Op veel objectieven staat macro, maar dat impliceert niet dat dit altijd objectieven zijn die aan de strikte definitie van macro voldoen.

Op veel objectieven staat macro, maar dat impliceert niet dat dit altijd objectieven zijn die aan de strikte definitie van macro voldoen. Hoe kies je een macro-objectief?

Bij veel macrozoomobjectieven betekent de term macro gewoon dat je van dichterbij kan scherpstellen. Met een echt macro-objectief (met een maximale afbeeldingsmaatstaf van 1:1 of groter) bereik je echter de beste resultaten. Macro-objectieven zijn in tegenstelling tot normale objectieven ontworpen om de beste prestaties bij zeer korte opnameafstanden te leveren.

Een macro-objectief kan op hele korte afstanden vanaf de frontlens scherpstellen: de afstand tussen de voorzijde van de lens en het onderwerp kan dus minimaal zijn. Maar dat is niet altijd relevant als je insecten of spinnen wilt fotograferen, want die hollen, vliegen of springen vaak weg als je te dichtbij komt. De brandpuntsafstand van de lens is dan belangrijker.

Brandpunten
Macro-objectieven zijn er immers in alle lengtes en maten. Doorslaggevend is de vraag welk onderwerp je wilt fotograferen. Gaat het om stationaire onderwerpen zoals bloemen, postzegels en horlogemechanieken, waarbij je probleemloos dicht bij jouw onderwerp kunt komen? Dan is een wat kortere brandpuntsafstand (bijvoorbeeld 50 mm) een goede keus. Met zo’n objectief kun je lekker dichtbij werken – handig als je bijvoorbeeld met een verticale opstelling werkt.

Bij het fotograferen van schuwe en misschien zelfs gevaarlijke dieren zoals insecten en reptielen kun je beter een objectief met een langere brandpuntsafstand kiezen, zodat je vanaf een wat grotere afstand kunt fotograferen.

Zoals gezegd is ook de afbeeldingsmaatstaf een belangrijk kenmerk. Hoe groot het onderwerp vastgelegd wordt, is namelijk niet alleen afhankelijk van de opnameafstand maar ook van het sensorformaat en de brandpuntsafstand. Een 100mm-objectief zal het onderwerp bij een gelijkblijvende afstand tweemaal zo groot afbeelden als een 50mm-objectief. Je kunt ook de gelijke afbeeldingsmaatstaf aanhouden. In dat geval heb je een tweemaal zo grote opnameafstand.

Voor systeemcamera's bestaat er nog maar een handvol macro-objectieven.

Hoe kiezen?

Op technisch gebied verandert er bij objectieven veel minder dan bij camera’s. Dat geldt nog sterker bij macro-objectieven, die vaak vele jaren ongewijzigd in het leveringsprogramma van de fabrikant prijken.

Het is daarom aantrekkelijk om een tweedehands objectief aan te schaffen. Let daarbij wel op dat het objectief zo nieuw is dat het voor digitale camera’s werd ontworpen. Bij analoge objectieven heb je een grote kans op een verslechterde weergave door reflectie tussen het achterste lensdeel en het filter voor de sensor.

Bij aanschaf van een nieuwe macrolens zijn er eveneens aandachtspunten. Zo beschikken de betere macrolenzen over een groter aantal diafragmalamellen, die ook nog eens zo gevormd zijn dat er bij diafragmeren een cirkelvormige opening ontstaat. Dit geeft een mooie bokeh, oftewel onscherpte in de achtergrond.

Een stille scherpstelmotor is een voordeel bij het fotograferen van vlinders en andere schuwe insecten. Veel macro-objectieven zijn van een focuslimiter oftewel scherpstelbegrenzer voorzien. Je kiest hierbij via een schakelaar voor het macrobereik of juist voor normale opnameafstanden. Het voordeel is dat het objectief bij moeilijke lichtomstandigheden (weinig contrast) niet steeds het gehele bereik van de minimumafstand tot oneindig hoeft af te leggen.

Naast merkeigen objectieven van de cameramerken zelf, zijn er macrolenzen van alternatieve fabrikanten.

Merktrouw

Voor spiegelreflexen zijn veel macrolenzen beschikbaar. We tellen veertig stuks van de bekende merken, waaronder Canon het grootste aanbod (zeven) heeft, gevolgd door Nikon (vijf) en Pentax en Sony (elk drie). Je kunt ook kiezen voor de onafhankelijke objectieffabrikanten zoals Sigma (vijf), Tamron (drie), Tokina (een) en Zeiss (een), waarvan de objectieven evenwel niet op elke camera passen.

Veel van de objectieven hebben een brandpuntsafstand van 100 mm (voor fullframe), maar de speciaal voor de kleinere sensorformaten ontwikkelde macro-objectieven hebben vaak een kortere brandpuntsafstand van 30 tot 60 mm. Veel APS-C-fotografen kiezen toch voor een fullframeobjectief, om in de toekomst gemakkelijker op een fullframespiegelreflex te kunnen overstappen.

