Edwin Giesbers winterfotografie
f/5.6, 1/40, ISO 400, 450 mm (kleinbeeldequivalent) IJsvogels laten zich in de winter vaak bij open wakken zien waar ze dan nog vis kunnen vangen

De winter biedt onverwachte mogelijkheden om vogels in al hun pracht te fotograferen. Liefst in een flinke pak sneeuw, maar ook zonder zo’n witte deken levert het steevast schitterende natuurfoto’s op.

Elk jaar wachten natuurfotografen in België en Nederland in spanning af of het gaat sneeuwen. En hopelijk dan voor langere tijd, zodat het landschap wordt omgetoverd in een witte wereld die niet binnen een dag door dooi alweer is verdwenen. De winter is sowieso een prachtige periode om vogels te fotograferen. Veel vogels verliezen een deel van hun schuwheid in de winter. Ook houden veel watervogels als de wintertaling en de krooneend zich op bij wakken, en zijn dan beter te fotograferen. En wat te denken van witte vogels als zwanen en ooievaars in een wit wonderlandschap. Laat de winter maar komen!

Edwin Giesbers winterfotografie
f/9.0, 1/100, ISO 400, 97 mm (kleinbeeldequivalent)
Schuin van bovenaf kon ik deze huismussen fotograferen terwijl ze zich aan broodkruimeltjes te goed doen.

Bescherming tegen de kou

Voor het fotograferen in koude omstandigheden dien je zowel jezelf als je apparatuur goed te beschermen. Warme kleding met veel lagen zorgt dat je je lichaamswarmte goed vasthoudt. Ook je hoofd dient goed warm te blijven, want anders gaat een groot gedeelte van de warmte via je hoofd verloren. Ik vind een met nepbont gevoerde muts met oorflappen ideaal. Deze beschermt zowel je hoofd en nek als een deel van je gezicht. Is het echt berekoud en waait er een harde wind, dan kun je daaronder ook nog een nek/gezichtswarmer dragen. Veel dikke winterjassen beschermen goed tegen de kou, maar zijn niet waterdicht. Ga je tijdens een dag met veel sneeuwval op pad, dan loop je daarin – vooral bij temperaturen rondom het vriespunt – het risico dat de sneeuw die op je jas valt, smelt. Door de smeltende sneeuw op je jas raakt deze doorweekt. Dat is bijzonder onprettig als het ook nog eens hard waait. Houd daarom altijd rekening met de weersomstandigheden en gebruik in een situatie als hiervoor beschreven een waterdichte jas.

Edwin Giesbers winterfotografie
f/8.0, 1/200, ISO 400, 202 mm (kleinbeeldequivalent)
In de dikke laag met vers gevallen sneeuw maakt deze blauwe reiger mooie sporen.

Om ook de camera en lens tegen sneeuwval te beschermen zijn in de vakhandel allerlei regenhoezen te koop, bijvoorbeeld van Kata, Mata en Stealth Gear. Sommige van deze hoezen zijn dermate goed gevoerd dat ze ook het camerageluid dempen. En zodoende verminderen ze ook meteen de kans dat een dier door het geluid van de camera schrikt en wegvlucht.

Accu’s en condensvorming

Wat in de tropen kan gebeuren, is ook mogelijk in koude omstandigheden in de Lage Landen: condens op en in je apparatuur en lenzen. Dit euvel kan ontstaan op het moment dat je van een koude omgeving terugkomt in een warme omgeving. Als je even buiten in de kou hebt gefotografeerd en weer in de auto stapt om naar een andere plek te rijden, is het goed om de verwarming niet of minimaal aan te zetten.

In koude omstandigheden verliezen accu’s bovendien eerder hun energie. Daarom neem ik bij iedere uitstap in de kou voldoende vers geladen accu’s mee. De reserveaccu’s bewaar ik bovendien zo dicht mogelijk op mijn lichaam, zodat ze zo min mogelijk capaciteit verliezen. Bij hele extreme koude is het raadzaam om een externe accu op de camera aan te sluiten. Deze externe accu draag je onder je warme kleding en is door middel van een kabel verbonden met de camera.

