Voor zijn jongste project volgde de Belgische fotograaf Carl De Keyzer de kustlijn van Europa. Hij maakte er prachtige maar onheilspellende beelden.

Voor zijn jongste project volgde de Belgische fotograaf Carl De Keyzer zestien maanden de kustlijn van Europa. Hij maakte er prachtige maar onheilspellende beelden, die nu te zien zijn in een expo in Oostende en in een knap fotoboek. Shoot ging al een kijkje nemen.

Vijf jaar werkte Carl De Keyzer aan dit unieke project. Het idee rijpte in 2007, toen hij voorspellingen las over het stijgen van de zeespiegel ten gevolge van de opwarming van de aarde.

Als de ijskap op Groenland helemaal smelt, zou de zeespiegel met zeven meter stijgen. "Gent ligt dan aan zee, wat een heleboel problemen meteen oplost", schertst Gentenaar Carl De Keyzer.

Maar zelfs als de stijging beperkt blijft tot twee of drie meter, verdwijnt een groot deel van de historische kustlijn van Europa onder water. Met die gedachte in het achterhoofd wou De Keyzer de hele kustlijn van Europa fotograferen.

"Het idee was: ik sta hier, ik kijk uit over zee, en ik ben de laatste fotograaf die op deze plaats een foto maakt. Over vijf minuten wordt alles weggespoeld."

Het project moest klaar zijn in 2012, het jaar waarin volgens sommigen de wereld zal vergaan.

Vaak gevloekt
De voorbereiding gebeurde door twee assistentes die in Google Earth de kustlijn afspeurden, op zoek naar geschikte locaties. Vaak gingen ze af op beelden die amateurfotografen er gemaakt hadden.

Met hun lijst ging De Keyzer aan de slag. Vier jaar na elkaar was hij telkens vier maanden op pad, en legde daarbij 120.000 kilometer af – van Scandinavië over Portugal tot Roemenië, van Ierland tot Zuid-Italië.

"Elke dag programmeerde ik vijftien locaties in mijn gps. Ik heb op vijfduizend stranden gestaan. Ik kwam aan, plaatste mijn statief en maakte de foto. Als het slecht weer was, of het licht niet echt goed zat, heb ik hooguit een half uur gewacht voor ik naar de volgende locatie vertrok. Ik heb vaak gevloekt", vertelt De Keyzer.

Phase One
De Keyzer gebruikte een digitale middenformaatcamera van Phase One. Niet alleen voor de hoge resolutie (tot 85 megapixel), maar ook omwille van het groot dynamisch bereik van zo'n camera.

Maar zelfs dan maakte De Keyzer meestal meerdere opnames met verschillende belichting, die hij nadien in Photoshop combineerde.

Voor een foto van strandgangers in Griekenland bijvoorbeeld maakte hij één opname voor de lucht, twee of drie voor de zee, één voor de voorgrond, één voor het scheepswrak en dan nog één voor de personen op het strand.

"Zonder die werkwijze zou de zijkant van het wrak helemaal donker zijn. Wat ik doe is niet de HDR-fotografie (high dynamic range) die je op internet ziet; die is veel te artificieel. Het moet realistisch blijven, de foto moet tonen wat ik gezien heb."

Na vier jaar fotograferen had De Keyzer een collectie van 80.000 opnames – goed voor 36 terabyte. "Eigenlijk 36 maal drie, want ik maak van alles twee back-ups", grijnst De Keyzer.

Schilderen met pixels
Uit die oogst selecteerde hij 135 beelden voor het boek, en 105 daaruit zijn te zien op de tentoonstelling in Oostende. De foto's werden op groot formaat afgedrukt op Hahnemühle Baryta-papier. De textuur daarvan doet aan schilderijen denken, en dat is geen toeval. De Keyzer liet zich voor dit project ook inspireren door de schilderkunst.

