f/5.6, 1/1250, ISO 200, 90 mm Het voordeel van wonen in een flat is dat je bij zonopkomst en -ondergang een prachtige rode bal kunt zien. En spinnen zijn er altijd wel.


Op de hoogte blijven van onze nieuwste artikelen?

Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief en ontvang elke week onze beste artikelen in je mailbox.


In dit artikel neem ik je mee op een avontuurlijke reis … naar je balkon en tuin. Want natuur is overal en dat laat ik je in dit artikel zien. Van bijzondere mosjes in de plantenbak tot vreemde kruipers op de stop, van bijzondere gespiegelde wespenportretten tot vreemde wantsen. Ga je met mij mee op ontdekkingsreis?

f/11.0, 1/125, ISO 800, 135 mm (omgerekend naar full-frame) Zelfs in een klein vijvertje in de tuin kun je in no time de groene kikker verwachten.

Voor leuke macro-onderwerpen zijn de meeste tuinen prima geschikt. En je hoeft echt geen grote tuin boordevol planten te hebben om leuke en fotogenieke insecten aan te trekken. Een paar borders of grote plantenbakken met wat planten zijn al voldoende. Daarmee hoef je echt niet ver van huis voor leuke modellen voor je macrofotografie. Je opent simpelweg de achterdeur en een hele miniwereld met modellen ligt aan je voeten.

Tuin geschikt maken

Ben je in het bezit van een eigen tuin, dan is het een overweging om deze meer geschikt te maken voor macrofotografie. Afhankelijk van de soortenrijkdom die je wilt creëren, bepaal je de invulling van de tuin. Het werkt al prima om een hoekje te maken met veel wilde planten. Zakjes zaden met een wildebloemenmengsel zijn niet duur en overal verkrijgbaar. Zaai het op de juiste tijd in en je zult zien dat er allerlei kevertjes als lieveheersbeestjes en soldaatjes verschijnen zodra de eerste planten gaan bloeien. Bovendien zijn die wilde planten zelf ook bijzonder fotogeniek.

f/5.0, 1/60, ISO 800, 90 mm Niet iedereen is blij met de rups van de buxusmot. Maar als de volwassen vlinder op een regenachtige dag op het raam van de woonkamer zit, ben je als fotograaf toch blij!

Wil je juist vlinders fotograferen, dan zijn er specifieke planten te koop die meer vlinders lokken. Bekend om de aantrekkingskracht voor vlinders zijn bijvoorbeeld de blauwpaarse vlinderstruik en de paarse lavendel. Daarnaast kun je ook een rommelig hoekje maken met takken en houten blokken, die best deels al vermolmd mogen zijn. Ook hiermee trek je weer insecten aan, bijvoorbeeld loopkevers. Ook heb je dan meteen een schuilplek voor de gewone pad en de bruine kikker, prachtige amfibieën met mooie ogen.

Over kikkers gesproken: een kleine vijver met wat beplanting eromheen is voldoende om kikkers te lokken. De groene kikker blijft altijd in het water, maar de bruine komt daar alleen tijdens de paartijd om eitjes in te leggen. Daarbuiten tref je ‘m gewoon tussen de planten in de tuin aan. En ook libellen en juffers zullen zich weldra bij de vijver melden. Deze prachtige insecten hebben een alien-achtig uiterlijk!

f/6.3, 1/1000, ISO 800, 400 mm Door laag op de grond te liggen krijg je een mooie spiegeling en fijne onscherpte in de voor- en achtergrond bij deze kwakende groene kikker.

Insecten

De vroege ochtend, als het nog niet warm is, is het moment om de tuin in te gaan om insecten te fotograferen. Zodra de zon opkomt, warmen ze langzaam op en worden ze actiever. Dan zullen ze meer gaan lopen of vliegen. Bij een temperatuur van ten minste 17 graden Celsius gaan ze vliegen. Als ze nog niet zijn opgewarmd, bewegen insecten niet of minder. Dan zijn ze natuurlijk veel makkelijker te fotograferen. Daarnaast kun je ook een beetje naar links of naar rechts gaan zitten, zonder dat je het insect verstoort. Daardoor krijg je ook een andere en misschien wel mooiere achtergrond in beeld.

f/7.1, 1/1000, ISO 800, 90 mm Ook van een bladpootrandwants op het balkon kun je prima foto’s maken. Hier zorgt de schaduw door de zon voor een fijne herhaling.

