Op de hoogte blijven van onze nieuwste artikelen?

Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief en ontvang elke week onze beste artikelen in je mailbox.


Sterrenhemels hebben landschapsfotografen altijd aangetrokken. Het probleem is dat het een beetje lastig is vanwege meerdere uitdagingen. De aarde beweegt, de sterren bewegen, dingen in je camera bewegen en dingen in jou bewegen. Het is dus niet zo vreemd als je eerste pogingen om de nachtelijke luchten te fotograferen, wazige foto’s opleveren. Toch zijn er ook dan nog een aantal dingen die je met de foto’s kunt doen. Zo kun je ze bijvoorbeeld verscherpen in Photoshop met behulp van het filter Onscherp masker. Of ze verscherp met behulp van het deelvenster Details van Lightroom. Of je probeert de filters Schokreductie en Hoogdoorlaat in Photoshop.

Er zijn diverse accessoires die absoluut essentieel zijn voor het vastleggen van haarscherpe foto’s van de sterren en de Melkweg. De belangrijkste zijn een zeer stevig statief en een groothoeklens om zowel het landschap als de lucht vast te kunnen leggen. Een draadontspanner om je camera zonder enige beweging te kunnen activeren komt ook zeer goed van pas. En met een hoofdlamp lukt het je beter om je camera in volledige duisternis te bedienen.

Ontvang 10% korting op een titel van Scott Kelby!

Dit artikel is een bewerkte versie van een hoofdstuk uit het Landschapsfotografieboek van Scott Kelby. Hij is de best verkopende auteur ter wereld van boeken over fotografische technieken. Volgens zijn succesvolle methode en in zijn bekende stijl beschrijft de bestsellerauteur o.a. Lightroom, Photoshop, landschapsfotografie en digitale fotografie.

Als Shoot-lezer kan je nog tot en met morgen 31 januari 2020 één van de 5 onderstaande titels bij Standaard Boekhandel met 10% korting aanschaffen! Klik op deze link om gebruik te maken van de actie.

Tip 1: Compositie van foto met sterrenhemels

Net als bij normale landschapsfoto’s is een foto van een sterrenhemel of de Melkweg meestal sterker als je een interessant element op de voorgrond hebt. Wat je vaak ziet, is een herkenbaar silhouet als bergen, een rotsformatie, een gebouw, een schuur, een boog, een meer of de zee. Of datzelfde object maar dan kunstmatig verlicht (zie verderop in dit artikel).

Als je iets in je foto op de voorgrond hebt, zorgt dan voor context. Dat maakt de foto interessanter, in tegenstelling tot wanneer je je camera alleen maar recht naar boven op de donkere hemel richt. Zoek in Google naar ‘melkwegfotografie’ en klik vervolgens op Afbeeldingen. Je zult dan zien dat bijna alle resultaten iets op de voorgrond hebben wat alles met elkaar verbindt.

Tip 2: Voorkom lichtvervuiling

Voordat je je camera en statief tevoorschijn haalt, zul je eerst een opnamelocatie moeten vinden van waaruit je de sterrenhemel en/of de Melkweg (het summum van nachtelijke hemelfoto’s) kunt fotograferen. Dit is aanzienlijk moeilijker dan het klinkt. Want om de opnamen te krijgen die je waarschijnlijk wilt, zul je ver weg van steden, snelwegen en eigenlijk alle tekenen van beschaving moeten zijn.

Deze ‘tekens van leven’ (huizen, boerderijen, reclameborden, snelwegen enzovoort) genereren een verbazingwekkende hoeveelheid ‘lichtvervuiling’. Die maskeert de sterren en doet ze erg zwak lijken. Als ze überhaupt al zichtbaar zijn. Het verpest je kansen om een goede foto te maken. Zelfs als de stad of de huizen ver weg zijn, heb je daar nog last van. Je moet letterlijk kilometers verwijderd zijn van de beschaving om die diepzwarte, niet-verontreinigde lucht te krijgen. Maar die zorgt uiteindelijk voor die geweldige foto’s.