Een bijzonder spiegelreflexobjectief is de Canon MP-E F2,8/65 mm 1-5 Macro met een afbeeldingsmaatstaf van 1:1 tot 5:1, waardoor je zeer kleine onderwerpen kunt fotograferen. Het objectief heeft geen autofocus, en door de grote afbeeldingsmaatstaf en de lage lichtsterkte (bij 5:1) is werken uit de hand bijna onmogelijk.

De MP-E kost iets minder dan 1.000 euro, maar Canon heeft ook een voordelige (ca. 299 euro) macrolens in het assortiment. De EF F2,5/50 mm Compact Macro komt standaard tot 1:2 en na aanschaf van de Life Size-converter (of een goedkope voorzetlens) zelfs tot 1:1. Een veelzijdig alternatief voor een standaardobjectief!

Over betaalbaar gesproken: Nikon en Sony bieden elk een 1:1-macrolens aan die speciaal is ontworpen voor spiegelreflexen met APS-C-sensor. De Nikon AF-S DX F2,8/40 mm G Micro Nikkor heeft een verkoopprijs van circa 215 euro, terwijl de Sony DT F2,8/30 mm Macro ongeveer 230 euro kost.

Systeemcamera's
De beperking van de compacte systeemcamera is dat er op dit moment (nog) maar weinig macro-objectieven voor verkrijgbaar zijn. Of je nu een systeemcamera van Olympus, Panasonic, Sony, Samsung of Fujifilm hebt, voor elk van deze camera’s is slechts één macro-objectief te krijgen.

Voor de Nikon 1 en de Canon EOS M zijn zelfs nog helemaal geen macrolenzen aangekondigd. Het nadeel is natuurlijk relatief: hoeveel macro-objectieven heb je nodig? Als je bijvoorbeeld tevreden bent met de Leica Macro-Elmarit F2,8/45 mm DG Asph/Mega O.I.S. (90 mm omgerekend naar fullframe), is er natuurlijk geen probleem.

En uiteraard kun je ook veel ‘vreemde’ macro-objectieven via een adapter op je camera monteren. In de meeste gevallen zal je dan wel manueel moeten scherpstellen.

Via een adapter kun je bestaande macrolenzen gebruiken op een systeemcamera.

Beeldstabilisatie

Tot enkele jaren geleden hadden macro-objectieven geen ingebouwde beeldstabilisatie, maar daar komt langzamerhand verandering in. Hoewel je bij macrofotografie vaak een statief gebruikt, is stabilisatie niettemin zinvol omdat je vanwege de flexibiliteit – een insect heeft ook wel eens haast – soms toch uit de hand wilt fotograferen.

Bovendien zijn macro-objectieven weliswaar speciaal ontworpen voor dichtbij, maar ze presteren ook goed bij bijvoorbeeld portretfotografie. Het is fijn dat je dan (bijvoorbeeld tijdens het fotograferen bij bestaand licht) uit de hand kunt werken. Camera’s waarbij de beeldstabilisatie in de camerabody is ingebouwd, zijn in het voordeel aangezien de stabilisatie met elk objectief werkt.

[extern_gallery urls=”http://cdn.minoc.com/zd_images/2013/30/131705_canonmp-e65mm.jpg||http://cdn.minoc.com/zd_images/2013/30/131705_la-ea1adapter.jpg||http://cdn.minoc.com/zd_images/2013/30/131705_nikonaf-smicro40mm.jpg||http://cdn.minoc.com/zd_images/2013/30/131705_sigma180mm.jpg||http://cdn.minoc.com/zd_images/2013/30/131705_90dimodel272.jpg||http://cdn.minoc.com/zd_images/2013/30/131705_highres-panasonic45mmmacro0271331048838.jpg” caption=”Met de Canon MP-E F2,8/65 mm 1-5 Macro kun je met een maximale afbeeldingsmaatstaf van 5:1 fotograferen.||Via een adapter kun je bestaande macrolenzen gebruiken op een systeemcamera.||De Nikon AF-S DX F2,8/40 mm G Micro Nikkor is een betaalbaar macro-objectief voor Nikon APS-C-reflexen.||Met een lange macrolens, zoals de Sigma F2,8/180 mm, heb je een grotere werkafstand tot je onderwerp.||Naast merkeigen objectieven van de cameramerken zelf, zijn er macrolenzen van alternatieve fabrikanten.||Voor systeemcamera’s bestaat er een handvol macro-objectieven.”]

Advertentie



Wil je beter leren fotograferen?

Neem dan een abonnement op Shoot Magazine (8x per jaar).

Shoot is hét fotografiemagazine voor en door enthousiaste fotografen. In Shoot vind je de beste tips en trucs, workshops en cursussen voor geslaagde foto’s, de knapste fotoplekjes in België, de helderste uitleg over fotografietechnieken, tests van nieuwe camera’s, lenzen en meer, plus foto’s van de beste Belgische fotografen.