Licht in de tuin

Afhankelijk van de ligging van de tuin kan het lastig zijn om in de vroege ochtend of namiddag met zacht en mooi licht te werken. Er zijn echter allerlei hulpmiddelen die je kunt inzetten om extra licht over bijvoorbeeld een mooie bloem te laten vallen. Denk daarbij aan reflectieschermen of aan een spiegel waarmee je het zonlicht naar je hoofdonderwerp kunt sturen.

Omgekeerd kan het ook zijn dat je tijdens het middaguur op een plek in de tuin wilt fotograferen terwijl het zonlicht hard is. Om dan schaduw te creëren, kun je misschien wel je parasol gebruiken als deze neutraal wit is. Of probeer anders een simpele witte paraplu. Het werken in de schaduw kan ook hele mooie effecten in je foto opleveren als je het zonlicht wel nog in de achtergrond gebruikt. Juist dit effect van bijvoorbeeld en bloem in de schaduw en een door de zon beschenen achtergrond doet het in beeld erg goed.

f/5.0, 1/4000, ISO 160, 90 mm In een plantenbak op het balkon groeien vaak ook mosjes. Bij een ondergaande zon kun je de prachtige vormen goed fotograferen.

Vlinders benaderen

Indien je overdag een vlinder wilt fotograferen, is het goed om eerst de directe omgeving van de vlinder in je op te nemen. Zodoende kun je al een inschatting maken welke achtergrond je achter de vlinder wilt hebben. Een schutting van de buren wil je waarschijnlijk niet in beeld. Maar die mooie groene achtergrond van een tuinplant kan perfect als natuurlijke achtergrond dienen. Zo kun je dan langzaam naar de juiste kant van de vlinder lopen. Stel van tevoren de camera op de gewenste instellingen in, zodat je meteen kunt fotograferen als je op de juiste positie staat of ligt. Loop langzaam dichterbij en houd daarbij de vlinder steeds in het oog. Deze kan namelijk wegvliegen of vanuit de nieuwe hoek toch minder goed te zien zijn. Zorg er ook voor dat, bij zonneschijn, geen schaduw van je lichaam of van de camera over de vlinder valt. Als dit gebeurt, zal de vlinder meestal meteen wegvliegen. Maak ook indien je de vlinder dicht genaderd bent geen abrupte bewegingen.

f/6.3, 1/250, ISO 500, 90 mm De atalanta is een prachtige vlinder die je prima met bijvoorbeeld een vlinderstruik naar je tuin kunt lokken.

Er zijn ook overdag nog mogelijkheden voor vlinderfotografie. Indien het even bewolkt wordt, gaan de vlinders vaak even op planten zitten. Dan zijn ze een stuk rustiger. Ook tijdens en vlak na een regenbui verblijven vlinders vaak tussen de vegetatie. In deze twee situaties kan je door voorzichtig dichterbij te bewegen ook goed vlinderfoto’s maken.

Vliegende insecten

Bij de fotografie van vliegende insecten die bloemen bezoeken kun je al vroeg in het voorjaar terecht. Zodra de eerste krokussen in je tuin tevoorschijn komen, kun je daarop al bijen en hommels aantreffen. Om de insecten op een bloem te fotograferen lijkt heel makkelijk, omdat ze zich niet storen zodra je dichterbij komt. Toch zitten ze bijna nooit stil; ze vliegen van bloem naar bloem. Eenmaal op een bloem duiken ze vaak meteen met de kop tussen de kroonbladen. En juist dat kopje wil je eigenlijke wel in beeld. Zet je camera daarom op continu-AF en selecteer het middelste autofocuspunt, want dat werkt het meest accuraat. Zet daarnaast de camera op zoveel mogelijk foto’s per seconde, sommige modellen kunnen wel tien frames per seconde vastleggen. Ga vervolgens rustig bij een paar bloemen op de grond of in je tuinstoel zitten en houd het bezoekende insect goed in de gaten. Met wat tijd en vele foto’s moet het lukken om er een aantal over te houden waarbij je de bij of hommel goed kunt zien en ook de bloem mooi uitkomt.

