f/2.8, 5, ISO 2000, 11 mm Hoog boven Kentucky vliegen we de zonsopkomst tegemoet met een paar onweersbuien die de nacht hebben overleefd aan onze rechterkant.


Op de hoogte blijven van onze nieuwste artikelen?

Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief en ontvang elke week onze beste artikelen in je mailbox.


Het is een heldere dag in juli van 2017 als Christiaan van Heijst vanuit Hong Kong met zijn collega’s opstijgt richting de Himalaya. Al na enkele minuten boven de grond verschijnt er onverwacht een heldere stip aan de horizon. “Ik had pauze en nam net een slok koffie, toen een collega mij snel terugriep naar de cockpit. ‘Dit moet je zien! En neem je camera mee!’ riep hij.”

f2.8, 4, ISO 1600, 11 mm Rookpluim van de raketlancering boven China.

De cargopiloot herinnert zich het moment nog als de dag van gisteren. “De stip veranderde al snel in een druppelvormige bel, die snel toenam in grootte en hoogte. We beseften direct dat we naar een uniek fenomeen aan het kijken waren.” Vanuit de cockpit van hun Boeing-toestel zijn Christiaan en zijn collega’s per abuis getuige van een Chinese raketlancering. Voor iedereen een bijzondere ervaring, maar des te meer voor een gepassioneerd fotograaf. “De kans dat je zoiets meemaakt is minimaal. Het was puur geluk dat wij precies daar op dat moment voorbijvlogen. Ik had al snel door dat het om een tweetrapsraket ging, die je ook ziet in films als Apollo 13. Door de zonsondergang werd de gigantische pluim van de raket ook nog eens verlicht door de zon. Het was een prachtig schouwspel, bijna buitenaards.” Christiaan is precies op tijd om het merkwaardige moment met zijn Nikon vast te leggen voor de eeuwigheid. Als hij de foto een dag later trots op zijn Instagram deelt, is de fotograferende piloot hét onderwerp van gesprek in het internationale nieuws.

f/2.8, 20, ISO 6400, 11 mm. Een zeldzame combinatie van noorderlicht, een beginnende zonsopkomst en de Melkweg hoog boven ons. Foto genomen nabij Arkhangelsk, Rusland.

Piloot én fotograaf

De raketlancering is een van de vele hoogtepunten in een bijzondere carrière waarin Christiaan zijn werk als vrachtpiloot combineert met fanatieke fotografie. “Piloot wilde ik altijd al worden”, blikt hij terug op zijn jonge jaren. “De fascinatie voor de aarde vanuit de lucht begon al toen ik twee was. Ik vloog met mijn ouders voor mijn eerste vakantie naar Amerika, onderweg staarde ik urenlang uit mijn vliegtuigraampje naar beneden. Ik weet nog goed dat de gigantische wolkenvelden en uitzichten over Groenland en IJsland een enorme indruk op mij maakte. Ik was op slag verliefd op de kalmte die het observeren van de aarde op grote hoogte geeft. Toen besloot ik dat ik later piloot wilde worden.”

f/4.0, 1/100, ISO 200, 35 mm. Onweer bij zonsopkomst boven New Orleans.

Gedreven door ambitie begint Christiaan zijn loopbaan als piloot al op zijn veertiende, de legale leeftijd om te leren zweefvliegen. Nog voordat Christiaan zijn rijbewijs haalt, heeft hij zij vliegbrevet op zijn achttiende in de pocket. Het echte werk begint voor Christiaan als hij wordt aangenomen bij de inmiddels opgeheven Nederlandse luchtvaartmaatschappij Denimair. Dat specialiseerde zichin het leasen van vliegtuigen en bemanning aan andere bedrijven, waaronder het Noorse leger. Vanuit de Afghaanse hoofdstad Kabul vervoert Christiaan tussen 2006 en 2008 militairen, generaals, ministers en journalisten naar alle uithoeken van het land, destijds een actief oorlogsgebied. “De kogels en raketten vlogen je soms om de oren, maar de bergen waren eigenlijk het gevaarlijkst. Die zijn daar enorm hoog. De afgelopen jaren zijn er nogal wat vliegtuigen ‘verdwenen’. Sneeuwstormen, zandstormen, radars die niet werken; het is vliegen voor gevorderden en dus een goede leerschool. Mijn eerste twee jaar in de lucht kenden een hoog Indiana Jones-gehalte.”

In 2010 komt zijn droom uit, als hij met zijn zeventwintig jaar als jongste piloot van Nederland wordt aangenomen als First Officer op het nieuwste model van de Boeing 747-8. Als vrachtpiloot vliegt Christiaan voor het eerst in zijn leven echt de hele wereld over. “Cargopiloot zijn betekent vliegen boven gebieden waar ‘normale’ vliegtuigen nooit komen. Wij krijgen delen van de wereld te zien die niemand anders ziet of ooit zal zien. Tot op de dag van vandaag beschouw ik dat als voorrecht. Van Venezuela en Irak tot Hawaii en Hongkong en alles ertussen in. Iedere vlucht is een unieke ervaring.”

f/2.8, 20, ISO 5000, 11 mm. Foto van de Melkweg boven Brazilië gemaakt met een sluitertijd van 20 seconden.

