Deze website maakt gebruik van cookies. Voor meer informatie over de cookies waarvan deze website gebruik maakt klik hier. Door verder op deze website te surfen geeft u de toestemming aan Minoc Media Services om cookies te gebruiken.

Timelapse voor beginners (deel 1)

Opstelling voor timelapse

Je hebt vast al eens een indrukwekkende timelapse video gezien van de nachtelijke sterrenhemel, van een ontluikende bloem of van fraaie zonsondergangen. In deze reeks leert fotograaf Rob Mitchell je hoe je zelf een timelapse maakt.

Time-lapsefotografie is een techniek waarbij de frequentie waaraan de afzonderlijke frames van een video vastgelegd worden, lager ligt dan de frequentie waaraan de frames worden afgespeeld. De framerate bij opname ligt met andere woorden lager dan de framerate bij het afspelen. Voor een video in het Europese PAL-systeem ligt de framerate bij het afspelen gewoonlijk op 25 frames per seconde. In een time-lapsevideo worden echter (veel) minder frames per seconde vastgelegd. Het resultaat is dat de tijd sneller lijkt te gaan.

Het maken van een timelapse was vroeger een technische uitdaging. Vandaag is het kinderspel: haast elke moderne camera of smartphone heeft een intervaltimer die ervoor zorgt dat de camera om de zoveel seconden of minuten een foto maakt. Veel toestellen kunnen met de opnames zelfs automatisch combineren tot een time-lapsevideo.

In dit artikel overlopen we de basis. De eenvoudigste oplossingen werken soms het best. Zelf heb ik al verschillende automatische time-lapsecamera’s uitgeprobeerd. Ze lijken misschien erg simplistisch, maar voor sommige opdrachten heb ik niet meer nodig. Vergelijk het met de automatische opnamemodus van je camera: in veel situaties levert die een behoorlijk resultaat. Wil je meer controle over het resultaat, dan gebruik je een alternatief dat meer manuele instellingen vergt.

 

Deze timelapse toont hoe het zonlicht in de loop van de dag verandert.

Timelapse met de smartphone

De meest voor de hand liggende oplossing om je eerste timelapse te maken met je smartphone. De iPhone heeft een van de meest ingenieuze automatische time-lapsefuncties die ik ken. Het moeilijkste is nog om je iPhone ergens stabiel op te bevestigen! Om een timelapse te starten, druk je gewoon op de Record-knop. Op het einde van het tijdsverloop dat je wou filmen, druk je nog eens op de knop om de opname te stoppen. De iPhone maakt automatisch twee beelden per seconde. Als je opname langer wordt dan tien minuten, verandert dat naar één beeld per seconde, en wordt de helft van de eerder gemaakte beelden verwijderd. Hoe langer je opname, hoe lager de framerate. Zodra je de opname stopzet, maakt de software automatisch een timelapsevideo van 20 tot 40 seconden lengte – ongeacht hoe lang je gefilmd hebt. Je hoeft je niets aan te trekken van framerates of te berekenen hoeveel beelden je moet maken  – alles gebeurt automatisch. Het is gewoon briljant.

Hier gebruikte ik een smartphonehouder die ik op Kickstarter kocht met een Gorillapod-statief. Het elastiekje houdt de iPhone stabiel.

 

Timelapse met de actiecamera

Ook met een actiecamera kun je redelijk makkelijk een timelapse maken. De GoPro HERO4 Black bijvoorbeeld biedt twee verschillende opnamemanieren: ‘video’ en ‘bestand’. De eerste is de eenvoudigste. Hierbij maakt de HERO4 de afzonderlijke beelden met het gewenste interval (van een halve seconde tot 60 seconden) en met de gewenste duur, en maakt er na afloop een video van. Net als bij de smartphone is het resultaat een kant- en klaar videobestand in de gewenste resolutie.

Meer controle heb je bij de opnamemodus ‘bestand’. Hier worden de afzonderlijke beelden op je geheugenkaart bewaard en moet je er zelf een video mee maken. Deze methode geeft je veel meer controle over de resolutie, lichtmeting, witbalans en interval. Bovendien kun je de afzonderlijke beelden nog nabewerken voor je ze combineert tot een video.

Niet elke actiecamera heeft dezelfde mogelijkheden. De GoPro HERO4 Session mist bijvoorbeeld de opnamemanier ‘video’. Ook 360-gradencamera’s bevatten meestal een time-lapsefunctie. De Ricoh Theta kan bijvoorbeeld tot 200 beelden vastleggen waarmee je een time-lapsevideo in 360 graden kunt maken.

De GoPro4 Black is een prima camera voor time-lapsefotografie. De grootste beperking is de batterij: die is leeg lang voor je geheugenkaart vol staat.

 

Time-lapsecamera

Met een smartphone of actiecamera is het makkelijk om gedurende een paar uur een timelapse vast te leggen. Het wordt andere koek als je iets wil filmen dat dagen of weken duurt: je wil je smartphone niet de hele tijd ergens achterlaten, en na een dag is je batterij sowieso leeg.

