Deze website maakt gebruik van cookies. Voor meer informatie over de cookies waarvan deze website gebruik maakt klik hier. Door verder op deze website te surfen geeft u de toestemming aan Minoc Data Services om cookies te gebruiken.

Kleurbeheer met de X-Rite i1Studio

De i1Studio van X-Rite zorgt ervoor dat je beeldscherm de kleuren van jouw foto’s correct weergeeft en dat die kleuren zo goed mogelijk gereproduceerd worden op een afdruk. Hoe werkt dat?

We hebben het in Shoot al vaker geschreven: wie ernstig bezig is met fotografie, kan niet om kleurbeheer (colour management) heen. Dit zorgt ervoor dat de kleuren op je beeldscherm zo correct mogelijk weergegeven worden. Dat gebeurt binnen de beperkingen van je scherm: een goedkoop computerscherm zal dat altijd minder goed doen dan een hoogwaardige monitor. Kleurbeheer is evenzeer essentieel wanneer je zelf foto’s afdrukt of laat afdrukken. Kleurbeheer zorgt dan dat de kleuren op de afdruk zo goed mogelijk overeenstemmen met wat je op jouw scherm ziet. Is dat allemaal Latijn voor je, lees dan eerst onze workshop in drie delen die de basisprincipes van kleurbeheer uitlegt.

Meten is weten

Om aan kleurbeheer te doen heb je een apparaat nodig dat kleuren kan meten. De X-Rite i1Studio is zo’n toestel. Het is een fotospectrometer die zowel het uitgestraalde licht van een beeldscherm als het gereflecteerde licht van een afdruk kan meten. Deze metingen worden door de bijhorende i1Studio software (voor Windows en Mac) gebruikt om kleurprofielen aan te maken voor de apparaten die je met de i1Studio wil beheren.

Het toestel lijkt als twee druppels water op de al wat oudere ColorMunki Photo, maar biedt in combinatie met de i1Studio software meer mogelijkheden. Je kan een ColorMunki Photo gebruiken met de nieuwe software, maar omgekeerd wordt de i1Studio niet herkend door de ColorMunki software.

Schermkalibratie

Het startscherm van de i1Studio geeft heel overzichtelijk de verschillende taken weer waarvoor je het toestel kan gebruiken. We beginnen bij het begin: het maken van een kleurprofiel voor een beeldscherm. De software herkent automatisch welk scherm of welke schermen met je computer verbonden zijn, en biedt twee voorinstellingen aan – één voor foto, één voor video. Je kan ook voor een ‘custom’ instelling kiezen, waarbij je zelf het witpunt, de schermhelderheid (luminantie) en het gamma kiest. De ingebouwde helpfunctie legt (in het Engels) uit waarvoor die dienen, maar als die termen je niets zeggen, kies je best voor een van de voorinstellingen.

In de custom-modus kan je de i1Studio het omgevingslicht laten meten, zodat je weet hoe helder je je scherm moet instellen (in een donkere omgeving mag een scherm niet te helder zijn). Je ziet op deze meting ook of het omgevingslicht wel neutraal wit is, of of eerder gelig (zoals bij gloeilampen).

Daarna volg je de instructies om de i1Studio tegen je scherm te plaatsen, en zal de software een hele reeks kleurvlakken tonen. Het apparaat meet die een na een op (een proces dat een vijftal minuten duurt) en vergelijkt de gemeten waarden met de ideale waarden. Op basis daarvan maakt de i1Studio software een kleurprofiel, dat jouw computer zal hanteren om de kleurweergave op dat scherm aan te passen. De software toont een reeks voor- en na-beelden waarop je het verschil kan zien. Heb je een goede monitor, dan zal het verschil niet spectaculair groot zijn.

Voetnoot: heb je een professionele monitor met hardware-kalibratie, ga dan voor je het toestel aanschaft na of die met de i1Studio kan samenwerken. Dat is namelijk niet altijd het geval.

Je kan het profiel van je beeldscherm bekijken. Het witpunt ligt bijna perfect op de gewenste waarde (D65 of 6500 Kelvin, en mijn scherm haalt een contrast van 763:1.
Printen maar

Wie een eigen printer wil kalibreren, heeft meer werk voor de boeg. Eerst kies je de printer en de papiersoort(en) waarop je wil printen – voor elke papiersoort moet je een eigen profiel maken. Vervolgens druk je vanuit de software een testpatroon af. Daarbij moet je het kleurbeheer door je printersoftware uitschakelen, anders krijg je geen betrouwbaar resultaat. Vervolgens laat je de afdruk drogen. Daarna gebruik je de i1Studio om de kleurvlakken van het testpatroon te scannen. De software geeft aan of elke reeks vlakken correct ingelezen werd. De software maakt nu een tweede testpatroon aan, en je doet weer hetzelfde: afdrukken, laten drogen, inscannen. Na deze tweede meting krijg je een aangepast kleurprofiel voor die specifieke papiersoort op die specifieke printer. Wil je meerdere soorten papier voor jouw printer meten, dan ben je dus wel even bezig, zeker bij traag drogende papiertypes. Het proces onderbreken en de software op een later moment opnieuw opstarten is immers niet mogelijk – toch wel een nadeel.

Nieuw in de i1Studio software is een aparte procedure voor zwart-witprints. Hierbij worden aangepaste testpatronen gebruikt. Bij het opslaan van het kleurprofiel van een papier kan je naast een standaard zwart-witprofiel ook een extra profiel met een bepaalde tint opslaan, zoals Cold Tone (een koel; blauwig zwart-wit) of Sepia.

Scannen

Met de i1Studio software kan je ook een kleurprofiel voor je scanner maken. Daarvoor heb je een kleurkaart nodig; in de doos van de i1Studio vind je een miniatuurversie van de ColorChecker Classic. Scan deze (schakel de eventuele kleurcorrectie in je scansoftware uit ) en bewaar de scan als ongecomprimeerd tiff-bestand. Dat bestand open je in de i1Studio software, en je controleert of de software de kleurvakken op de ColorChecker correct identificeert – dat ging bij mijn test niet van de eerste keer. Zodra dat gebeurd is, analyseert de software het gescande bestand en maakt het op basis daarvan een kleurprofiel. Dat kan je voortaan gebruiken in de software van je scanner, als die het gebruik van kleurprofielen ondersteunt, of je kan het profiel zelf in Photoshop toewijzen aan een ingescande foto.

Om een kleurprofiel van een scanner te maken, moet je een kleurkaart zoals de ColorChecker scannen en het gescande bestand in de software openen.

 

We vermelden nog dat de i1Studio ook kan dienen om een projector te kalibreren: dan meet je de kleuren die de projector op de muur of het projectiescherm toont. Bij gebrek aan een projector heb ik dit niet kunnen testen.

Met een winkelprijs van 499 euro is de i1Studio niet goedkoop. Wie alleen een beeldscherm wil kalibreren, is beter af met een goedkoper alternatief zoals de X-rite Colormunki Smile of de Datacolor Spyder5Express. Wil je echter ook de kleuren van een printer, scanner, projector of mobiel apparaat beheren, dan vind je in de i1Studio een krachtige en zeer gebruiksvriendelijke bondgenoot.

Prijs: 499 euro