f/7.1, 1/250, ISO 400, 90 mm Door laag over de tafel met een spiegel te fotograferen krijg je een optimale spiegeling van de gewone wesp.

Een andere methode is de camera bij een mooie bloem op een statief op te stellen en dan maar wachten. Eventueel kan je daarbij de afstandsbediening in de hand houden en afdrukken als bijvoorbeeld een zweefvlieg of hommel de bloem bezoekt. Op deze manier kun je ook prima foto’s van het insect in vlucht maken, voordat deze op de bloem is geland. Houdt voor een scherp afgebeeld vliegend insect wel een snelle sluitertijd aan van minimaal 1/500 seconde. Zet gerust ook de ISO-waarde hoger om een snellere tijd te kunnen krijgen. Moderne cameramodellen kunnen met behoorlijk hoge ISO-waarden als 3200 nog een prima beeld tevoorschijn toveren. En heb je toch iets teveel ruis naar je zin, dan kun je de foto via een bewerkingsprogramma nog een stuk verbeteren. Ook in de programma’s die hiervoor beschikbaar zijn worden doorontwikkeld en leveren steeds betere resultaten. Een mooi voorbeeld daarvan is Topaz Denoise AI van Topaz Labs. 

Balkon

Heb je geen tuin? Geen nood, want ook op balkons heb je veel mogelijkheden voor macrofotografie. Een paar hangbakken met planten en eventueel losse potten met leuke planten trekken al interessante insecten aan. Het voordeel van planten in potten is dat je deze kunt verplaatsen en op een geschikte plek kunt zetten, bijvoorbeeld in de schaduw. Naast de planten ontwikkelen zich in die vochtige aarde ook nog weleens plakkaten met verschillende soorten mos. Van heel dichtbij bekeken zijn dat – met name in het tegenlicht – prachtig gevormde plantjes.

f/5.0, 1/400, ISO 800, 90 mm Ook als de zon onder is, zijn er nog foto’s te maken van het gewoon krulmos in de plantenbak op het balkon.

Heb je een balkon waar je de zon ziet op- of ondergaan, dan heb je zelfs een voordeel ten opzichte van de meeste tuinbezitters. Je kunt dan met het allerlaatste licht werken. Misschien kan je die grote rode bol van de ondergaande zon wel achter een plant fotograferen! Het fotograferen op het balkon heeft ook het voordeel dat het heel relaxt is. Je kunt immers zelfs vanaf je luie balkonstoel op ooghoogte van het onderwerp (de bloemen en insecten in een balkonbak) prima fotograferen. Vooral voor macrofotografen zoals ik, met soms (en helaas steeds meer) stramme botten en een pijnlijke rug, is dat een fijne bijkomstigheid. Staat de leuning van de stoel iets teveel naar achteren, dan kun je met een extra dik kussen zorgen voor een goede ondersteuning van je rug.

Tabletop-tuinfotografie

Eind augustus en begin september word je in je eigen tuin vaak gepest door wespen. Maar je kan de aanwezigheid van de wespen ook ombuigen in een voordeel. Je kunt namelijk prachtige foto’s van deze gevreesde geelzwarte jongens maken! Alles wat je voor leuke foto’s van wespen en vliegen nodig hebt is een tuintafel, een spiegel en wat rottend fruit zoals druiven. Eerlijk is eerlijk: een vader die rondom zijn terras druivenranken heeft, zoals de mijne, helpt ook mee. Daar komt in de late zomer sowieso allerlei vliegend volk zoals wespen en vliegen op af. Dit zijn allemaal prachtige modellen! De overrijpe druiven hebben namelijk een grote aantrekkingskracht op deze insecten.