Voor dat soort situaties bestaan er volautomatische time-lapsecamera’s. Soms zijn ze waterdicht afgewerkt, zodat je ze in weer en wind kan opstellen. Ik gebruik zelf de Brinno TLC200 Pro camera, een betaalbaar en compact toestel dat het met vier AA-batterijen makkelijk een maand uitzingt. Via het overzichtelijke menu stel je de parameters voor de timelapse in, en na afloop vind je een automatisch samengestelde video in het apparaat. De beeldkwaliteit is helaas niet zo goed als die van een actiecamera, en de resolutie is slechts gewoon HD (1.280 x 720 pixels). Maar voor gebruik op een bouwwerf is het een prima oplossing.

De Brinno TLC 200 Pro is een volwaardige time-lapsecamera. Met vier AA batterijen houdt hij het een volle maand uit.
Timelapse met reflex- of systeemcamera

Van hieraf worden de dingen zo ingewikkeld als je zelf wil, en wordt het ook leuk om te gaan experimenteren. Het grootste voordeel van een ‘echte’ camera is dat de intervalfunctie losstaat van de camera-instellingen. Anders gezegd: je behoudt de volledige manuele controle over alle instellingen, net zoals bij gewone fotografie. Al wat de intervalfunctie doet, is om de zoveel seconden/minuten/uren een foto maken met de door jou gekozen instellingen. Je kan dus de witbalans, sluitertijd, diafragma kiezen in functie van de scène die je wil vastleggen. De autofocus schakel je uit om te voorkomen dat de camera tijdens het opnameproces de scherpstelling verandert.

Zelf gebruik ik de Nikon D750, maar heel wat andere reflex- of systeemcamera’s bieden vergelijkbare mogelijkheden. Net als bij de GoPro HERO4 kan de D750 zowel een kant-en-klare time-lapsevideo maken, als de afzonderlijke beelden op een geheugenkaart bewaren zodat je ze zelf nog kan nabewerken voor je er een video mee maakt. Je vindt deze opties respectievelijk in het Filmopnamemenu, onder ‘Time-lapse-fotografie’ en in het Foto-opnamemenu onder ‘Intervalopname’. Een beperking van de D750 is dat je bij die laatse optie ‘slechts’ 9999 afzonderlijke beelden kunt vastleggen. Dat gezegd zijnde, het is al een hele uitdaging om 9999 bestanden in raw-formaat op een geheugenkaart te krijgen! Minder hinderlijk: een kant-en-klare time-lapsevideo kan niet langer dan 20 minuten zijn, toch al een zeer behoorlijke duur. Je kan deze beperking trouwens omzeilen door in plaats van de ingebouwde intervalfunctie een externe afstandsbediening met intervalfunctie te gebruiken. Zo’n apparaatje vind je al vanaf 10 euro. In het tweede deel van deze reeks ga ik er dieper op in.

De D750 biedt dan weer wel een heel handige functie voor time-lapse-opnames waarbij de lichtomstandigheden wisselen. De functie ‘Gelijkmatige belichting’ (Exposure Smoothing in het Engels) zorgt ervoor dat de gevoeligheid (ISO-waarde) verhoogd of verlaagd wordt, zodat de belichting van een opname zo dicht mogelijk aansluit bij de belichting van de vorige. Zonder die functie kan de belichting van de opnames enigszins verschillen, wat in een video ook een storend, flikkerend effect zal veroorzaken. Ook hierover lees je meer in deel twee van deze reeks.

In het Foto-opnamemenu van de Nikon D750 vind je de functie ‘Intervalopname’ (Interval Timer Shooting). Hiermee kun je tot 9999 afzonderlijke opnames maken met het gewenste interval.

 

In het Filmopnamemenu van de Nikon D750 vind je de functie ‘Time-lapse-fotografie’ (Time-lapse Photography) die automatisch een video maakt. Makkelijk, maar je hebt minder controle over het eindresultaat.

 

Oplossingen

Als je een reflex- of systeemcamera gebruikt voor time-lapsefotografie, moet je rekening houden met twee struikelblokken. De eerste werd al aangehaald: je moet de foto’s op de geheugenkaart krijgen. Als je in raw-formaat werkt om meer speelruimte te houden in nabewerkingen, bots je bij lange projecten al snel op de limieten. Voor een project wou ik een paar Canon 1000D camera’s gedurende een paar weken zes meter hoog aan het dak van een fabriek hangen. De 1000D werkt niet met geheugenkaarten groter dan 32 gigabyte, en even tussendoor geheugenkaartjes wisselen was geen optie. De oplossing: fotografeer niet in raw maar in jpeg. Als je de instellingen goed zet, heb je eigenlijk geen raw nodig. Zo kreeg ik meer dan 20.000 opnames op één kaartje van 32 GB. Dat was genoeg voor een time-lapsevideo van 13 minuten aan 25 frames per seconde.

Een tweede euvel is de batterij van de camera. In intervalmodus houdt die het zeker een paar dagen en, met wat geluk, een hele week uit. Voor langere projecten heb je een externe stroomvoorziening nodig. Voor zowat elk toestel is er wel een adapter die netstroom omzet naar gelijkstroom om de camera aan de praat te houden.

In deel twee van deze reeks gaan we een stap verder. Je leert hoeveel opnames je nodig hebt voor het gewenste resultaat, krijgt tips voor nabewerking en ontdekt hoe je actie en beweging toevoegt aan een timelapse.