Deze website maakt gebruik van cookies. Voor meer informatie over de cookies waarvan deze website gebruik maakt klik hier. Door verder op deze website te surfen geeft u de toestemming aan Minoc Data Services om cookies te gebruiken.

Filterkeuken

Maak je eigen filters

Filters helpen je betere of creatievere foto’s te maken. Helaas hangt daar wel een fiks prijskaartje aan. Je kan uiteraard ook zelf aan de slag gaan. Voor een paar euro of met spulletjes uit de prullenmand maak je zelf te gekke filters! Je eigen creativiteit vormt de enige beperking.

Wie wil werken met heel lange sluitertijden, heeft een krachtig grijsfilter nodig. Een bezoek aan een bouwmarkt levert andere mogelijkheden op: lasglaasjes. Die laten weinig licht door, waardoor de sluitertijd flink toeneemt. Weet wel dat deze glaasjes niet bedoeld zijn voor fotografie en dus ook niet dezelfde kwaliteit behalen. Maar ze kosten niet meer dan 1 euro.

Met lasglas krijg je een sterke kleurafwijking.

Lasglas heb je, net als normale grijsfilters, in verschillende sterktes. Die wordt niet uitgedrukt in stops, maar in DIN. Hoe hoger het getal, hoe minder licht het lasglas doorlaat. DIN8 is doorgaans meer dan voldoende. De meeste lasglaasjes hebben toevallig een breedte van tien centimeter, gelijk dus met de meeste fotofilters, waardoor ze in een filterhouder passen. Wel zijn ze wat dikker. Je moet de geleiders van de houder dus wat losser schroeven. Heb je geen filterhouder, zet een lasglas dan vast met een paar stevige elastieken.
Met lasglas voor je lens krijg je een sterke kleurafwijking: je foto wordt groen. In de nabewerking kan je dat corrigeren. Een alternatief is het omzetten van de foto naar zwart-wit: een gekke kleur is dan geen probleem meer. Wel is het nodig het contrast flink te versterken, aangezien het lasglas zorgt voor contrastarme foto’s.

Opname met lasglas omgezet naar zwart-wit, waarbij het contrast is gedramatiseerd om de structuren in de wolken beter over te brengen.

 

Dynamisch streepfilter

Cameralenzen zijn rond, het diafragma ook min of meer. Het gevolg is een cirkelvormige versmering van onscherpe delen in een foto. Doorgaans merk je dat amper, tenzij je fijne lichtpuntjes in de achtergrond hebt. Vooral bij macrofotografen zijn deze ‘bokeh-bubbels’ geliefd. Met wat knip- en plakwerk kan je de rondjes een compleet andere vorm geven: neem nu lijnvormig. Zoek een stevig donker stuk papier van ongeveer 10 x 10 centimeter en snij hierin een aantal lijnen uit van enkele millimeters breed. Hou of plak het papier voor de frontlens van je objectief, kies een lage diafragmawaarde en je bokeh-bubbels worden vage strepen. Hou er wel rekening mee dat er nu veel minder licht op de sensor valt, waardoor de sluitertijden toenemen. Probeer ook andere vormen voor weer een ander effect. Het best werken dergelijke filters op een kort tele-objectief of macro-objectief, in combinatie met een lage diafragmawaarde.

Het resultaat van een zelfgemaakt ‘streepfilter’. Je positioneert het streepfilter zodanig dat je onderwerp scherp genoeg blijft. Doordat je de focus op het onderwerp ligt, wordt dit nauwelijks beïnvloed. De achtergrond neemt echter de vorm van het filter aan, goed te zien wanneer je het filter een kwartslag draait. In een bos met verticale stammen gaat de achtergrond bij een verticale positionering van het streepfilter wel sterker domineren. Soms een voordeel, hier een nadeel.

 

Condens

Iedereen die graag ‘s ochtends vroeg op pad is, kent het probleem: je lens of filter beslaat door de combinatie van koude en vocht. Schoonvegen is zinloos: zolang het temperatuurverschil blijft bestaan, is het dweilen met de kraan open. Maar ieder nadeel… Juist. Het vocht creëert een soft-focuseffect. Zeker bij tegenlicht ontstaan krachtige effecten. Is het effect te overheersend, ontdoe dan een klein gedeelte van je lens of filter van de vochtaanslag.
Condenseffect kan je bewust op andere momenten creëren door uit te ademen op het glaswerk. Doe dit echter nooit bij temperaturen onder het vriespunt. Je krijgt de aanslag er dan maar moeilijk af, met mogelijke schade tot gevolg. Warme, droge omstandigheden vergen snel handelen, omdat de condens als sneeuw voor de zon verdwijnt. Maak in dergelijke gevallen veel foto’s via de burst-modus van je camera (continuous shooting/ continu-opnamen) en bekijk achteraf welke hoeveelheid condens de beste foto oplevert.

Condens op een grijsverloopfilter. Meestal ongewenst, nu versterkt het de toch al mistige sfeer. Door het tegenlicht ontstaan daarnaast prachtige kleuren.

 

Verzachtende effecten

Even rommelen in de kleerkast of zelfs de vuilnisbak kan ook leuke en verrassende alternatieven voor filters opleveren. Plaats eens een transparant stukje plastic afval of panty(sok) voor de lens. Ieder materiaal geeft weer andere resultaten. Maak er wel best een gat in om enige scherpte over te houden.

Geen dure filters of ingewikkelde techniek, maar een foto genomen door een dekseltje van een bakje snoeptomaatjes.

 

Erg geschikt zijn dekseltjes van plastic bekers met snoeptomaatjes. Door de ronde vorm kan je de opening makkelijk over het beeld verplaatsen. Boterhamzakjes vormen een andere leuke mogelijkheid, evenals plastic drinkflesjes. Met een stevig elastiek zet je het geheel vast op de lens. Het resultaat is gelijk aan dat van een spot- of netfilter of heeft de sfeer van een dubbele belichting. Experimenteren loont dus.