Heb je niet zo’n vader die zijn druivenrankrijke tuin voor een insecten fotograferende zoon een namiddag beschikbaar stelt, wees dan niet ontmoedigd. Met wat voorbereidende werkzaamheden gaat het zeker en vast lukken. Koop druiven op de markt of in de supermarkt en laat ze even flink rijpen. Dus niet in de koelkast, maar het liefst op een plek waar het warm is of de zon op schijnt. Zijn de druiven overrijp, leg er dan een aantal op een tafeltje. Al moet je waarschijnlijk iets meer geduld hebben, de insecten komen daar ook op af. Een warme zonnige dag is noodzakelijk, want dan zijn juist deze insecten heel actief.

Om een mooie spiegeling te krijgen kun je een simpele spiegel gebruiken. Bespuit de onderkant met matzwart verf en je krijgt een fijn attribuut. Als mooi gekleurde achtergrond kun je gekleurd karton gebruiken of natuurlijke producten zoals appels en sinaasappels. Zorg dat de zon in de rug of schuin in de rug staat, want dit komt de kleurintensiteit en het effect van het gespiegelde insect op de glasplaat ten goede.

Om een insect zoals een wesp op de juiste plek voor je objectief te krijgen kun een druppeltje druivensap op de glasplaat deponeren. Gebruik maar een beetje, want de wesp is maar klein. Je wilt voorkomen dat de druppel te groot en daardoor overheersend in beeld komt. Ik gebruik hierbij een klein pipetje, dat werkt bijzonder handig. Voor een optimale spiegeling moet je zo laag mogelijk gaan. Om wat flexibeler te kunnen werken en omdat de sluitertijden toch relatief hoog zijn, werk ik het liefst vanuit de hand. Ik kan dan heel snel iets hoger of lager gaan, of een beetje naar links of naar rechts. Of juist naar achteren als ik ook net die vliegende wesp boven de al drinkende op de glasplaat in beeld mee wil fotograferen. Soms leg ik dan ook de camera op de tafel, net voor de spiegel, om echt laag te kunnen werken. De spiegeling wordt dan nog mooier! Daarbij is een hoekzoekers overigens een welkom hulpmiddel. Of je gebruikt een laag zitje, zodat je net over de tafelrand heen kunt kijken en fotograferen.

Naast de wespen bezoeken ook vliegen zo’n tabletop-setting. Veel mensen hanteren bij deze insecten het liefst de vliegenmepper (en trouwens ook bij wespen), maar doe dat vooral niet. Als je deze insecten van dichtbij bekijkt, zie je namelijk hoe ongelooflijk mooi ze zijn. Vooral als de zon of een andere lichtbron op de beestjes valt, komen de prachtige kleuren tevoorschijn. Bijvoorbeeld van de lucillia sericata oftewel de groene vleesvlieg.

f/7.1, 1/400, ISO 1250, 90 mm Op de glasplaat in de tuin komen geregeld vliegen zitten. Door de camera parallel aan de wesp en vlieg te houden zijn ze beide scherp.

Indien je het directe zonlicht op het modelletje model te hard vindt, kun je deze ook weer verzachten met een witte paraplu. Flink wat zonlicht op de achtergrond – zoals op het gekleurde karton – kan overigens geen kwaad. Integendeel, want het zorgt vaak juist voor krachtige tinten. Je kan ook een lampje als de Lume Cube voor wat beter te controleren licht op je onderwerp gebruiken.  Daarmee kan je de kleuren en het contrast wat preciezer verhogen.