Er is zelfs een officiële schaal die de kwaliteit van de nachtelijke hemel beoordeelt en daarmee je kansen om een goede foto te maken. Die wordt de schaal van Bortle genoemd. Hij rangschikt de helderheid van de nachtelijke hemel op je huidige locatie op een schaal van 1 tot 9. Een waardering van 9 betekent dat de lucht zo licht is dat je helemaal geen sterren kunt zien. En als je ze wel kunt zien, ze zo zwak zijn dat je het eigenlijk kunt vergeten. Een waardering van 1 betekent ‘dit is de nachtelijke hemel waarvan je altijd al gedroomd hebt.’ Een getal van 3 of lager is ideaal (hoe lager het getal, hoe beter de lucht).

Ga dus op zoek naar een locatie ver genoeg verwijderd van andere mensen, zodat je een kans hebt om een geweldige foto te maken. Ik kan het belang van een goede lucht niet overdrijven.

Tip 3: Je hebt ook een heldere hemel nodig!

Je hebt niet alleen een locatie nodig zonder enige lichtvervuiling. Je hebt ook een heldere, wolkenloze lucht nodig. Als je een hoop wolken (of mist of nevel) hebt die ook maar een klein deel van de hemel aan het zicht onttrekken, dan zul je niet blij zijn met de resultaten. Je moet van tevoren dus weten hoe het weer is op de locatie die je hebt gescout. Je bent op zoek naar een lege lucht, zoals de lucht die je in de afbeelding hieronder ziet. Dat is het tegenovergestelde van wat we willen voor bijna elk ander soort landschapsfoto. Daar willen we juist graag wolken of mist vanwege de atmosferische effecten.

Ik weet het, er is vooraf veel onderzoek en planning, hulp van Moeder Natuur en een beetje geluk nodig voor het maken van een succesvolle foto van een nachtelijke hemel. Maar dat is gedeeltelijk ook de reden dat mensen deze foto’s zo mooi vinden. Het kost wat tijd om een geweldige foto van een nachtelijke hemel te maken. Maar als alles op zijn plek valt, is het een magisch iets.

Tip 4: De maan is je vijand

De maan zorgt voor een hoop lichtvervuiling. Ze kan je foto’s van de Melkweg en de door sterren verlichte lucht verpesten door ze met maanlicht te overstralen. Hoe voller de maan, hoe lastiger het is om foto’s van de lucht te maken. Je wilt dus eigenlijk voorkomen dat je fotografeert tijdens nachten dat de maan zichtbaar is. Of alleen wanneer slechts een klein deel ervan zichtbaar is.

Idealiter wil je fotograferen wanneer het nieuwe maan is, omdat de maan tijdens dit deel van de cyclus volledig onzichtbaar is. Je denkt nu misschien: “moet ik ver weg zijn van de beschaving om lichtvervuiling te voorkomen? En het moet een heldere, wolkenloze nacht zonder nevel zijn? En ik moet dit allemaal doen tijdens een nacht dat het nieuwe maan is, zodat de maan niet verlicht is. Dat gebeurt slechts ongeveer eens in de 291/2 dag. Klopt dat?” Eh, ja, dat is het zo’n beetje. Nou ja, er zijn nachten dat er een halve of kwart maan aan de hemel is. En dat die zich op een bepaald moment tijdens de nacht onder de horizonlijn bevindt. Dat is je kans om te fotograferen.

De app PhotoPills waarover ik het verderop over heb, vertelt je hoe laat en hoe lang de maan ’s nachts onder de horizonlijn zal duiken. En wanneer je lichtvervuiling van de maan kunt vermijden, hoewel er die avond eigenlijk wel een maan is. Je kunt uitzoeken wanneer de volgende nieuwe maan wordt verwacht op deze website.