Camera mee in de cockpit

Gelukkig voor de rest van de wereld is Christiaan niet het type dat zijn mooiste moment voor zichzelf houdt. Waar veruit de meeste piloten genoegen nemen met de complexe taak van het besturen van een gigantisch vliegtoestel, combineert Christiaan al sinds hij zijn vliegbrevet haalde zijn passie voor fotograferen met zijn uitzonderlijke beroep. Steevast neemt de Haarlemmer op iedere vlucht zijn camera-apparatuur mee in de cockpit. Van daaruit heeft hij er een ware kunstvorm van gemaakt om de bijzondere momenten van zijn vluchten op de gevoelige plaat vast te leggen. “Ik heb altijd mijn vliegkoffer met daarin mijn camera naast me staan in de cockpit. Na het opstijgen vliegen we vaak op de automatische piloot. Dat is zeker geen magisch knopje die me ruimte geeft om uitgebreid foto’s te maken, maar als je op grote hoogte vliegt, zijn er momenten dat de werkdruk wat lager ligt en er tijd is om een foto te maken. Bovendien vlieg je als vrachtpiloot altijd met een tweede en soms zelfs een derde piloot, zodat we tijdens lange vluchten kunnen rusten. Als ik dan even pauze heb, kan ik zo veel foto’s maken als ik wil.”

f/5, 1/1600, ISO 160, 14 mm. Een uitzicht vanuit de stratosfeer, ver boven het weer en wolken. Met een kleine onderbelichting wordt de lucht al snel erg donker. Het voegt een hoop contrast toe aan de landschappen beneden ons.

Eindeloze wolkenvelden, fenomenale uitzichten, statische ontladingen tegen zijn cockpitraam, een kristalhelder melkwegstelsel boven Brazilië. Zelfs het zeldzame Zodiakaal licht, een bleke gloed die alleen optreedt wanneer het zonlicht breekt op interplanetaire stofdeeltjes tussen zon en aarde. Het repertoire van de piloot is een bonte verzameling van unieke momenten, geschoten vanaf elf kilometer hoogte.

En dat terwijl fotografie eerder geen noemenswaardige rol speelde in het leven van Christiaan. Totdat hij de lucht in ging. “Ik had weleens geëxperimenteerd met het oude cameraatje van mijn vader, omdat ik het geinig vond om foto’s te maken. Maar dat mocht geen naam hebben. Het vuurtje is pas echt gaan branden toen ik begon met vliegen. Op mijn allereerste vlucht had ik mijn camera al bij me. Omdat ik mijn hoge studieschuld nog moest terugbetalen, was dat een goedkoop en compact cameraatje. Ik had weinig budget om uit te breiden. Met mijn eerste camera focuste ik vooral op de mooie uitzichten en enorme wolkenvelden.”

f/9, 1/320, ISO 160, 500 mm. Een Boeing 747-8 stijgt op vanaf een besneeuwd Anchorage, Alaska. De krachtige luchtstroom van de motoren doet een grote wolk van sneeuw opdwarrelen die mooi wordt belicht door een laagstaande zon.

Investeren in fotografie

Na zijn onwennige kennismaking met fotografie vanuit de lucht groeide bij Christiaan snel de drang om steeds meer, steeds mooier en steeds moeilijker te gaan. “Onweersbuien, nachtfoto’s van een sterrenhemel; ik begon het als uitdaging te zien om moeilijke foto’s te maken.” Christiaan ontwikkelde zich tot fanatiek fotograaf van hoog niveau.

Zijn resultaten deelde hij vanaf het begin online in een publiek album, waarop hij veel positieve reacties ontving. “Van andere fotografen, maar ook van een tijdschrift die één van mijn foto’s wilde publiceren. Ik was vereerd, maar de resolutie was niet hoog genoeg voor gebruik. Dat was voor mij het teken om te investeren in een Nikon D80 met kitlens, mijn eerste spiegelreflexcamera.”

Door hard te werken en zichzelf verschillende technieken aan te leren neemt de fotografie van Christiaan een vlucht. “Mijn foto’s begon ik zelf te verkopen, eerst via stock-websites en later in eigen beheer en in exclusieve oplages. Daarvoor moest ik blijven upgraden. Ik heb altijd gezworen bij de spiegelreflexcamera’s van Nikon. Van de D80 ging ik naar de D200 en daarna na de D800, mijn eerste fullframe. Momenteel schiet ik met een D850 en een hele reeks professionele lenzen. In tien jaar tijd is mijn luchtfotografie dus redelijk snel en lineair gegroeid. Tegenwoordig gebruik ik social media om mijn foto’s te delen met een wereldwijd publiek.”

f/2.8, 5, ISO 1000, 11 mm. Mijn collega geniet van het uitzicht over Toronto terwijl een actieve onweersbui net ten noorden van de stad te zien is.