"Eeuwenlang hebben Europese schilders zeezichten, zeeslagen, zeemonsters geschilderd, meestal met dreigende luchten. Het schilderen ervan was een manier om de angst voor de zee te bezweren." De Keyzer voegt er ironisch aan toe dat die schilderijen wel als duur behangpapier aan een muur eindigden.

Ook plaats voor ironie
Die ironie is een constante in het werk van De Keyzer. Ook Moments before the flood is geen zwartgallige ondergangsfantasie geworden.

Er mag al eens gelachen worden, zoals met een Batman-pop die een Portugees strandhutje bewaakt. Of met de al vermelde foto van een scheepswrak in Griekenland: het gezinnetje op het strand lijkt schipbreuk geleden te hebben, en de man belt net de hulpdiensten.

Ook het lettertype op de cover van het boek heeft een dubbele bodem. "Het is een knipoog naar sf-films uit de jaren zestig, waarin vijandige aliens de aarde overspoelen. Klimaatsceptici kunnen denken: ach, die hele bedreiging is gewoon fictie."

Voormalige scheepswerf
De expo is te zien op de Maritieme Site in Oostende, in de loods van een voormalige scheepswerf die voor de gelegenheid opgekalefaterd werd.

De elementen staken graag een handje toe om het belang van de expo te onderstrepen: enkele dagen voor de opening kapseisde een schip in het droogdok voor de loods, en tijdens de openingsreceptie zorgde een zware storm voor de atmosfeer.

"De hagel kletterde zo hard op het dak dat je de sprekers niet meer kon horen. Ik zag mensen bang denken: straks vergaat de wereld echt", lacht De Keyzer.

De expo Moments before the flood is te zien in de Maritieme Site, Slipwaykaai 4, 8400 Oostende, van 17 mei tot 26 augustus. Je kunt vanuit het centrum van Oostende (Visserskaai) de overzetboot nemen naar Oostende Oosteroever.

Het boek Moments before the flood verscheen bij Lannoo. 272 blz., ISBN 9789401400251, 55 euro.

Carl De Keyzer is sinds 1994 lid van het wereldvermaarde fotoagentschap Magnum. Zijn foto's worden wereldwijd gepubliceerd en getoond. Thema's in zijn werk zijn de permanente dreiging van verval in een moderne samenleving en de impact van macht op het dagelijks leven.

[extern_gallery urls=”http://cdn.minoc.com/zd_images/2012/21/120511_1.jpg||http://cdn.minoc.com/zd_images/2012/21/120511_2.jpg||http://cdn.minoc.com/zd_images/2012/21/120511_3.jpg||http://cdn.minoc.com/zd_images/2012/21/120511_4.jpg||http://cdn.minoc.com/zd_images/2012/21/120511_5.jpg||http://cdn.minoc.com/zd_images/2012/21/120511_6.jpg||http://cdn.minoc.com/zd_images/2012/21/120511_7.jpg” caption=”Thames Estuary, UK – forten gebouwd om Londen tijdens de Tweede Wereldoorlog te beschermen tegen Duitse bommenwerpers.||Costa de Caparica, Almada, Portugal – hier waakt Batman.||Augusta, Sicilië, Italië – De Keyzer combineert meerdere opnames om de dynamiek van een scène te vatten.||Valtaki, Pelopponesus, Griekenland – een combinatie van zes of zeven opnames.||Portmarnock, Ierland – De Keyzer liet zich inspireren door de dreigende luchten van Europese schilders.||Carl De Keyzer licht een van zijn foto’s toe.||De omslag van Moments before the flood”]Website Carl De KeyzerLannoo Events

Advertentie



Wil je beter leren fotograferen?

Neem dan een abonnement op Shoot Magazine (8x per jaar).

Shoot is hét fotografiemagazine voor en door enthousiaste fotografen. In Shoot vind je de beste tips en trucs, workshops en cursussen voor geslaagde foto’s, de knapste fotoplekjes in België, de helderste uitleg over fotografietechnieken, tests van nieuwe camera’s, lenzen en meer, plus foto’s van de beste Belgische fotografen.