Edwin Giesbers winterfotografie
f/7.1, 1/320, ISO 800, 750 mm (kleinbeeldequivalent)
Wilde eenden proberen nog wat eten op de bodem in een plas te vinden en zorgen zo voor een humoristisch beeld.

De dieren benaderen

Het fotograferen van vogels in de winter is aan de ene kant soms afzien en aan de andere kant een prettige uitdaging. Kou en snijdende wind zorgen voor minder prettige werkomstandigheden. Maar vogels zijn in de winter makkelijker te benaderen en te fotograferen. Er is dan namelijk minder voedsel voorhanden, waardoor ze zorgvuldiger met hun energievoorraad moeten omgaan.

Edwin Giesbers winterfotografie
f/6.3, 1/160, ISO 500, 750 mm (kleinbeeldequivalent)
Liggend in de sneeuw kon ik deze waterhoen fotograferen. Het lage standpunt zorgt voor een onscherpe voorgrond.

Juist omdat de vogels beter benaderbaar zijn, is het goed te beseffen dat je daar als fotograaf ook een verantwoordelijkheid in hebt. Je moet de vogels dus niet teveel verontrusten. Houd voldoende afstand en observeer het gedrag van de dieren goed. Nemen de vogels bij het benaderen een alerte houding aan, dan nader je de grens. Gaan ze vervolgens weer rustig door met waarmee ze bezig waren, dan weet je dat je goed zit.

Eerste sneeuwval

Als het landschap nog niet bedekt is met sneeuw en de weersverwachtingen geven sneeuwval aan, dan is het de moeite waard om al naar een bekend gebied met vogels in je woonomgeving te gaan. Dat biedt namelijk kansen om juist die sneeuwval goed te fotograferen. Sneeuwvlokken laten zich het beste zien tegen een wat donker landschap waarop nog geen sneeuw ligt. Zodra het landschap met een wit laagje is bedekt, steekt de sneeuwval daar niet meer tegen af.

Edwin Giesbers winterfotografie
f/6.3, 1/30, ISO 640, 555 mm (kleinbeeldequivalent)
Als je maar lang genoeg wacht, komen de ooievaars wel een keer mooi los van elkaar te staan.

Gebruik een relatief snelle sluitertijd van 1/500 seconde of sneller om de sneeuwvlokken te ‘bevriezen’ en zichtbaar op de foto te krijgen. Bij langere sluitertijden vervaagt de sneeuw in onduidelijke witte vlekken of vegen, die vaak zelfs niet meer zichtbaar zijn.

Soms lenen foto’s met sneeuwval zich ook voor een omzetting in zwart-wit. In de nabewerking verhoog je dan de contrasten nog meer, en daarmee ook het effect van de sneeuwval.

Waar ligt de sneeuw?

Voor echt winterse beelden van ooievaars is het natuurlijk het mooist als er een flinke laag sneeuw ligt die de bodem volledig bedekt. Dan zijn aansprekende beelden mogelijk van bijvoorbeeld een groepje zwanen of ooievaars met hun witte verenkleed en roodoranje snavel en poten in een magisch wit landschap. Houd hiervoor goed de weerberichten in de gaten. Bedenk ook dat het juist op de plek waar je naartoe wil gaan nog niet (voldoende) gesneeuwd hoeft te hebben om een wit landschap vast te kunnen leggen. Ik ben in het verleden weleens vanuit mijn volledig ondergesneeuwde woonplaats weggereden om langzaam maar zeker te ontdekken dat – naarmate ik dichter bij het uitgekozen gebied kwam – het landschap steeds minder wit werd. Zelfs op korte afstanden kunnen de plaatselijke verschillen groot zijn. Om dit te checken zoek ik tegenwoordig vaak op internet regionale webcams op. Die geven een accuraat beeld van het landschap op dat moment.

1
2
Advertentie



Wil je beter leren fotograferen?

Neem dan een abonnement op Shoot Magazine (8x per jaar).

Shoot is hét fotografiemagazine voor en door enthousiaste fotografen. In Shoot vind je de beste tips en trucs, workshops en cursussen voor geslaagde foto’s, de knapste fotoplekjes in België, de helderste uitleg over fotografietechnieken, tests van nieuwe camera’s, lenzen en meer, plus foto’s van de beste Belgische fotografen.


LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in