Voorrecht én leerschool

De Instagrampagina van Christiaan is in de afgelopen jaren uitgegroeid tot een indrukwekkende collectie natuurverschijnselen. Van uitgestrekte berggebieden, majestueuze wolkenpartijen en oogverblindende sterrenhemelen tot dramatische onweersbuien en een gloeiende supermaan. Toch vliegen de allermooiste momenten soms letterlijk aan de neus van de fotograaf voorbij, maar dat is volgens Christiaan het lot van iedere luchtfotograaf. “Sommige fotografen noemen het een beperking dat ik een cockpit zit en volledig afhankelijk ben van wat er aan mij voorbijvliegt. Waar de meeste fotografen zich kunnen voorbereiden op een foto, heb ik geen enkele invloed op de omstandigheden. Nog steeds gebeurt het vaak dat ik iets moois zie, maar geen tijd heb om er een foto van te maken. Bovendien werk ik met lange sluitertijden, dus een moment van turbulentie of trilling gooit roet in het eten. Toch zie ik deze vorm van fotografie juist als voorrecht én beste leerschool. Je wordt in feite gedwongen een sterk gevoel te ontwikkelen voor je camera, maar ook voor het licht en de constant veranderende omgeving. Vooral toen ik begon, glipte de mooiste momenten aan mij voorbij. Tegenwoordig is het bijna altijd raak. Als ik nu midden in de nacht iets moois zie, pak ik mijn camera en zet ik ‘m zonder te kijken op de juiste instelling.”

f/5.6, 1/800, ISO 80, 28 mm. (kleinbeeldequivalent) Een typische dag met vliegavonturen in Afrika in 2006. Ik vloog daar met de Fokker 50 naar allerlei afgelegen nederzettingen in de Sahara.

Op de eerste rij

Een persoonlijke favoriet heeft de luchtfotograaf niet. “Tussen al dat moois dat ik wekelijks zie, is dat haast onmogelijk kiezen. Wel heb ik een paar onvergetelijk mooie dingen gezien. Boven aan het lijstje staat een zeven-en-een-half uur durend Noorderlicht-spektakel boven de Noordelijke IJszee, tijdens een vlucht van Chicago naar Zhengzhou. “De foto’s die ik hier van maakte doen de werkelijkheid niet voldoende eer aan. Qua fotografie is het Noorderlicht het dankbaarste onderwerp dat je vanuit je cockpit kunt tegenkomen. De eerste keer dat ik het zag, wist ik niet waar ik moest kijken. Ik kende het natuurlijk wel van foto’s en verhalen, maar om het eindelijk zelf te zien was een onbeschrijflijk mooie ervaring. Het is de natuur in haar absolute topvorm. De laatste jaren is het erg fel en groots geweest en ik zit op de voorste rij. Vorig jaar zag ik het maandelijks voorbijkomen, eergisteren heb ik nog een prachtig Noorderlicht boven Chicago gezien. Als een gordijn dat in de wind danst.”

Ook voor een hevige onweersbui vliegt Christiaan als een van de weinige piloten liever géén boogje om. “De meeste piloten mijden onweersbuien, ik vlieg er voor mijn foto’s juist graag wat dichter langs! Ik zit graag met mijn camera op de eerste rij van deze prachtige natuurverschijnselen.”

f/8, 1/250, ISO 125, 32 mm. Laag vliegen boven een Afghaans winterlandschap met de Fokker 50 in 2008. Als ik terugdenk aan deze periode, ben ik blij dat ik ongelooflijke avonturen heb mogen meemaken en heb kunnen vastleggen met mijn camera.

Onlangs verscheen de vierde druk van Christiaans boek Cargopilot uit 2016 in de winkels. In 2017 won hij de eerste prijs van de International Photography Awards in de categorie nachtfoto’s met een indrukwekkende serie van het Noorderlicht. Zijn Instagram telt 100.000 volgers en in media als de BBC, de Times en National Geographic rijgt hij de publicaties aaneen. “Blijkbaar spreken mijn foto’s en de verhalen erbij veel mensen aan. Sinds mijn fotoboek heb ik ook alweer veel betere foto’s genomen, dus ik heb het gevoel dat mijn fotografie nog weleens een interessante richting op kan gaan.” Een carrière als professioneel fotograaf sluit de piloot niet uit. “Stoppen met vliegen zal moeilijk worden, dat is onderdeel van mijn leven. Maar ik krijg zo veel voldoening uit foto’s, dat zal alleen maar groeien.”

Kijk voor beelden van Christiaan op zijn website of volg hem op Instagram: @jpcvanheijst.



Wil je beter leren fotograferen?

Neem dan een abonnement op Shoot Magazine (8x per jaar).

Shoot is hét fotografiemagazine voor en door enthousiaste fotografen. In Shoot vind je de beste tips en trucs, workshops en cursussen voor geslaagde foto’s, de knapste fotoplekjes in België, de helderste uitleg over fotografietechnieken, tests van nieuwe camera’s, lenzen en meer, plus foto’s van de beste Belgische fotografen.


LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in