Tip 5: De Melkweg is slechts een paar
maanden per jaar zichtbaar

Als je op een heldere nacht in een gebied zonder lichtvervuiling bent, kun je een sterrenhemel vastleggen, geen probleem. Maar de Melkweg is alleen zichtbaar op bepaalde tijden van het jaar vanuit bepaalde gebieden op aarde. De Melkweg is op het noordelijk halfrond bijvoorbeeld alleen zichtbaar van maart tot september en is het beste zichtbaar van ongeveer april tot eind juli (dat is het moment waarop het galactische centrum van de Melkweg het fotogeniekst is).

De Melkweg verschijnt als een horizontale band over de zuidelijke hemel. Op het zuidelijk halfrond lijkt het op een boog waarbij het centrum bijna recht boven je hoofd staat. Op het zuidelijk halfrond is de kans ook groot dat je gedetailleerdere opnamen krijgt omdat de temperaturen daar lager zijn, waardoor de lucht helderder is. Als je niet zeker weet op welk halfrond je zit, is het fotograferen van de Melkweg waarschijnlijk niet je grootste zorg.

Tip 6 Waar zal de Melkweg precies zijn? Daar is een app voor!

Mijn vriend Erik Kuna wees me op de app PhotoPills en die is echt briljant (en vrij onmisbaar als je wilt weten waar de Melkweg in de lucht verschijnt). Maar de app toont niet alleen een pijl die vertelt: ‘Hier is het. Je kunt de camera van je telefoon richten op de scène die je wilt fotograferen. De app maakt dan gebruik van augmented reality om een afbeelding van de Melkweg op je camerascherm te plaatsen, precies daar waar de Melkweg op die locatie in de lucht verschijnt. Het is echt bijzonder om te zien en ongelooflijk handig bij het plannen wanneer je de locatie verkent terwijl het nog dag is. De app is beschikbaar voor Apple iPhones (iOS) en Android-telefoons. De app kost 10,99 euro, maar is voor de fotograaf van nachtelijke hemels zijn gewicht in goud waard.

Tip 7: Een hoofdlamp met rood licht voor opnamen van sterrenhemels

Je hebt heel veel moeite gedaan om ver weg te raken van lichtvervuiling, maar dat kun je allemaal verpesten door een grote zaklamp tevoorschijn te halen. Niet alleen veroorzaakt hij lichtvervuiling, hij neemt ook nog eens een van je handen in beslag. En die heb je allebei nodig om alles op en in te stellen.

Ik raad je aan een hoofdlamp te gebruiken die de optie heeft om ook in een rood led-licht te schijnen. Behalve dat je je handen vrijhoudt en het licht rondom je camera beperkt, dient hij ook een ander doel: hij verlicht je pad wanneer je door de bosjes, de woestijn of over rotsen loopt of ergens weg van de snelweg waar je de foto’s van de Melkweg gaat maken. En als je eenmaal de opnamelocatie hebt bereikt, kun je de rode lichtbundel inschakelen, zodat je toch nog iets kunt zien terwijl je aan het werk bent met je camera.

Veel mensen zweren bij de populaire Tikka-hoofdlamp van Petzl. Die heeft regelaars voor de lichtsterkte en de breedte van de straal, en is weerbestendig. Bovendien kun je de lichtbundel in rood veranderen en is de lamp kantelbaar. Hij gebruikt gewone AAA-batterijen die je overal kunt krijgen. Online kost hij ongeveer 30 euro. Een andere leuke (zie foto) is de Black Diamond Storm-hoofdlamp, die rond de 55 euro is.

