarieerde vegetatie van veen- of heidegebieden. De mogelijkheden zijn eindeloos.

De juiste instellingen

Of je nu fotografeert met een drone of met een gewone camera, er zijn een aantal instellingen waarop je moet letten. Omwille van de kleinere sensor in de meeste consumentendrones presteren deze camera’s minder goed in moeilijkere lichtomstandigheden of bij hogere ISO’s. Eigenlijk vind ik de meeste dronefoto’s gefotografeerd met ISO-waarden boven ISO 200 al weinig bruikbaar. Vaak is er te veel ruis aanwezig die bovendien de scherpte van het beeld beïnvloedt. Ik ga dus zelden hoger dan ISO 200.

Aangezien de lichtintensiteit ’s morgens en ’s avonds eerder beperkt is, zal je het diafragma dus bijna helemaal ‘open’ moeten zetten om voldoende licht binnen te krijgen en de sluitertijd acceptabel te houden. Omdat je vanop grote hoogte fotografeert, krijg je zelfs bij lagere diafragmawaarden toch nog een aanvaardbare scherptediepte. Naarmate de ochtend vordert en de lichtintensiteit toeneemt, kan je de ISO wat lager instellen en dat de sweet spot van de meeste Mavic drones rond diafragma f/5.6 – f6.3 ligt. Bij dergelijke diafragmaopening oogt het beeld en de randen het scherpst.

Ook de sluitertijd moet je in de gaten houden. Bij voorkeur ga je toch niet veel lager dan 1/30, want anders loop je het risico dat de beelden onscherp zijn, zeker wanneer er wat wind staat. Aan de grond lijkt het misschien windstil, maar op grotere hoogte is er bijna altijd wat wind. Om de stabiliteit van de drone te bevorderen kan je voor het afdrukken de drone eerst in tripod-modus zetten. De drone hangt op dat moment stabieler in de lucht, wat de scherpte zeker ten goede komt in moeilijkere omstandigheden.

De helderheid van de controller of je smartphone staat meestal vrij hoog om het beeld goed te kunnen zien, maar dat geeft vaak een vertekende indruk over de belichting van de foto. Controleer dus steeds de belichting aan de hand van het histogram, want wat je op het scherm van je controller ziet, komt niet altijd overeen met het beeld dat later op het computerscherm verschijnt.

Beperkt dynamisch bereik

Bij landschapsfotografie – of dat nu vanop de grond of vanuit de lucht is – heb je altijd te kampen met enorme contrastverschillen. Het verschil in contrast tussen de lucht en de voorgrond is vaak zo groot dat de meeste camera’s die niet goed belicht krijgen. Dit resulteert in beelden waar de lucht uitgebrand of de voorgrond te donker is. Op zo’n moment kan je gebruikmaken van grijsverloopfilters om het lichtcontrast te temperen, maar met een drone is dat veel complexer. Gelukkig laten de meeste toestellen bracketing van drie of vijf foto’s toe. Wanneer je afdrukt, maakt de drone dan vijf foto’s, waarbij de belichting telkens met 0,7 stops aanpast wordt. Deze beelden kan je dan achteraf samenvoegen tot een HDRbeeld. Op die manier kan je problemen met dynamisch bereik proberen te omzeilen.

Fotografeer in bracketing om het dynamische bereik uit te breiden en maak telkens vijf foto’s die je achteraf combineert tot een HDR-beeld. f/6.3, 1/100, ISO 100, 28 mm kleinbeeldequivalent

Vijf beelden zijn echter vaak te weinig om het grote contrastverschil tussen lucht en voorgrond te overbruggen. Daarom ga ik als volgt te werk: ik maak in het veld verschillende bracketing sequenties van vijf beelden (met de drone in de tripod-stand voor de hoogste stabiliteit), waarbij ik de belichtingscompensatie telkens aanpas. Zo krijg ik verschillende HDR-shots met telkens een andere belichting. Vervolgens blend ik in Photoshop manueel de lucht van een (onderbelichte) HDR-foto met de voorgrond van een ander (overbelicht) HDR beeld via lagen en maskers. Zorg er wel eerst voor dat je de beelden aligneert, want ze zijn nooit 100% identiek omdat je niet vanaf een statief werkt. Het resultaat is een goed belichte foto waarbij alle detail zowel in de lucht als in de voorgrond zichtbaar is.

Location scouting & planning

Elke dronesessie begint met een grondige voorbereiding vooraf. Een gebied mag er dan wel leuk uitzien vanaf de grond, vanuit de lucht krijgt de omgeving een hele andere aanblik. Ga daarom vooraf virtueel op verkenning door gebruik te maken van Google Maps. Zet de applicatie in ‘satelliet’ en zoom in op de locatie waar je wilt gaan vliegen. Zo krijg je een goed idee van het potentieel van een gebied. Je ontdekt interessante vegetatie, structuren en lijnen en krijgt ook een idee of er voldoende kleine landschapselementen (hagen, bomen, knotwilgen, enz.) aanwezig zijn om het beeld interessant te maken. Bovendien kan je ook al inschatten waar je best staat om de drone op te laten en waar er geen stoorzenders (gsm-masten, hoogspanningslijnen, enz.) in de buurt zijn die de signaalsterkte van de controller kunnen beïnvloeden.

