Met de digitale revolutie is iedereen fotograaf geworden en is er altijd wel ergens een camera. Heb je dan nog fotografen nodig?

Met de digitale revolutie is iedereen fotograaf geworden en is er altijd wel ergens een camera. Heb je dan nog fotografen nodig? De expo From Here On in het FotoMuseum toont dertig fotokunstenaars die werken met gevonden beelden.

Elke dag worden er miljoenen foto's op internet gepubliceerd. Daar zijn familiekiekjes bij, vakantiefoto's en beelden van de meeste bizarre bezigheden. Als je voor zo'n massa beelden staat, waarom zou je dan nog zelf je camera bovenhalen? Dat dachten de dertig kunstenaars die te zien zijn in de ongewone tentoonstelling From Here On.

Ready made
Dat kunstenaars bestaand materiaal in hun kunstwerken incorporeren, is geen nieuw fenomeen. Denken we maar aan de ready mades van Marcel Duchamp, die een urinoir in een kunstgalerij plaatste en een snor op de Mona Lisa tekende, of aan de fotocollages van John Heartfield.

From Here On toont hoe ver je dat principe in het digitale tijdperk kan doordrijven. Geen één van de dertig geselecteerde kunstenaars heeft zelf een foto gemaakt. Ze plukken beelden van Facebook, Flickr en Google Street View. Ze plunderen videomateriaal van bewakingscamera's, webcams of YouTube.

Door hun selectie en manipulatie van het bronmateriaal stellen ze vragen bij de betekenis en de toekomst van fotografie. Dat doen ze elk op hun manier, want hoewel hun aanpak vergelijkbaar is, zijn de werken erg uiteenlopend.

Virtuele toeristen
Corinne Vionnet monteert tientallen amateurfoto's van beroemde monumenten zoals de Eifeltoren en de Taj Mahal over elkaar. Daardoor vervagen de poserende mensen tot schimmen, terwijl alleen het monument min of meer herkenbaar blijft.

Vooral valt op dat al die toeristen blijkbaar net hetzelfde standpunt kiezen. Waarom kopen ze dan niet gewoon de ansichtkaart? Is fotograferen op reis een ritueel dat er nu eenmaal bijhoort om een plaats te claimen?

Doug Rickard gebruikte Google Street View om zijn versie van landschapsfotografie te beoefenen. Hij richt zich vooral op de armste wijken en regio's van Amerika, met veelal zwarte inwoners wiens gezichten door Google onherkenbaar zijn gemaakt.

Jens Sundheim draaide op zijn reizen de rollen om. Hij onderzocht vooraf waar er publieke webcams opgesteld stonden, en liet zich door hen registreren.

Manipulatie
Sommige kunstenaars manipuleren het gevonden materiaal ingrijpend. Thomas Mailaender verzamelde tientallen van die nietszeggende nieuwsfoto's waarop een of andere gulle gever een grootformaat cheque aan een glunderende ontvanger overhandigt. Hij zette zijn eigen gezicht over dat van de ontvanger, en past de naam op de cheque aan.

Een van de meest intrigerende reeksen in de expo is van de Tsjechische fotograaf Pavel Smejkal. Hij toont een reeks iconische beelden uit de geschiedenis waaruit de hoofdpersonages deskundig verwijderd werden. Als je de originele foto niet kent, zijn het nietszeggende landschapsbeelden. Maar leg je de link met het spraakmakende origineel, dan worden het vragen over het statuut van fotografie als historisch document.

Banaal
From Here On is een ongewone tentoonstelling geworden. Op de persvoorstelling fronsten heel wat (oudere) collega-recensenten de wenkbrauwen. Is dit nog wel fotografie, en hoort dit wel in een fotomuseum thuis? Geldige vragen, die je het best voor jezelf beantwoordt tijdens een bezoek aan deze soms banale, soms choquerende maar altijd intrigerende expo.

FotoMuseum Provincie Antwerpen
Waalsekaai 47, 2000 Antwerpen
Dinsdag tot en met zondag doorlopend open van 10.00 tot 18.00 uur.

[extern_gallery urls=”http://cdn.minoc.com/zd_images/2012/25/121602_1.jpg||http://cdn.minoc.com/zd_images/2012/25/121602_2.jpg||http://cdn.minoc.com/zd_images/2012/25/121602_3.jpg||http://cdn.minoc.com/zd_images/2012/25/121602_4.jpg” caption=”Uit de reeks Photo Opportunities: Beijing, 2007 (© Corinne Vionnet)||Uit de reeks A New American Picture: #76.652068, Baltimore, MD. 2009 (© Doug Rickard)||Uit de reeks Sponsoring (© Thomas Mailaender)||Uit de reeks Fatescapes, 2009-2010: Vietnam, 1972 (© Pavel Maria Smejkal)”]

Advertentie



Wil je beter leren fotograferen?

Neem dan een abonnement op Shoot Magazine (8x per jaar).

Shoot is hét fotografiemagazine voor en door enthousiaste fotografen. In Shoot vind je de beste tips en trucs, workshops en cursussen voor geslaagde foto’s, de knapste fotoplekjes in België, de helderste uitleg over fotografietechnieken, tests van nieuwe camera’s, lenzen en meer, plus foto’s van de beste Belgische fotografen.