Tip 8: Fotografeer sterrenhemels in de handmatige
modus

Maak je geen zorgen als je nog nooit een opname hebt gemaakt in de handmatige modus. Dit is zo gemakkelijk dat het je de eerste keer absoluut gaat lukken, geen probleem. We moeten in de handmatige modus van onze camera fotograferen. We moeten immers het diafragma en de sluitertijd vergrendelen en niet de camera laten beslissen. Verander dus je modus naar M en doe dan de volgende twee dingen: (1) kies je diafragma en (2) kies je sluitertijd. Het goede nieuws is dat als je dat eenmaal hebt gedaan, je er waarschijnlijk ook niet meer aan hoeft te komen. En als je dat wel moet, zal het om een heel eenvoudige, kleine aanpassing gaan.

Tip 9: Houd je camera stil

Misschien klinkt het volgende vanzelfsprekend, maar je sluiter staat een aantal seconden open. Je hebt dus een statief en een draadontspanner (of draadloze afstandsbediening) nodig om je camera perfect stabiel te houden terwijl je sluiter geopend is.

Tip 10: Dit is het diafragma dat je gebruikt voor sterrenhemels

Dit is een gemakkelijke: gebruik het grootste diafragma dat je lens toestaat. Dus als je lens f/2.8 of zelfs f/1.8 aan kan, dan neem je die. Maar misschien is het grootste diafragma van je lens wel f/3.5 of f/5.6. Wat dat getal ook is, dat is het diafragma dat je moet gebruiken. De sterren zelf produceren niet zo heel veel licht, dus je hebt alle hulp nodig die je kunt krijgen (een ander pluspunt is dat je met behulp van een dergelijk groot diafragma voorkomt dat je de ISO-waarde zo hoog moet instellen dat er een boel ruis gaat ontstaan). Dus bij het diafragma geldt: hoe lager het getal, hoe beter.

Tip 11: Je moet sterrenhemels in RAW fotograferen

De foto’s die je op internet ziet, komen niet rechtstreeks uit de camera zoals je ze daar ziet. Ze zijn achteraf allemaal bewerkt, sommige zelfs heel zwaar. Om ervoor te zorgen dat je bestanden de beste kwaliteit hebben om mee te werken, moet je in de RAW-modus van je camera fotograferen. Dat is vooral belangrijk als je je foto’s flink wilt nabewerken. Niet alleen omvatten RAW-foto’s een breder toonbereik, ze zijn er ook veel beter tegen bestand als je veel aanpassingen moet maken. En je gaat waarschijnlijk ook veel aanpassingen maken.

Tip 12: Gebruik een extreme groothoeklens

Je probeert de hemel vast te leggen. Die is echt heel groot. En vooral als je de Melkweg probeert vast te leggen, die een heel groot gebied bestrijkt. Om alles vast te kunnen leggen, kun je dus het beste een extreme groethoeklens gebruiken (vergeet niet dat je achteraf altijd kunt bijsnijden).

Op een fullframecamera met een 24mm-lens is het gedeelte van de Melkweg dat je kunt vastleggen net groot genoeg, maar je zit op het randje. Een groothoeklens van 16 mm zou goed werken. Maar als je er een van 15 mm of 14 mm hebt, is dat nog veel beter (en als je een groothoekzoomlens hebt, zoals de 14-24 mm van Nikon, de 11-24 mm van Canon of de 15-30 mm van Tamron, ben je wat compositie betreft nog flexibeler).

Op een camera met cropfactor zou een groothoek van 18 mm prima moeten werken, maar een 12 mm of 10 mm groothoek zou beter zijn. Je wilt een heel groot bereik hebben, vooral als je ook nog een voorgrond in de foto wilt opnemen. Dus, als je je spullen inpakt voor je foto’s van de nachtelijke hemel, zorg er dan voor dat je je extreme groothoeklens inpakt.

Tip 13: En de sluitertijd stel je hier op in

Hoe lang moet je de sluiter openhouden voor prachtige foto’s van een sterrenhemel of de Melkweg? Meestal ongeveer 12 tot 15 seconden. Als je het langer doet, wordt je foto door de natuurlijke beweging van de aarde en de sterren onscherp. Bij een kortere sluitertijd dan 12 seconden moet je de ISO-waarde op je camera zo hoog instellen dat je veel ruis krijgt en dan ben je uiteindelijk waarschijnlijk niet blij met de resultaten.