En was je altijd wat bangig voor wespen die in de nazomer opdringerig zijn? Ik kan uit ervaring vertellen dat dat in het geval van zo’n tabletop-setting echt niet hoeft. Natuurlijk vliegen ze rondom je hoofd, maar zolang je maar niet naar ze begint te meppen is er niks aan de hand. De wespen gaan vrijwel direct richting de zoete lekkernijen op de tafel en zijn daar helemaal op gefocust. Ik heb geen moment het idee gehad dat ik een wespenprik kon verwachten, ook niet als ik met mijn objectief op hele korte afstand van de drinkende en vliegende wespen lag. Het is natuurlijk anders als je op het terras zit met een glas limonade. Dan is het die zoetigheid waar ze op afkomen, en het lastige is dat jij dat glas vasthoudt.

f/6.3, 1/250, ISO 500, 157 mm (omgerekend naar full-frame) Op de waterlelie in de vijver gaan insecten als juffers ook weleens zitten.

Wantsen

In onze omgeving leven meer dan zeshonderd soorten wantsen. De meeste zijn door hun schutkleur onopvallend, maar sommige springen juist zeer in het oog. De pyjamaschildwants in zijn rood-zwart gestreepte outfit is een mooi voorbeeld daarvan. In jouw tuin kun je deze tussen de bloemen zeker tegenkomen.

f/10.0, 1/100, ISO 250, 135 mm (omgerekend naar full-frame) Controleer de gekleurde bloemen in de tuin goed. Vaak ontdek je dan leuke beestjes zoals deze pyjamawants.

Tegenwoordig hoef je voor de fotografie van wantsen sowieso niet meer ver van huis, want twee nieuwe soorten zoeken in het najaar de woningen om te overwinteren – en ze doen dat soms in grote getale. De ene is de grauwe stinkwants, die oorspronkelijk alleen in Midden-Europa voorkwam. Door het veranderende klimaat is hij echter bezig aan een opmars. De andere is de bladpootrandwants, een exoot die ruim tien jaar geleden vanuit Amerika hier is beland. Met name de bladpootrandwants is zeer fotogeniek en je moet hem zeker eens van dichtbij bekijken. Ze landen vaak op vensterbanken of de balustrade van het balkon. Als ze daarop gaan zitten kun je al snel aansprekende foto’s van ze maken.

Watch the window

Zelfs vanuit de woonkamer of slaapkamer naar buiten fotograferend heb je mogelijkheden om mooie macrofoto’s te maken. Het enige wat je daarvoor moet doen is zo nu en dan de ramen controleren. Vooral in de meest insectenrijke periodes als de lente en zomer gaan insecten daarop zitten. Het leuke is dat je dan heel opvallende beelden kan maken. Door de aparte hoek van onder het insect en de achtergrond van bijvoorbeeld de tuin krijg je heel andere beelden. Met het macro-objectief gaat dat prima! En ook met je groothoekobjectief als je vanuit een hoger standpunt zoals een flat fotografeert. Zit er dan een insect zoals een daas op het raam, dan neem je met een groothoekobjectief ook de achtergrond zoals de straat of een stadsgezicht mee in beeld. Een niet-alledaagse foto is het resultaat!

f/10.0, 1/500, ISO 400, 135 mm (omgerekend naar full-frame) Houd je raam in de woonkamer goed in de gaten. Er gaan nog al eens insecten zoals deze langpootmug op zitten.

Let ook op spinnen, want met name in de nazomer zijn die volop aanwezig op het balkon. En ook voor het raam om daar in hun webben insecten te vangen. Omdat je in een flat hoog zit, kun je ver weg kijken. Als je geluk hebt, zie je zelfs het allerlaatste moment van de zonsondergang. Combineer die grote rode bal van de zon eens met een spin in het web! Je zult zien dat je een prachtig silhouetbeeld van de spin overhoudt. Om daarna de nazomerse avond af te sluiten met een lekker glas wijn of een goede pint … Het leven op het balkon kan zeker prachtig zijn!



Wil je beter leren fotograferen?

Neem dan een abonnement op Shoot Magazine (8x per jaar).

Shoot is hét fotografiemagazine voor en door enthousiaste fotografen. In Shoot vind je de beste tips en trucs, workshops en cursussen voor geslaagde foto’s, de knapste fotoplekjes in België, de helderste uitleg over fotografietechnieken, tests van nieuwe camera’s, lenzen en meer, plus foto’s van de beste Belgische fotografen.


LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in