Verken kaarten en Google Maps om leuke dronelocaties te achterhalen. f/5.6, 1/20, ISO 100, 28 mm kleinbeeldequivalent

Naast het virtueel scouten van een locatie controleer je voor elke vliegsessie ook je materiaal. Laad de batterijen en de controller op, want die ontladen zich automatisch na enkele dagen om te voorkomen dat de Li-Ion batterijen zouden oververhitten of opzwellen. Controleer ook of alle software up-to-date is, zodat je geen tijd verliest met updates op het moment dat je wil opstijgen.

Check ten slotte ook of je op de geplande locatie überhaupt wel mag vliegen via de app DroneGuide of op de interactieve kaart op www. droneguide.be. Zorg er ook voor dat je de nodige toestemmingen hebt om over het geplande gebied te vliegen. Vliegen boven natuurgebieden is bijvoorbeeld verboden zonder toestemming van de natuurvereniging en de boswachter.

Op de dag van vlucht ben je best op tijd aanwezig, zodat je nog voldoende tijd hebt om de drone klaar te maken voor de vlucht vooraleer de zon opkomt. Het moment waarop je de drone laat opstijgen is vaak cruciaal. Start je te vroeg, dan is de batterij misschien al leeg op het moment dat het licht net interessant wordt. Vaak doe ik al een verkennende vlucht de dag vooraf om te weten waar de interessantste hoekjes en beelden verborgen zitten. Dan verlies ik ’s morgens geen tijd door het scouten van de locatie. Doorgaans stijg ik 5 à 10 minuten voor zonsopgang op, zodat ik in de juiste positie hang wanneer de zon boven de horizon piept. Op dat moment is het landschap echter vaak nog donker. Het mooiste moment breekt aan wanneer ook het landschap, de struiken en boomtoppen oplichten in de zon.

Meer dan vliegen alleen

Zoals je kunt lezen komt er bij dronefotografie meer kijken dan enkel het toestel te besturen. De meest sfeervolle dronebeelden zijn het resultaat van een grondige voorbereiding, het nauwkeurig opvolgen van de weerberichten en het zorgvuldig uitkiezen van de mooiste locaties.

  • Vermijd om steeds uit te stijgen tot de maximale hoogte, want dan oogt het landschap eerder vlak en levenloos.
  • Ga op zoek naar lijnen en kleine landschapselementen om het beeld diepte te geven en zorg ervoor dat het beeld in balans blijft.
  • Controleer de camera-instellingen en maak bracketing shots om het dynamische bereik uit te breiden.
  • Durf de lucht soms eens weg te laten en wacht op het moment waarop de opkomende zon lichtharpen creëert voor  de meest sfeervolle dronebeelden.

Respecteer de regels

De regels om met een drone te vliegen zijn sinds 1 januari 2021 een stuk versoepeld. Je hebt nu geen peperdure opleiding meer nodig om landschapsfotografie te kunnen doen vanuit de lucht. Als je niet van plan bent om boven menigtes, steden of dorpen te vliegen dan volstaan volgende zaken:

  • Registreer jezelf als piloot op de website van het DGLV (Directoraat-generaal Luchtvaart van de Federale Overheidsdienst Mobiliteit en Vervoer). Je ontvangt een certificaat met een operatornummer. Dat nummer print je op een label en kleef je op je drone.
  • Vooraleer je jezelf kunt registreren, moet je een gepaste aansprakelijkheidsverzekering afsluiten voor de schade die je tijdens de dronevluchten aan derden kunt veroorzaken.
  • Bekijk de online video’s en slaag voor een online examen bestaande uit 30 vragen. Je ontvangt een tweede certificaat wanneer je geslaagd bent voor de online training. Voor drones met een gewicht van minder dan 250 gram is een opleiding niet verplicht, maar ze wordt wel sterk aangeraden.
  • Zorg dat je beide certificaten (piloot & opleiding) steeds bij je hebt als je gaat vliegen.
  • Respecteer de regels rond privacy en de locaties waar je wel en niet mag vliegen, zo blijft het voor iedereen aangenaam. 

Experttip voor minder ruis

Om ruis te verminderen, kan je gebruik maken van een techniek die ‘noise stacking’ heet. Je fotografeert in Burst-modus, waarbij de drone snel vijf opeenvolgende foto’s maakt met dezelfde instellingen. Elk van de afbeeldingen heeft een ander ruispatroon. Deze vijf beelden kun je vervolgens combineren in Photoshop als volgt:

  1. Selecteer de 5 foto’s in Lightroom -> klik met de rechtermuisknop -> bewerken in > Openen als lagen in Photoshop
  2. Selecteer de 5 lagen in Photoshop -> Bewerken -> Lagen automatisch uitlijnen
  3. Selecteer de 5 lagen -> klik met de rechtermuisknop -> Converteren naar slim object
  4. Kies vervolgens in het menu voor Laag -> Slimme objecten -> Stapel Modus -> Gemiddelde
  5. Je hebt nu een samengesteld beeld waar de ruis grotendeels verborgen werd.
Advertentie



Wil je beter leren fotograferen?

Neem dan een abonnement op Shoot Magazine (8x per jaar).

Shoot is hét fotografiemagazine voor en door enthousiaste fotografen. In Shoot vind je de beste tips en trucs, workshops en cursussen voor geslaagde foto’s, de knapste fotoplekjes in België, de helderste uitleg over fotografietechnieken, tests van nieuwe camera’s, lenzen en meer, plus foto’s van de beste Belgische fotografen.


LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in