Begin dus met 15 seconden, zoom in en controleer of de sterren duidelijk en scherp zijn. Als dit niet het geval is, probeer dan een twee seconden kortere sluitertijd en maak een testopname. Je hebt waarschijnlijk een paar testopnamen nodig om de juiste tijd te bepalen, waarbij je een sluitertijd van 12 of 13 seconden probeert, maar dat heb je zo gedaan.

Daarna hoef je er niet meer mee te rotzooien. Maar (nerdalarm) als jij het soort persoon bent dat zegt: ‘Scott, ik kan niet experimenteren. Ik moet weten wat voor mijn lens, mijn diafragma en mijn specifieke sensor de juiste instelling is, anders kan ik ’s nachts niet slapen’, maak je geen zorgen, daar is een app voor. De app PhotoPills heeft een functie die je vertelt hoeveel megapixels je camera heeft en hoe breed je lens is en dan vertelt hij je precies hoe lang je de sluiter open moet houden.

Tip 14: Wanneer moet je de ISO-waarde verhogen?

Oké, we weten dat de sluitertijd ongeveer 15 seconden zal zijn en over het algemeen proberen we onze ISO-waarde zo laag mogelijk te houden (meestal 100). Maar dit is een van die gevallen waarin je de ISO-waarde moet opschroeven om de omvang en de details van de Melkweg en de sterren goed uit te laten komen. Begin bij ISO 1600 en kijk of de Melkweg en de sterren er zo licht genoeg uitzien. Misschien moet je hem zelfs opkrikken tot 3200. Ik weet dat het hoog klinkt, maar gelukkig is het grootste gedeelte van de lucht erg donker, dus de kleine hoeveelheid ruis die verschijnt, is precies dat: een kleine hoeveelheid ruis.

Maak een testopname met een sluitertijd van 15 seconden, ISO 1600 en kijk wat je ervan vindt. Je kunt de ISO-waarde altijd verhogen (verdubbelen) en zien hoe het er dan uitziet. Hoger dan ISO 6400 willen de meeste mensen niet gaan, tenzij je camera bij dit soort hoge ISO-waarden weinig ruis oplevert. Vergeet ook niet dat we later een aantal serieuze nabewerkingen in Photoshop of Lightroom uit gaan voeren, dus als de foto van de lucht er over het algemeen een beetje donker uitziet, is dat niet zo erg. We kunnen een en ander een beetje lichter maken wanneer we de hoeveelheid ruis terugbrengen.

Tip 15: Schakel beeldstabilisatie uit

Je sluiter staat tot 15 seconden open, dus staat je camera op een statief. Het laatste wat je dan wilt, is dat de kleine motor van de beeldstabilisatie in je lens eindeloos op zoek gaat naar trillingen. Dat zoeken naar trillingen kan zelf trillingen veroorzaken wanneer je camera op een statief staat en iedere kleine beweging is een aanslag op de scherpte.

En ja, er zijn nieuwe lenzen op de markt die een ingebouwde functie hebben die detecteert wanneer je camera op een statief staat en die de vibratiereductie-/beeldstabilisatiefunctie uitschakelen, maar ze zijn zeldzaam. Als je niet zeker weet of je lens deze functie heeft, schakel je de schakelaar voor beeldstabilisatie op je lens gewoon uit. Scherpere foto’s liggen in het verschiet.

Tip 16: Hoe stel je scherp op de sterren, methode 1

We stellen niet echt scherp op de sterren, daar zijn ze te klein en te donker voor en staan ze te ver weg. Dus gebruiken we een techniek die ‘scherpstellen op oneindig’ wordt genoemd. Dit is, afhankelijk van het soort lens dat je gebruikt, een ongelooflijk eenvoudige techniek, omdat sommige lenzen een klein venster hebben met een schaalverdeling voor de afstand, die je gebruikt bij handmatige scherpstelling (zet als eerste dus je lens op handmatig scherpstellen).

Op die schaalverdeling zie je een symbool voor oneindig (een gekantelde 8). Nu denk je waarschijnlijk: dan draai ik toch gewoon de scherpstelring op mijn lens naar dat symbool? Nou, bijna. Je draait deze wel naar het dat symbool, maar dan draai je deze iets terug naar het kleine verticale lijntje vlak voor het symbool voor oneindig. Dat is de juiste plek om op oneindig scherp te stellen.

Tip 17: Hoe stel je scherp op de sterren, methode 2

Als je geen lens hebt met een afstandsschaal, dan moet je een andere manier gebruiken (en die werkt echt heel goed). Stel eerst het diafragma in op het laagste getal (f/2.8 of f/1.8) en draai vervolgens de ISO-waarde waanzinnig ver omhoog (alleen om scherp te stellen) om het gebied zo licht mogelijk weer te geven en schakel dan de modus Live View in (je kijkt dan dus naar het lcd-scherm op de achterkant van je camera). Je laat autofocus ingeschakeld staan en richt je lens op het verste object dat je kunt zien. Dat kan een berg zijn, een boom, net wat het verste van je verwijderd is en waar je camera zich op scherp kan stellen.

Houd de ontspanknop half ingedrukt om de scherpte op dat object in de verte te vergrendelen en schakel vervolgens onmiddellijk de knop voor automatisch scherpstellen op je lens in op Handmatig. Gebruik de zoomknop aan de achterkant van je camera om in te zoomen op het gebied waarop je hebt scherpgesteld. Als dat gebied niet scherp is, verdraai je de handmatige scherpstelring op je lens totdat het gebied echt scherp is. Nu zijn de sterren scherp. Vergeet niet om de ISO-waarde terug te zetten.

Als je bang bent dat er in het gebied waar je ’s nachts gaat fotograferen niets is dat licht genoeg is om op scherp te stellen (wat op zich goed is, omdat er dan ook geen lichtvervuiling zal zijn), dan kun je dezelfde truc ook overdag al uitvoeren. Maar neem dan, als je de scherpte helemaal goed hebt ingesteld (je bent overgeschakeld naar handmatige scherpstelling, hebt sterk ingezoomd op het gebied waar de autofocus van je camera zich op heeft scherpgesteld en je hebt de scherpstelring aangepast, zodat de verafgelegen plek zo scherp mogelijk is) een zilveren markeerstift en markeer die plek op je lens zelf (slechts een klein puntje is voldoende). Het is dus niet erg als er ’s nachts niets licht genoeg is om op scherp te stellen. Je schakelt gewoon handmatig scherpstellen in, draait de ring naar die stip en je kunt aan de slag.

Tip 18: Live View gebruiken om scherp te stellen

Veel mensen vinden het hele scherpstelproces veel gemakkelijker met de functie Live View op hun camera ingeschakeld (je bekijkt de scène dan via het lcd-scherm op de achterkant van je camera in plaats van door de zoeker). Als je camera een volledig kantelbaar lcd-scherm heeft, wordt dit gedeelte van nachtfotografie veel gemakkelijker. Bedenk maar eens: je camera is helemaal naar de hemel gekanteld.

Als je nu door de zoeker of in de weergave Live View op het lcd-scherm wilt kijken, moet je helemaal door je knieën. Als je echter een uitklapbaar, kantelbaar lcd-scherm hebt, hoef je dat niet te doen. Je kunt gewoon rechtop blijven staan en alles op dat draaibare scherm zien, wat het fotograferen van de hemel op een statief veel gemakkelijker en handiger maakt.

Tip 19: Gebruik focus peaking voor superscherpe sterrenhemels

Je wilt dat je sterren heel scherp en helder zijn en hoewel je lens scherpstellen op oneindig goed werkt, kun je, als je camera de functie focus peaking heeft (tegenwoordig te vinden in steeds meer, vooral spiegelloze camera’s), preciezer en beter scherpstellen.

Focus peaking werkt wanneer je handmatige scherpstelling gebruikt (wat je doet wanneer je de nachtelijke hemel fotografeert). Het helpt bij het scherpstellen doordat het delen van de foto met hoge contrastranden markeert. De scherpste objecten in je foto zien er op je scherm helder verlicht uit, zodat je precies kunt zien wat scherp is. Dit werkt vooral goed om op de sterren scherp te stellen, omdat alles zwart moet zijn. Wanneer je vervolgens begint met het scherpstellen en een aantal sterren op het scherm ziet verschijnen, weet je dat die scherp in beeld zijn.

Ik gebruik focus peaking als volgt: schakel eerst Live View in, zodat je focus peaking kunt gebruiken op het grote lcd-scherm op de achterkant van je camera. Vervolgens draai ik, met de lens ingesteld op Handmatig scherpstellen, de scherpstelring van de lens volledig naar links zodat alles onscherp is en begin ik aan de scherpstelring te draaien totdat ik de sterren op mijn voor de rest donkere scherm ‘tevoorschijn’ zie komen. Wanneer je die ziet verschijnen terwijl focus peaking is ingeschakeld, weet je dat de sterren scherp zijn. Dat is alles.

Tip 20: Het landschap op de voorgrond verlichten, methode 1

Dit kan zowel de moeilijkste of gemakkelijkste methode zijn, afhankelijk van de hoeveelheid geduld die je hebt. Voor deze eerste methode ben je voor het invallen van de schemering op je locatie, stel je al je spullen op en bepaal je de compositie van de foto. Als de zonsondergang eenmaal aanbreekt, maar er nog steeds een beetje licht van de ondergaande zon op je landschap valt, neem je een paar foto’s. Op die manier heb je de voorgrond vastgelegd terwijl deze zwak verlicht is. Je wilt immers geen helder verlicht landschap als voorgrond hebben om er dan een donkere Melkweg boven te plaatsen. Dat ziet er niet geweldig uit en dan zeg ik het nog vriendelijk.

In plaats daarvan wil je dat het late licht, nadat de zon al onder is gegaan, op het landschap valt). Maak telkens dezelfde foto tot het helemaal donker is. Verplaats je camera niet! Hij staat op het statief en alles is ingesteld voor de nachtelijke hemel. Je krijgt nu twee foto’s: eentje met een schemerig landschap op de voorgrond en een met de pikzwarte lucht. Je gaat die twee foto’s later in Photoshop samenvoegen (het is niet moeilijk. En ja, ik heb een video voor je gemaakt. Deze vind je op mijn website.

Tip 21: Het landschap op de voorgrond verlichten, methode 2

Een andere populaire manier om je voorgrond weer te geven, is door hem ‘met licht te schilderen’. Dit is gemakkelijker dan het klinkt, maar je hebt wel een paar pogingen nodig voordat je het gewenste resultaat hebt. Het idee is dat je met een kleine, handzame led-zaklamp met licht gaat ‘schilderen’ over een dichtbijgelegen rotsformatie, een gebied op de voorgrond of een boom enzovoort, terwijl de sluiter van je camera geopend is om de sterren te fotograferen. Je hoeft niet erg lang te schilderen, meestal slechts een paar seconden, maar genoeg om die gebieden op de voorgrond te verlichten.

Nogmaals, je zult het een paar keer moeten proberen om erachter te komen hoeveel seconden je moet schilderen, maar in de meeste gevallen zijn het er maar een paar. Het klinkt een beetje gek, maar het werkt echt goed. Als je nu iets groots wilt verlichten dat ver weg is (zoals een brug of een grote rotsformatie), mijn vriend en collega Dave Black (bij velen bekend als de vader van de moderne lichtschilderkunst) maakt gebruik van een superfelle draagbare oplaadbare halogeenspot. Daarmee kan hij grote, tot op 300 meter afstand gelegen objecten, met licht beschilderen. Hij is met 198 euro niet goedkoop, maar zoals Dave zegt: ‘Pak het groot aan of ga naar huis!’ Je vindt hem op www.larsonelectronics.com.

sterrenhemels

Als je niet zo veel wilt uitgeven en een kleiner maar een toch nog te gek licht wilt hebben, kijk eens naar deze knaap: de A15 van CoastPortland.com. Hij komt met zijn straal tot op ongeveer 150 meter, heeft het formaat van een pen (slechts 10 cm lang) en kost slechts 50 dollar. Dat is nog steeds veel voor een kleine zaklamp, maar beschouw het maar als je ‘lichtschildermachine’, dan doet het lang niet zo veel pijn.

Tip 22: Foto’s van sterrenhemels nabewerken

Ik heb een korte video gemaakt waarin ik de technieken laat zien die ik gebruik voor het nabewerken van een foto van een sterrenhemel en de Melkweg. Bekijk deze op mijn website. Daarbij gebruik ik Lightroom en/of Photoshop. Het is niet moeilijk, je verplaatst slechts een paar schuifregelaars. Maar kijk er niet vreemd van op als je een aantal aanpassingen moet doen om dingen eruit te laten zien zoals jij dat wilt. Zo komen ze niet uit de camera!

Je belangrijkste hulpmiddelen in Lightroom of Camera Raw van Photoshop zijn:

(1) de schuifregelaar Belichting. Je maakt de hemel of donkerder of lichter, het hangt af van de foto en hoe het eruitziet nadat je andere aanpassingen hebt gedaan.

(2) De schuif Nevel verwijderen. Die verricht wonderen voor een nachtelijke hemel, het is een speciaal soort contrast. Het is waarschijnlijk het beste wat je kunt toepassen bij de nabewerking van een foto van de Melkweg, omdat het letterlijk de waas wegneemt en de kleuren een beetje versterkt.

(3) De schuif­regelaar Helderheid. Een ander krachtig hulpmiddel voor de sterrenhemel. Door deze naar rechts te slepen, voeg je contrast aan de middentonen toe en kun je de sterren echt naar voren halen.

(4) Verscherpen. Elke foto van lucht verscherp je met behulp van het deelvenster Details van Lightroom of het filter Onscherp masker van Photoshop.

(5) Witbalans. Je gaat deze aanpassen met de schuifregelaars Temperatuur en Kleurtint om vreemde kleurzwemen die je soms krijgt te verwijderen (waar je lucht er roodachtig uitziet) om de witbalans neutraler te maken of, zoals ik, een kleurtintje (bijvoorbeeld blauw of magenta) toe te voegen voor artistieke doeleinden.

(6) Contrast (sleep deze naar rechts) en de schuifregelaars Witte en Zwarte tinten. Door de Witte tinten naar rechts te slepen, vergroot je de helderheid van de sterren. Wanneer je de Zwarte tinten naar links sleept, krijg je een rijkere, donkerdere lucht rondom de sterren. Je zult deze drie veel gebruiken.



Wil je beter leren fotograferen?

Neem dan een abonnement op Shoot Magazine (8x per jaar).

Shoot is hét fotografiemagazine voor en door enthousiaste fotografen. In Shoot vind je de beste tips en trucs, workshops en cursussen voor geslaagde foto’s, de knapste fotoplekjes in België, de helderste uitleg over fotografietechnieken, tests van nieuwe camera’s, lenzen en meer, plus foto’s van de beste Belgische fotografen.


LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in